Stentor (geslacht)

Stentor
Stentor roeseli
Taxonomische indeling
Domein:Eukaryota (Eukaryoten)
Clade:Alveolata
Stam:Ciliophora (Trilhaardiertjes)
Klasse:Heterotrichea
Orde:Heterotrichida
Familie:Stentoridae
Geslacht
Stentor
Oken, 1815
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Stentor op Wikispecies Wikispecies
(en) World Register of Marine Species
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Stentor, ook wel trompetdiertjes genoemd, is een geslacht van eencelligen eukaryoten, behorend tot de ciliaten. Het zijn relatief grote protisten: de celgrootte varieert van 0,4–2 millimeter, afhankelijk van de soort. De organismen werden al eind negentiende eeuw beschreven door micro-zoölogen. De naam trompetdiertjes is een verwijzing naar de kenmerkende vorm van de cellen.

Er zijn verschillende soorten, zoals Stentor polymorphus, Stentor coeruleus en Stentor igneus, die moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn.

Kenmerken

Stentorsoorten zijn microscopisch kleine, trompetvormige organismen, die meestal vastgehecht zitten maar ook vrijzwemmend kunnen zijn. Tijdens het zwemmen is de vorm eirond tot peervormig. Sommige Stentor-soorten worden tot enkele millimeters lang waarmee ze tot de langste eencelligen behoren.

De Stentorsoorten zijn heterotroof en voeden zich door middel van hun vele trilharen, waarmee ze een lokale waterstroom creëren die voedingsdeeltjes naar hun mondopening trekt. Veel soorten van het geslacht leven samen met endosymbiotische algen, die extra energie kunnen leveren. Stentorsoorten komt vooral voor in zoetwater, maar er zijn ook soorten die zich aan mariene of terrestrische milieus hebben aangepast.

Stentor is sterk regeneratief; een klein deel van het organisme kan uitgroeien tot een volledig exemplaar.

Leefwijze

Stentor-soorten leven in stilstaand zoet water en hechten zich aan onderwaterobjecten als rottend materiaal en algen. Met de uitgevouwen, trompetachtige opening worden voedseldeeltjes naar binnen gebracht met behulp van de krans van trilhaartjes op de rand. Stentorsoorten leven van rottend afval en breken dit af zodat het opgenomen kan worden door algen. Bij verstoring wordt het trompetvormige deel ingetrokken tot een bolvormige massa.

Voortplanting

De voortplanting is zowel geslachtelijk als ongeslachtelijk. Als twee individuen elkaar tegenkomen wordt erfelijk materiaal uitgewisseld, daarna zijn beide individuen in staat zich vele malen te delen.

Bij een lagere temperatuur kan het organisme zich niet voortplanten maar bij een hogere temperatuur kan het zich explosief vermenigvuldigen.

Soorten

  • Stentor amethystinus
  • Stentor coeruleus
  • Stentor igneus
  • Stentor introversus
  • Stentor mulleri
  • Stentor multiformis
  • Stentor niger
  • Stentor polymorphus
  • Stentor pyriformis
  • Stentor roeseli