Tramlijn 53 (NMVB)/Antwerpen
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totale lengte | 14 km | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Spoorwijdte | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aangelegd door Kempische Stoomtram Maatschappij (1902-1920) NMVB (1920-1950) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Geopend Rumst - Lier: 1 januari 1902 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gesloten Lier - Duffel: 1 oktober 1949 Rumst - Duffel: 1 juni 1950 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Huidige status | opgebroken | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Geëlektrificeerd Rumst - Lier: 16 april 1933 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Traject | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tramlijn 53 is een voormalige tramlijn die Rumst via Duffel met Lier verbond.
Geschiedenis
Op 10 december 1891 verklaarde de regering zich akkoord met de inoverwegingneming van een lijn van Boom naar Duffel met een aftakking van Rumst naar Mechelen. Na een overleg met het provinciaal bestuur en de geïnteresseerde gemeenten werd op 20 februari 1892 een verlenging aangevraagd naar Lier. De betrokken gemeente onderschreef zijn aandeel in het kapitaal. De vergunningsaanvraag werd overgemaakt aan de regering op 22 mei 1895, maar op verzoek van het ministerie van Spoorwegen werden verschillende wijzigingen aangebracht, wat een kapitaalsverhoging noodzaakte van 100.000 BEF. Het kapitaal van deze lijnen bedroeg uiteindelijk op 25 mei 1895 1.476.000 BEF, waarvan 25% voor de rekening kwam van de staat, 33% voor de provincie en 42% voor de gemeenten.
Na een geschil tussen voorstanders van de exploitatie over te dragen Kempische Stoomtram Maatschappij en zij die openbare aanbesteding wensten, waarbij de eerste groep won, konden de exploitatievoorwaarden getekend worden op 11 mei 1896. Het ministerie van oorlog eiste eveneens dat de NMVB op eigen kosten, installaties zou aanleggen en de nodige draagwagens zou aanschaffen voor het vervoer van spoorwagens om zo legermateriaal zoals kanonnen te kunnen verplaatsen. Dit werd door de NMVB verworpen.
Op 6 september 1899 had de aanbesteding plaats voor de werken aan het baanvak Boom - Lier. De kapitalen van de lijnen Antwerpen - Rumst, Mechelen - Rumst (latere lijn 52) en Rumst - Lier werden samengevoegd op 18 maart 1899. De bouw van de stelplaats in Rumst liep vertraging op wegens moeilijkheden met het aanschaffen van gronden. Ook de onteigening voor het bouwen van het viaduct in Duffel over de spoorlijn liep moeizaam. Uiteindelijk kon het baanvak Rumst - Lier op 1 januari 1902 geopend worden.
In 1914 werd de brug over de vestgracht in Lier verwoest. De brug werd door de Duitse bezetters hersteld, maar dezen eisten dat de Kempische Stoomtram Maatschappij 3.000 mark zou betalen om terug over de brug te rijden. De maatschappij weigerde dit en het eindpunt bleef behouden voor de brug. Eind maart 1918 werd de lijn Rumst - Lier opgebroken door de bezetters. Pas op 30 september 1921 werd de lijn heraangelegd in meterspoor, als laatste van de provincie.
Op 16 april werd de lijn geëlektrificeerd. De elektrische trams reden in Lier meestal tot de grote markten en soms tot het NMBS station. In beide gevallen bleef dan een eventuele bijwagen achter in het NMVB station aan de Mechelsepoort. Vanaf 3 april 1939 rijden er slechts 3 heen- en terugritten per dag.
Van 15 mei 1940 tot 7 juni 1940 zijn de tramdiensten gestaakt door de Tweede Wereldoorlog. Een tweede onderbreking vond plaats tussen 4 en 6 september 1944 met de bevrijding. Al op 4 september 1945 wordt de elektrische reizigersdienst stopgezet. Het baanvak Lier Duffel sluit op 1 oktober 1949 en de laatste goederentram rijdt tussen Duffel en Rumst op 1 juni 1950. In 1951 wordt de lijn opgebroken.
Stations en stelplaatsen

- Rumst: aan het knooppunt Rumst lag een station en stelplaats. Beiden liggen er nog altijd. De stelplaats is nog in gebruik door De Lijn en het station zou worden overgekocht door de gemeente (2026).
- Lier Mechelsepoort.
Lijnaanduiding
Vanaf de elektrificatie in 1933 tot augustus 1935 stond de lijn bekend als lijn D met een blauw koersbord. Daarna kreeg ze het nummer 53 met een blauwkoersbord, later vanaf de jaren 1940, was dit bord geel. De Odessa-trams waren de enige trams op deze lijn die lijnfilms gebruikten en deze hadden geen kleur.
Zie ook
Bronnen
Internet
Boeken
- NEYENS, J., De Buurtspoorwegen In De Provincie Antwerpen 1885-1968, uitgeverij VAN IN Lier, 1969.
- KEUTGENS, E., Een eeuw mobiel met tram en bus, uitgeverij N.V. De Vlijt Antwerpen, 1986.
- BASTAENS, R., De Buurtspoorwegen In De Provincie Antwerpen, uitgegeven door VZW De Poldertram, 2009.
