Stationsstraat 27 (Assen)
| Stationsstraat 27 | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Aanzicht in 2014. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Stationsstraat 27, Assen | |||
| Adres | Stationsstraat 27, Assen | |||
| Coördinaten | 52° 100′ NB, 6° 57′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1897 | |||
| Oorspr. functie | Klein herenhuis | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Neorenaissance | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | Johannes van Houten | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| Monumentnummer | GM1_074 | |||
| Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen | ||||
| ||||
Stationsstraat 27 is een monumentaal klein herenhuis in de Drentse hoofdstad Assen. Het pand, gebouwd in 1897, is een representatief voorbeeld van de laat-negentiende-eeuwse woonhuisarchitectuur in de stad en is aangewezen als gemeentelijk monument.
Geschiedenis
Het pand werd in 1897 gebouwd in opdracht van Boele Deen, die op 10 mei van dat jaar de bouwaanvraag indiende bij het college van Burgemeester en Wethouders. De bouwlocatie was destijds van strategisch belang vanwege de nabijheid van het station, een gebied dat in die periode volop in ontwikkeling was als voorname entree van de stad.
Opmerkelijk is de bemoeienis van de toenmalige stadsbouwmeester Taeke Boonstra. Hoewel hij officieel geen technische bezwaren kon inbrengen tegen de plannen, merkte hij in zijn advies aan B&W op dat de "intrede van de stad" door de bouw van dit specifieke pand niet zou worden verfraaid. Er wordt gespeculeerd dat Boonstra, die als particulier architect zelf grootschaligere panden ontwierp (zoals op de locatie van het huidige Stationsstraat 29a), de schaal of het ontwerp van Deens pand te bescheiden vond voor deze prominente locatie.
Architectuur en toeschrijving
Hoewel het oorspronkelijke ontwerp mogelijk is aangepast na de kritiek van Boonstra, wordt het gerealiseerde pand op basis van recent onderzoek toegeschreven aan architect Johannes van Houten. Deze toeschrijving rust op twee pijlers:
- Stijlkenmerken: Hoewel de ornamentiek duidelijk verschillend is, vertoont de bouwkundige structuur sterke gelijkenissen met het naastgelegen pand op nummer 29, dat Van Houten voor zichzelf ontwierp.
- Zakelijke relatie: Kort na de bouw van dit pand, op 16 november 1898, gaf Boele Deen de architect Van Houten opdracht voor het ontwerp van een inmiddels afgebrokenwoning aan de Parallelstraat (de huidige Hendrik de Ruiterstraat).
Omschrijving
Het pand is een verdiepingloos herenhuis onder een afgeknot schilddak. De architectuur is verwant aan het zogenaamde Asser type, maar kenmerkt zich door een rijke detaillering in de stijl van de neorenaissance.
Exterieur
De voorgevel is symmetrisch opgezet met vijf assen en een gepleisterde plint. Kenmerkend zijn:
- Vensters: Rechtgesloten vensters geplaatst onder boogtrommels met mozaïekinvullingen en segmentbogen van gekleurde baksteen met zware aanzetstenen.
- Entree: Een centraal gelegen, deels betegeld portiek met een dubbele rondboog. De houten paneel-vleugeldeur is voorzien van smeedijzeren raamijzers en een bovenlicht met bloktandversiering.
- Bovenbouw: Boven de entree bevindt zich een als dakkapel functionerende bovenbouw onder een zadeldak, eindigend in een tuitgevel met een vierzijdige frontonbekroning.
- Decoratie: De gevelhoeken worden geaccentueerd door lisenen. De gevelbeëindiging bestaat uit een brede, uitgemetselde rand met decoratieve steensverbanden in diverse kleuren.
In 1930 werd het pand aan de achterzijde uitgebreid ten behoeve van een garagebedrijf, een functie die het pand vele jaren heeft vervuld.
Waardering
Het pand is aangewezen als gemeentelijk monument. De waardering is gebaseerd op de architectuurhistorische waarde als "vrij gave representant" van de negentiende-eeuwse woonhuisarchitectuur in Assen. Daarnaast bezit het pand ensemblewaarde als essentieel onderdeel van de waardevolle bebouwing aan de Stationsstraat, die het historische karakter van de stationsbuurt bepaalt.
Zie ook
- Monumentenkaart van de gemeente Assen
- Dromen die uitkwamen, De bouwers van Assen deel 1; Johannes van Houten, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-01