Stadsbegraafplaats Leuven

Tot aanleg van de Stadsbegraafplaats Leuven werd besloten tijdens de Franse overheersing. De begraafplaats ligt in Heverlee tussen de Tivolistraat, de Bierbeekstraat en de Pleinstraat en de Philipssite. Het is echter pas toen de gemeentes er verantwoordelijk voor werden gesteld en daar kosten voor mochten innen dat het echt in gebruik werd genomen. Tot die tijd wensten de mensen het liefst zo dicht mogelijk bij de kerken worden begraven. Als het even kon, nog het liefste in de kerken zelf, maar dat was enkel weggelegd voor de rijke stinkerds. Dit gebruik werd echter onleefbaar, aangezien die kerken het centrum van de leefgemeenschappen waren. Zo werd er dus gekozen voor een terrein buiten het centrum van de stad en de toenmalige woonkernen.

In het begin waren alle graven eeuwigdurend. In de jaren '70 werd dit echter ingeperkt tot 20 à 25 jaar.

Er zijn columbaria en een strooiweide en een gedeelte waar lichamen liggen van personen die hun lichaam schonken aan de wetenschap.

In het begin van de jaren 2000 was geen aandacht voor sterrenkinderen^[1] bij de inrichting van de begraafplaatsen. De wettelijke erkenning kwam er pas in 2019. In 2009 werd Leuven de eerste stad in Europa waar kindjes die overleden tijdens de eerste zes maanden van de zwangerschap een plaats op de begraafplaats konden krijgen. In 2024 werd in overleg met ouders van overleden kinderen, een nieuwe indeling van de begraafplaats uitgewerkt. Die aanpassingen hielden rekening met de rouwbeleving van ouders van zowel sterrenkindjes als van ouders van andere overleden kinderen.^[2] Er is ook een sterrenweide waar de niet-levensvatbare baby's en foetussen begraven kunnen worden.

Onder impuls van Roel Van Roosbroeck, beheerder van de Leuvense begraafplaatsen, landschapsarchitect Joeri Steeno, schepen Bieke Verlinden en het team begraafplaatsen werd de stadsbegraafplaats Leuven in 2022 getransformeerd in een troostpark met open ruimtes en groen en voorzien van een ruimere toegankelijkheid. De aandacht verschoof van de functionele inrichting naar de rouwbeleving met onder andere troostweides met veldbloemen, intiemere plekken en groenschermen. Er werden verplaatsbare "trooststoelen"^[3] ontworpen en ontstond een eerste "Troostmuur" waar de porseleinen foto's die op verwijderde graven stonden werden aangebracht.^[4] Later werd het concept uitgebreid naar foto's van mensen die elders begraven zijn en een band met Leuven hebben.^[5][6] De begraafplaats wordt gekenmerkt door ecologisch beheer met onder andere een plantenlaboratorium. Hierdoor leunt de voorheen artificiële begraafplaats dichter bij een natuurbegraafplaats aan.^[7][8][9]

In 2023 werd de begraafplaats door het rouwtijdschrift Reveil bekroond met de titel "Warmste Begraafplaats van Vlaanderen".^[10]

Op de regionale zender ROB TV kon men in november 2022 kijken naar een tv reeks over deze begraafplaats. De titel van deze reeks was: "Voor eeuwig en altijd".^[4]

• Leo Colins, burgemeester van 1905 tot 1921
• Vital Decoster, burgemeester van 1901 tot aan zijn dood in 1904
• Léon Schreurs, soldaat
• Alfons Smets, burgemeester van 1947 tot 1952
• Prosper Van Langendonck, Belgisch politicus
• Leopold Vander Kelen, burgemeester van 1872 tot 1895
• Alfons Vranckx, Belgisch socialistisch politicus

• Luchtvaartgeschiedenis.be
• https://www.robtv.be/programmas/voor-eeuwig-en-altijd-voor-eeuwig-en-altijd-aflevering-1-145606

Zie de categorie Stadsbegraafplaats Leuven van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.