Cinema Sphinx

Cinema Sphinx
	Hoofdingang bioscoop tijdens FFG2025
Algemene gegevens
Locatie	Gent, Oost-Vlaanderen
Coördinaten	51° 3′ NB, 3° 43′ OL
Opening	1912
Adres	Sint-Michielshelling 3, Gent
Aantal zalen	5
Totale capaciteit	608
Genres	arthouse; Europese films
	Website
	;
Portaal	Film

Cinema Sphinx is een bioscoop in Gent, Oost-Vlaanderen. De bioscoop heeft vijf zalen met in totaal 608 zitplaatsen. Er worden voornamelijk arthouse-films vertoond. Het aanbod bestaat voor de helft uit premières die voor 70 procent van de inkomsten instaan. De overige voorstellingen bestaan uit overnames van films uit de andere bioscopen en hernemingen van oudere films.

Geschiedenis

Het gebouw waar de bioscoop gevestigd is, dateert van 1912 en vanaf de beginjaren was er een grote feestzaal waar filmvertoningen plaats vonden. Het gebouw werd in de loop der jaren herhaaldelijk verbouwd en heringericht maar werd onafgebroken onder verscheidene namen uitgebaat als cinema. Het "Liberale Huis" bestond uit twee cafés, een grote feestzaal en een vergaderzaal. In de feestzaal Patria vonden ook filmvertoningen plaats. Later werd Patria omgedoopt tot Regent (van 1920 tot 1924). Beide filmzalen werden uitgebaat door de librale vereniging "SM Cinema Patria". Vanaf 1924 nam de progressieve vleugel van de partij de uitbating over en de cinema kreeg de nieuwe naam Splendid. In 1928 begonnen de werken aan de nieuwe Ciné Palace die vele jaren duurden. Het gebouw werd ingericht in art decostijl door architect Geo Henderick. Er ontstond zo een bioscoopzaal met plaats voor 550 bezoekers.

In 1952 sloot Ciné Palace en de bioscoop werd overgenomen door NV Cinex die ook Cinema Century had overgenomen. De nieuwe uitbater vond het art-deco-interieur ouderwets en sloopte het volledig weg. De nieuwe cinema kreeg de naam Plaza en werd uitgebaat tot 1977. Dat jaar werd de bioscoop overgenomen door het Nederlandse Meerburg-concern en omgedoopt tot cinema Calypso. De bioscoop werd omgebouwd tot een multiplex-bioscoop met drie zalen.

Midden jaren 1980 ging door de komst van Decaskoop de bioscoop failliet. Kort na de sluiting, in 1986 heropende de cinema als Sphinx. NV Miami die gedurende de eerste jaren de uitbater was, gaf de zalen een opfrisbeurt en er werd een vierde kleinere zaal en een café op de eerste verdieping toegevoegd. In 1995 werd de uitbating overgenomen door bvba Sphinx Produktie en werd er gekozen voor een arthouse-filmprogramma. Er kwam een vijfde zaal bij en er werd een nieuwe inkom en een groot café op het gelijkvloers geopend. Cinema Sphinx werd door de stad Gent erkend als cultureel erfgoed en het gebouw behoort tot het onroerend erfgoed van Gent.^[1]

Het pand waar Sphinx Cinema in gehuisvest was, kwam in juli 2021 te koop te staan waardoor cinema-uitbater Patrick Deboes vreesde dat het einde voor de bioscoop in zicht was.^[2] In oktober 2021 werd het pand gekocht door een Gents koppel zodat Deboes de bioscoop kon blijven uitbaten.^[3] Na een haalbaarheidsstudie, in februari 2023 uitgevoerd, werd in december 2025 aangekondigd dat de bioscoop in 2027 zal sluiten voor een geplande grote renovatie waarbij via een pop-up-bioscoop de vertoningen zullen kunnen voortgaan.^[4]^[5]