Geschiedenis
De Rooms-Katholieke sportvereniging werd op 26 augustus 1926 opgericht door kapelaan Janssen om de vrijetijdsbesteding van rooms-katholieke jeugd in goede banen te leiden. De club begon in de katholieke competitie, de Rooms-Katholieke Federatie (RKF). In 1929 promoveerde de club naar een hogere klasse binnen de RKF. In 1940 speelde VDZ in de Eerste klasse RKF, maar na de fusie tussen de RKF en de KNVB koos de club vrijwillig voor indeling in de Derde klasse van de landelijke voetbalbond. In 1956 promoveerde VDZ naar de Tweede klasse, destijds het op één na hoogste amateurniveau. Drie jaar later, in het seizoen 1958–1959, volgde promotie naar de Eerste klasse der amateurs, het hoogste amateurniveau van dat moment.
Volgens De Volkskrant van 15 juni 1959 werd de promotie destijds groots gevierd:
“Een niet geringe mensenmenigte zag de promotiefeestelingen fier optrekken van het station naar Musis Sacrum, waar een gezellig samenzijn het promotiefeest extra glans gaf.”
Tijdens dat seizoen moest VDZ tijdelijk uitwijken naar het terrein van Arnhemse Boys, omdat het oude terrein aan ’t Cranevelt was opgeofferd aan een gemeentelijk uitbreidingsplan. Ondanks die omstandigheden behaalde de ploeg overtuigende zeges in de promotiecompetitie, waaronder 5–1 tegen Hoogezand en 7–1 tegen DOS ’19.
Rond 1959 was VDZ uitgegroeid tot de grootste amateurvereniging van Arnhem, met 24 elftallen (7 senioren en 17 jeugdteams). Voorzitter was destijds A. Pik, en geestelijk adviseur kapelaan G. van Oosterum.
Hoogtijdagen: eind jaren 50 en begin jaren 60
In de tweede helft van de jaren vijftig kende VDZ een ongekend succesvolle periode in het amateurvoetbal. Na jarenlang te hebben aangeklopt bij de top van de derde klasse, wist de club in 1956 eindelijk promotie af te dwingen naar de tweede klasse. In de beslissingswedstrijd tegen Activa uit Deventer schoot Theo van Noesel, die net op tijd terug was van vakantie in Schotland, elf minuten voor tijd de winnende treffer binnen op sportpark ’t Cranevelt (1–0). Daarmee werden de rood-zwarten kampioen en zette de club een eerste grote stap omhoog.[1]
Drie jaar later, in 1959, volgde een nieuw hoogtepunt. VDZ werd kampioen in de tweede klasse en promoveerde voor het eerst in de clubgeschiedenis naar de Eerste Klasse KNVB, destijds het hoogste amateurniveau in Nederland. De promotie werd bereikt via een promotiepoule tegen DOS ’19, Rood Geel en Hoogezand. Het kampioensduel tegen Silvolde, gespeeld op het terrein van Arnhemse Boys, eindigde in een overtuigende 4–1-zege voor ruim 2.500 toeschouwers.[2] Het daaropvolgende promotiefeest groeide uit tot een groot Arnhems evenement: de selectie maakte een rijtoer door de stad in open landauers, toegejuicht door duizenden mensen, en vierde het feest met een druk bezochte receptie en een galavond in Musis Sacrum.
Door de successen nam het ledental sterk toe, en het eerste elftal speelde enige tijd zijn thuiswedstrijden in het stadion van Vitesse, waar het voor het eerst met rugnummers optrad. Spelers als Steef Brinkhoff, die in 1959 als enige alle wedstrijden speelde, en clubicoon Theo van Noesel bleven ook na hun actieve loopbaan betrokken als jeugdtrainers en bestuursleden.[3]
Eerste Klasse (1959–1961)
Na het kampioenschap in 1958–1959 promoveerde VDZ voor het eerst in de clubgeschiedenis naar de Eerste Klasse KNVB, destijds het hoogste amateurniveau in Nederland. De promotie werd bereikt via een promotiepoule met onder meer DOS ’19, Rood Geel en Hoogezand. Het kampioensduel tegen Silvolde trok ruim 2.500 toeschouwers en eindigde in een overtuigende 4–1-zege. De promotie werd in Arnhem groots gevierd, met een rijtoer door de stad en een feestavond in Musis Sacrum.[2]
- Seizoen 1959–1960
In het debuutseizoen op het hoogste amateurniveau kwam VDZ uit in de Eerste Klasse Landelijk 1B Zuid-Oost. De Arnhemmers kenden een lastig jaar, maar wisten zich knap te handhaven tussen gerenommeerde clubs als Quick 1888, WVV, DOS ’19 en Oosterparkers. De ploeg eindigde als twaalfde met 15 punten uit 24 wedstrijden (4 zeges, 7 gelijke spelen, 13 nederlagen), een doelsaldo van 38–55 en bleef daarmee net boven Be Quick Z, dat degradeerde.[4]
- Seizoen 1960–1961
Ook in het daaropvolgende seizoen kwam VDZ uit in de Eerste Klasse, in een competitie met onder meer Koninklijke HFC, Hollandia, De Spartaan, Quick 1888 en Rheden. De thuiswedstrijden trokken geregeld honderden toeschouwers; bij het duel tegen koploper Hollandia op 21 november 1960 waren circa 1.000 bezoekers aanwezig op sportpark ’t Cranevelt. De wedstrijd eindigde in 1–1.[5]
Opstelling (VDZ): Pieters; Brachten en De Winther; Evers, Brinkhoff en W. Leenders; Quadvlieg, Brons, Van Noesel, B. Dirkse en J. Leenders.
In deze periode maakte Joop Willems als eerste VDZ’er de overstap naar het betaald voetbal, bij De Graafschap (1960).[6]
Het seizoen verliep zwaar; VDZ behaalde 19 punten uit 24 wedstrijden (6 zeges, 7 gelijke spelen, 11 nederlagen) met een doelsaldo van 31–41 en eindigde wederom als twaalfde. In de beslissingswedstrijd tegen WVC ging de ploeg met 5–2 onderuit, wat leidde tot degradatie naar de Tweede Klasse.
Ondanks de terugval geldt deze periode als een van de sportieve hoogtijdagen in de clubgeschiedenis, waarin VDZ zich twee seizoenen lang kon meten met de beste amateurclubs van Nederland.
Sportpark ’t Cranevelt
Oorsprong
Sportpark ’t Cranevelt ligt in Arnhem-Noord en werd in het begin van de 20e eeuw aangelegd als volkssportpark. De huidige houten tribune dateert uit 1923 en werd oorspronkelijk gebouwd voor Eendracht Arnhem, naar ontwerp van Hendrik Willem Schippers, bestuurslid van die club. De aanleg kostte 12.000 gulden en de tribune bood plaats aan circa 360 toeschouwers. De officiële opening vond plaats op 7 oktober 1923.
Toen Eendracht in 1965 verhuisde naar Presikhaaf, werd VDZ de vaste bespeler van ’t Cranevelt. De houten tribune bleef behouden en is sindsdien onafgebroken in gebruik gebleven.
Architectuur en sfeer
De tribune bestaat volledig uit hout, met glazen zijwanden en een karakteristiek houten dak. De zitplaatsen bestaan uit houten banken zonder stoelen. Ondanks haar leeftijd verkeert de constructie in opvallend goede staat.
Volgens In de Hekken (18 april 2019) is dit:
“de oudste tribune waar nog steeds wordt gevoetbald.”
De auteur beschrijft de tribune als een “stuk pure voetbalgeschiedenis”, met een nostalgische charme die doet denken aan de vroege dagen van het Nederlandse voetbal.
Omgeving
Het sportpark ligt in een bosrijke omgeving, te bereiken via een wandelpad door de natuur van Arnhem-Noord. Deze unieke ligging draagt bij aan de authentieke sfeer die het terrein omringt.
· 
· 