Tichittcultuur

Tichittcultuur
De Tichittcultuur van Mauritanië en het merengebied van Mali
Regio	Mauritanië, Mali
Periode	Pastoraal neolithicum
Datering	2200 tot 200 v.Chr.
Typesite	Dhar Tichitt
Volgende cultuur	Koninkrijk Ghana
Portaal    Archeologie

De Tichittcultuur was een archeologische cultuur gecreëerd door proto-Mandévolkeren, met name de voorouders van de Soninke. Tijdens de pastorale periode van de Sahara ontwikkelde zich rond 4000 v.Chr. onder herders een verfijnde sociale structuur, met bijvoorbeeld de handel in vee als waardevol bezit. De Saharaanse pastorale cultuur omvatte velden met grafheuvels, gepolijste stenen bijlen en ringen. Tegen 1800 v.Chr. had deze pastorale cultuur zich uitgebreid over de Sahara en de Sahel. De eerste stadia van een ontwikkelde sociale structuur onder de Saharaanse herders dienden als opstapje voor de ontwikkeling van hiërarchieën die te vinden zijn in nederzettingen zoals Dhar Tichitt. Na hun migratie vanuit de centrale Sahara vestigden de Mandévolkeren hun beschaving in de Tichitt-regio van de westelijke Sahara. De Tichittcultuur van oostelijk Mauritanië dateerde van 2200 tot 200 v.Chr.

De cultuur omvatte een hiërarchische sociale structuur met vier niveaus, graanbouw, metaalbewerking, talrijke graftombes en een traditie van rotstekeningen. In Dhar Tichitt en Dhar Walata is tijdens het pastoraal neolithicum mogelijk ook parelgierst onafhankelijk gedomesticeerd. Dhar Tichitt, waartoe Dakhlet el Atrouss behoren, diende mogelijk als het belangrijkste regionale centrum. Het Malinese merengebied, waartoe Tondidarou behoort, diende mogelijk als een tweede regionaal centrum.

De nederzettingen van Dhar Tichitt bestonden uit meerdere met stenen muren ommuurde complexen met huizen en graanschuren/opslagfaciliteiten, soms met een stratenplan. Daarnaast werden rond sommige nederzettingen grotere stenen gemeenschappelijke omwallingsmuren gebouwd, wat suggereert dat groepen met een specifiek doel samenwerkten en beslissingen volgden die werden afgedwongen ten behoeve van de gemeenschap als geheel. De stedelijke Tichittcultuur was mogelijk de vroegste grootschalige, complex georganiseerde samenleving in West-Afrika, die mogelijk als overgang diende voor staatsvorming in West-Afrika. Bijgevolg ontwikkelde zich tussen de 2e en 3e eeuw n.Chr. een op de staat gebaseerd urbanisme aan de Midden-Niger en het Ghana-rijk.

De dhars, of kliffen, bevinden zich in de zuidoostelijke en centraal-zuidelijke regio's van Mauritanië, en bestrijken 800 km. De Dhars van Mauritanië (bijvoorbeeld Dhar Tichitt, Dhar Walata, Dhar Tagant) bevinden zich ten noorden van de Sénégal, tussen de Hodh-depressie en het Tagant-plateau. Van oost naar west vormen Dhar Néma, Dhar Walata, Dhar Tichitt en Dhar Tagant een halfronde vorm rond de Hodh/ Aoukar-depressie, dat vóór 4000 v.Chr. een gebied was met meren van aanzienlijke omvang. Na 1000 v.Chr. werd het steeds droger. Tijdens het ontstaan van de Tichittcultuur was het een oasegebied.

Na 2.500 v.Chr. onderging het merengebied van Mali, rond het Fati-meer, een verwoestijning. Daarna ontwikkelde zich het Timboektoe-megameer, dat op zijn maximum in 1900 v.Chr. door de aanvoer vanuit het Midden-Nigerriviersysteem een diepte van 264 meter bereikte. In de regio bereikte de neerslag zijn maximum in de 1e helft van het 2e millennium v.Chr. en zijn op één na hoogste punt in de 2e helft van het 2e millennium v.Chr. Er werden meer dan duizend stenen dorpen gebouwd, verspreid over 800 km van de Nigerbocht tot het gebied ten noorden van het Taoudenni-bekken, en over 600.000 km² van de grens tussen Mali en Mauritanië tot het gebied ten westen van Tagant. In de regio van de Malinese meren, gelegen in het noordwesten van de binnendelta van de Niger, nabij het Faguibine-meer en de Faguibine-depressie, en ten noorden van Méma, kunnen deze nederzettingen met stapelmuren in verband worden gebracht met de Tichittcultuur van Mauritanië.

• 
  Gepolijste stenen bijlen uit Dhar Tichitt
• 
  Maalsteen
• 
  Stenen grafheuvel
• 
  Stenen pilaarconstructie bij Fati 6
• 
  Zoomorf beeldje
• 
  Aardewerk
• 
  Aanzicht van een dorp

Zie de categorie Tichitt culture van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.