Roel Van Roosbroeck

Roel Van Roosbroeck (Antwerpen, 4 augustus 1969) is een Belgisch deskundige in begraafplaatsen, rouwcultuur en de integratie van herdenkingsplekken in de publieke ruimte. Hij komt op voor alternatieve vormen van begrafenissen, voor rituelen met een grotere betrokkenheid van de nabestaanden en aanpassing van de begraafplaatsen als herdenkingsplaats in functie van het rouwproces.^[1]

Rond 2007 begon Roel Van Roosbroeck zijn loopbaan als beheerder van de Leuvense begraafplaatsen. Van Roosbroeck volgde opleidingen rond begraafplaatsen en rouwbeleving en groeide hij uit tot een deskundige.^[2]

In 2009 werd Leuven de eerste stad in Europa waar kindjes die overleden tijdens de eerste zes maanden van de zwangerschap een plaats op de begraafplaats konden krijgen.^[3] In 2024 werd op initiatief van Van Roosbroeck, in overleg met ouders van overleden kinderen, een nieuwe indeling van de begraafplaats uitgewerkt. Die aanpassingen hielden rekening met de rouwbeleving van ouders van zowel kinderen die voor of vlak na de geboorte zijn overleden als van ouders van andere overleden kinderen.^[3]

Samen met landschapsarchitect Joeri Steeno, schepen Bieke Verlinden en het team begraafplaatsen transformeerde hij in 2023 de stadsbegraafplaats Leuven in een troostpark met open ruimtes en groen en ruimere toegankelijkheid. De aandacht verschoof van functionele inrichting naar rouwbeleving met onder andere troostweides met veldbloemen, intiemere plekken en groenschermen.^[4] De begraafplaats wordt gekenmerkt door ecologisch beheer met onder andere een plantenlaboratorium. Hierdoor leunt de voorheen artificiële begraafplaats dichter tegen een natuurbegraafplaats aan.^[5][6][7] In 2023 werd de begraafplaats door het rouwtijdschrift Reveil bekroond met de titel "Warmste Begraafplaats van Vlaanderen".^[8]

Van Roosbroeck volgde een opleiding voor uitvaartondernemer en richtte in 2018 samen met zijn echtgenote een eigen uitvaartonderneming op in Hakendover.^[9] Deze uitvaartonderneming kenmerkte zich door het concept van thuisopbaring en gepersonaliseerde begeleiding in de wensen van rouwbeleving door de nabestaanden.^[10] Van Roosbroeck bleef evenwel in dienst van de stad Leuven en oefende deze zelfstandige activiteit in bijberoep uit. Het intensieve karakter van de persoonlijke uitvaartbegeleiding viel echter moeilijk te combineren met andere projecten. In 2022 stopte zijn echtgenote en hij met deze onderneming en nam een ander deze over.^[11]

In 2023 werd Ven Roosbroeck zelfstandig consultant rond begraafplaatsen en het rouwproces, adviseur voor steden en gemeenten, organisator van rouwinitiatieven en pleitbezorger voor vernieuwende vormen van lijkbezorging in Vlaanderen.^[12] Hij wordt als expert begraafplaatsen en rouwcultuur en als vertegenwoordiger van het Netwerk Begraafplaatsen Vlaanderen regelmatig gevraagd voor lezingen in heel Vlaanderen en geraadpleegd door de media.^[13]

Van Roosbroeck pleit voor begraafplaatsen als open, levendige en betekenisvolle plekken waar verlies zichtbaar mag zijn. Hij benadrukt het belang van het actief betrekken van nabestaanden bij rituelen en keuzes bij de uitvaart en op de begraafplaats.^[6][14] Daarnaast zet hij zich in voor ecologisch verantwoorde vormen van lijkbezorging in Vlaanderen, zoals watercrematie^[15] en humusatie, waarbij het lichaam van de overledene op een gecontroleerde manier wordt gecomposteerd in houtsnippers, stro, gedroogd gras en bladeren, waarna de stoffelijke resten, op de beenderen na, ongeveer een jaar later zijn omgevormd tot vruchtbare humus.^[16]