Sukiyaki (lied)

"上を向いて歩こう (スキヤキ)" Ue o muite arukō (Sukiyaki)
Single van: Kyū Sakamoto
Van het album: Ue o muite arukō
B-kant(en)	Anoko no namaewa nantenkana
Soort drager	grammofoonplaat
Opname	1961 (Japan) 1963 (VS, VK)
Genre	J-pop
Duur	03:05
Label	Toshiba-Emi (Japan) Capitol (VS) HMV (VK)
Schrijver(s)	Rokusuke Ei en Hachidai Nakamura
Hoogste positie(s) in de hitlijsten
#1 (US Billboard Hot 100) #6 (UK UK singles chart)
(en) MusicBrainz-pagina
Portaal    Muziek

Ue o muite arukō (Japans schrift: 上を向いて歩こう "Ik kijk omhoog terwijl ik loop") is een Japans lied geschreven door Rokusuke Ei en Hachidai Nakamura. Het lied werd gezongen door Kyū Sakamoto waarmee hij in 1963 een internationale hit scoorde. Het lied, hoewel vrolijk klinkend, heeft een minder vrolijke boodschap. In het lied zingt de zanger dat hij opkijkt naar de hemel, veinzend dat hij de sterren telt, om zo zijn tranen te beletten te vallen, terwijl hij mijmert over het verleden. Het lied is in het westen bekend onder de alternatieve titel Sukiyaki.

Ue o muite arukō is de Hepburn-rōmaji-transcriptie van de kanji en hiragana: 上を向いて歩こう. De titel is opgebouwd uit de onderdelen: 上を [ue o], 向いて [muite], en 歩こう [arukō].

• 上を [ue o] bestaande uit 3 morae: [u.e o; うえを]

Het partikel を [o] markeert 上 [ue] als voorwerps- of richtingsaanduiding; het is in modern Japans fonologisch. 上 [ue] is een wago-Zelfstandig naamwoord in de kun-lezing en betekent: "boven", "omhoog", en "bovenkant".^[1]

• 向いて [muite], bestaande uit 3 morae: [mu-i-te; むいて]

De werkwoordvervoeging 向いて [muite] is de te-vorm van het wago-werkwoord 向く [muku] "zich (in een richting) keren"; "zich richten (naar)". De vorm komt voort uit de kun-lezing van de kanji 向 plus de hiragana-uitgang いて [ite], gezamenlijk vormen ze de te-vorm (continuatieve wijs) van het werkwoord: 向く [muku] → 向いて [muite].^[2]

• 歩こう [arukō], bestaande uit 4 morae: [a-ru-ko.u; あるこう]

歩こう [arukō] is de volitief (willende/voorstel)vorm van het wago-werkwoord 歩く [aruku] "lopen"; in Hepburn vaak geschreven met macron als: arukō. De vorm komt voort uit de kun-lezing van de 歩 plus de hiragana-uitgang: こう.

Grofweg kan 上を向いて歩こう worden vertaald als: "laat me al lopende omhoog kijken.", de titel van het lied wordt standaard vertaald als: "Ik kijk omhoog terwijl ik loop".^[3]

Het lied wordt officieus Sukiyaki genoemd omdat men de originele Japanse titel te complex achtte voor het gemiddelde Amerikaanse publiek. Daarom werd een bekend Japans woord gekozen, ook al heeft het woord Sukiyaki als totaal geen verband met de tekst van in het lied. Sukiyaki is een populair Japans eenpansgerecht dat bekend is in de westerse wereld.

Een ander voorbeeld is het lied Quand le soleil dit bonjour aux montagnes dat op de hitlijsten stond als The French song. Die titel was kennelijk bedacht door iemand die geen Frans kende en niets anders kon bedenken om het lied aan te duiden.

Fred Bronson, een columnist van het tijdschrift Newsweek, merkte op dat de hertiteling vergelijkbaar zou zijn met het uitbrengen van het lied Moon River van Andy Williams in Japan onder de titel: Beef Stew (rundstoofpot).

Ue o muite arukō is het op een na laatste lied uitgebracht door een Japanse artiest dat terechtkwam op de Amerikaanse hitlijsten. Het stond 3 weken op de eerste plaats van de Amerikaanse hitlijst Billboard.^[4] Shina no Yoru (Chinese Nachten), eveneens een lied van Sakamoto, eindigde op nummer 58 in 1963 en was daarmee het laatste Japanse lied dat op de hitlijsten verscheen in de 20e eeuw.

Op 16 maart 1999 heeft de Japanse posterij Japan Post een postzegel uitgegeven waarop een man met zijn hoofd opgeheven loopt onder een sterrenhemel. De zegel refereert aan het verhaal dat wordt verteld in het lied van Sakamoto.

• Songfacts Artikel over Ue o muite arukō.