Theehuis en ijskelder van Heidestein
| Theehuis en ijskelder van Heidestein | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Driebergen-Rijsenburg,  Nederland | |||
| Adres | Heidestein bij 5 | |||
| Coördinaten | 52° 4′ NB, 5° 17′ OL | |||
| Onderdeel van | Heidestein | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Gereed | 1912 | |||
| Oorspr. functie | theehuis ijskelder | |||
| Huidig gebruik | vakantiewoning | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | rijksmonument | |||
| Monumentnummer | 509773 | |||
| ||||
Het Theehuis en de ijskelder van landgoed Heidestein vormen samen met het waterreservoir een rijksmonument op landgoed Heidestein tussen Kerckebosch en Driebergen-Rijsenburg.
Het theehuis met de ijskelder en het waterreservoir is van cultuurhistorische waarde door de bijzondere functiecombinatie. De architectuurhistorische waarde is vanwege de zeldzame combinatie van het bouwtype, materiaalgebruik, bouwstijl en de detailleringen. Daarbij dragen de ligging in en op de zandwal aan de vijver bij aan de ensemblewaarde van Heidestein.
Beschrijving
Het theehuis is opgetrokken in chaletstijl en heeft elkaar kruisende, overstekende zadeldaken. In de vakwerkwanden van het theehuis zitten diagonaal geplaatste planken. De houten gevels bestaan uit houten stijlen en kraaldelen. Makelaars en windveren met ajourwerk sieren de daklijsten. De gevel aan de zijde van de vijver heeft openslaande deuren naar het terras. Bij de bouw torende het theehuis op de aarden wal veer boven alles uit, inmiddels ligt het verscholen tussen de bomen.
De ijskelder bevindt zich in een aarden wal. De voorgevel aan de noordkant heeft een gevel met aflopende zijmuren. De ingang kan door een smeedijzeren spijlenhek worden afgesloten. De kelder kreeg een middeleeuws uiterlijk door het maken van kantelen boven de ingang. De vier bij zes meter grote ijskelder met een hoogte van zes meter wordt afgedekt door een tongewelf. Het ijzeren rooster in het midden van de vloer staat met een afvoerpijp in verbinding met de vijver om het smeltwater af te voeren naar de vijver.
Het waterreservoir boven de ijskelder, op de aarden wal, bestaat uit één bouwlaag onder een plat dak. De deur in de linker zijgevel geeft toegang tot een trap naar het theehuis erboven. Het opgeslagen water uit het waterreservoir werd gebruikt om de destijds jonge aanplant van het park te kunnen sproeien. Doordat het theehuis op het platte dak van het waterreservoir een kleinere plattegrond heeft kon het overgebleven plat aan de vijverzijde gebruikt worden als terras. Rond het terras staat een houten hek met sierspijlen.
Verbouwing
Na een grote verbouwing is het voormalige waterreservoir in 2019 verbouwd tot de keuken, het theehuis is nu de woonkamer en in de ijskelder is verbouwd tot vierpersoonsslaapkamer.
Zie ook