Spaanse Oorlog van Eurik
| Spaanse Oorlog van Eurik | ||||
|---|---|---|---|---|
| Onderdeel van Val van het West-Romeinse Rijk | ||||
 | ||||
Situatie in Spanje voorafgaand aan de oorlog | ||||
| Datum | 473-475 | |||
| Locatie | Hispania Tarraconensis | |||
| Resultaat | Gotische overwinning | |||
| Strijdende partijen | ||||
| ||||
| Leiders en commandanten | ||||
| ||||
| Verliezen | ||||
| ||||
De Spaanse Oorlog van Eurik was een militair conflict in de nadagen van West-Romeinse Rijk, waarbij de Gotische rex Eurik zijn macht uitbreidde over het grootste deel van Hispania (het huidige Spanje en Portugal).
Achtergrond
Eurik regeerde over de Visigoten van 466 tot 484. Hij was een van de machtigste koningen van zijn tijd en de eerste Gotische vorst die een de facto onafhankelijk koninkrijk vormde, los van Romeinse gezagsclaims. Tijdens zijn opstand tussen 468 en 471 had Eurik grote delen van Gallië (het huidige Zuid-Frankrijk) onder zijn controle gebracht, met Toulouse als hoofdstad. In Hispania was het Romeinse gezag tanende en nam de invloed van de Goten toe. Lokale bestuurders handelden nog uit naam van het Rijk, maar er was geen effectieve militaire controle meer, met uitzondering van de provincie Tarraconensis (het noordoostelijke deel).
Rond 473 besloot Eurik zijn macht uit te breiden naar het Iberisch Schiereiland. De precieze aanleiding is niet helemaal duidelijk, maar vermoedelijk zag hij zijn kans schoon door de chaos in het West-Romeinse Rijk. In 472 werd keizer Anthemius vermoord en heerste Ricimer in Italië zonder keizer totdat in 474 het Oosten Nepos naar voren schoof als nieuwe keizer. Volgens indirecte aanwijzingen uit Hydatius' kroniek en latere samenvattingen van Jordanes had Euriks operatie twee doelen: het uitschakelen van nog loyale Romeinse garnizoenen en het beperken van de invloed van de Sueven.[1]
De oorlog in Spanje
Aanvang
Eurik gaf in de loop van 473 opdracht aan zijn legers om in Hispania de resterende Romeinse garnizoenen en lokale troepen te onderwerpen. De provincie Tarraconensis was het laatste grote gebied in Hispania waar het Romeinse gezag nog functioneerde. In de bronnen wordt geen melding gemaakt van specifieke veldslagen, maar de oorlog moet zwaar en langdurig zijn geweest. [2] Het Romeinse verzet werd persoonlijk geleid door de comes Hispaniarum Vincentius. Hij bood vanuit de steden Tarraco en Caesaraugusta krachtig verweer en kon de Gotische opmars een tijdlang tegenhouden. Uiteindelijk moest hij het onderspit delven en onderwierp Eurik de hele provincie in 474 of begin 475. [3] Jordanes vermeldt een honderd jaar later samenvattend: "Eurik 'veroverde heel Spanje, zelfs die regio's die zich lang tegen zijn heerschappij verzetten".[4] Alleen Gallaecia (noordwesten, het huidige Galicië) bleef buiten zijn macht, daar heersten de Sueven, een Germaans volk dat over een eigen territorium beschikte.
Afloop
Isidorus van Sevilla bericht ons een honderd jaar na de gebeurtenissen dat Eurik de Romeinse aanvoerder Vincentius liet vermoorden, waarmee hij de Romeinse aristocratie tot volgzaamheid wilde dwingen. In de loop van 475 probeerde de West-Romeinse keizer Julius Nepos de situatie diplomatiek te stabiliseren. Er werd vermoedelijk een verdrag gesloten waarbij Eurics' gezag over heel Hispania en over Gallië, van de Pyreneeën tot de Loire en Rhône, werd erkend in ruil voor vrede. Deze erkenning betekende feitelijk het einde van de Romeinse macht in Spanje. In ruil keerde de Provence terug onder de controle van Rome.[5][6] Moderne historici (zoals Roger Collins en Peter Heather) interpreteren dit als een realistische vredesdeal, waarin Nepos erkende dat hij militair niets meer kon veranderen.
Nasleep
Deze vrede hield maar kort stand. In 476–477 werd de West-Romeinse keizer Romulus Augustulus afgezet en slaagde Nepos er niet in zijn macht in Italië terug te veroveren. Eurik profiteerde daarvan en bezette kort daarna alsnog de Provence, waarschijnlijk rond 477–479. Daarmee verdween de laatste Romeinse bestuursregio buiten Italië. De Oostelijke keizer Zeno erkende rond 477–479 officieel Euriks' macht over Aquitanië en Gallië.
Bronnen
- Sidonius Apollinaris, Epistulae
- Hydatius, Chronicon'
- Jordanes, Getica (6e eeuw).
- Literatuur
- Collins,R. (2004), Visigothic Spain, 409–711, Oxford
- Heather, P. (1996), The Goths,
- Thompson, E.A. (1969), The Goths in Spain
- Referenties
- ↑ Jordanes, Getica 240
- ↑ Sidonius Apollinaris, Epistulae VII.6.7-8
- ↑ Thompson 1969, p. 14-15.
- ↑ Jordanes, Getica
- ↑ Sidonius Apollinaris, Epistulae 7.6 en 8.3
- ↑ Wolfram 1997, p. 154.