Sofie Claerhout

Sofie Claerhout (Ieper, 1993) is een Belgisch forensisch geneticus. Ze is de eerste doctor in de forensische genetica in België[1] en wordt nationaal als expert gezien op het vlak van forensisch genetica.[2] Zij slaagde erin om de verouderde DNA - wet van 1999 aan te passen zodat het Y- chromosoom nu ook wettelijk mag gebruikt worden bij het zoeken naar daders van moordzaken of zedenzaken. De vernieuwde wet werd op 29 februari 2024 unaniem goedgekeurd door het parlement.[3]

Biografie

Claerhout volgde de richting Latijn-Wetenschappen. Daarna behaalde ze haar Bachelor Biologie aan de KULAK. Aan de KU Leuven volgde ze verschillende vakken van forensische wetenschappen. Ze behaalde haar Master titel aan de KU Leuven met grote onderscheiding en startte een doctoraat op het Y-chromosoom in 2015. Claerhout promoveerde tot doctor in 2020 met een doctoraat over identificatie van mannelijke misdadigers (moordzaken of zedendelicten) via het Y-chromosoom. Ze verfijnde de techniek en noemde die "CSY" als verwijzing naar CSI.[4] Van 2020 tot 2024 was ze actief aan de Katholieke Universiteit Leuven als postdoctoraal onderzoeker.

Cold cases

Een persoon deelt zijn DNA met de vader en moeder en met broers en zussen. Al een generatie verder verwatert de samenstelling van DNA en is het al moeilijker om verwantschappen tussen mensen te ontdekken. Het Y-chromosoom wordt echter quasi onveranderd doorgegeven van vader op zoon. Op die manier is het veel gemakkelijker om verwantschappen te ontdekken tussen mannen onderling. Men kan nu verwantschappen ontdekken tot 40 generaties ver. Het Y-chromosoom verandert af en toe tussen generaties (deze mutaties zijn verder onschadelijk) en is zo nuttig in de strijd tegen cold cases. Claerhout vond een aantal tools uit om de mutaties van het Y-chromosoom in kaart te brengen. Met de eerste tool, de CSY-seq, won ze als eerste Belgische wetenschapper de hoofdprijs op het wereldcongres van de Forensische Genetica. Is er dus bij een man een bijna identiek Y-chromosoom als dat van de onbekende dader van een moordzaak of zedendelict, dan kan uitgerekend worden hoeveel generaties er zitten tussen de onbekende dader en de man die bijna hetzelfde Y-chromosoom heeft. Zo kan de politie gericht de stamboom induiken van de man die een bijna-match heeft met de dader en zo de identiteit van de onbekende dader achterhalen.

Wat met de privacy?

Op het Y-chromosoom zitten niet veel genen. Men kan uit het Y-chromosoom niet afleiden welke ziektes iemand heeft of zal hebben. Ook kan niet afgeleid worden welke de oogkleur is van een man, of zijn haarkleur of zijn gelaatskleur. Uit het Y-chromosoom kan enkel afgeleid worden dat een persoon biologisch een man is en welke biologische roots hij heeft (evolutiestamboom).

Erkentelijkheden

  • 2019 - Hoofdprijs wereldcongres Forensische Genetica (ISFG)[5]
  • 2021 - Winnaar PhD Cup (deze wedstrijd vindt jaarlijks plaats voor alle afgestudeerde personen die een doctoraat hebben afgelegd dat jaar) + publieksprijs [6]
  • 2021 - Krak van Kortrijk- Krant van West-Vlaanderen
  • 2021 - Winnaar EOS Publieksprijs- Eos Wetenschap
  • 2022 - Jaarprijs Wetenschapscommunicatie van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB)
  • 2023- Wetenschapstalent (KU Leuven)
  • 2023 - Wetenschapstalent van België en Runner-up van de Lage Landen - New Scientist[7]
  • 2024 - Woman in Stem' rolmodel, prijs voor jonge vrouwelijke wetenschappers die een rolmodel zijn in de STEM wetenschap. Door service club Zonta International
  • 2025 - 'Knappe Kop' - VRT: S1 E1, nog te zien via VRT Max
  • 2025 - Eerste Gulden Spoor voor innovatieve uitstraling door vzw Vlaanderen-Europa
  • 2025 - Best Oral Presentation - Department Imagine & Pathology (KU Leuven)

Publicaties

Naast meerdere wetenschappelijke publicaties schreef ze ook een boek. Dader Onbekend verscheen in 2022 bij Uitgeverij Lannoo.[8][9]

  • CSY-leuven.be
  • De CSY-techniek uitgelegd (Knack)
  • Interview NPO radio 1 - België helpt ons efficiënter cold cases op te lossen met CSY[10]
  • Knappe Koppen, S1 E1[11]
  • Amaai zeg wauw; Otto Jan Ham nodigt Dr. Sofie Claerhout uit als gastspreker. 18 april 2024[12]
  • De tafel van Vier bij Gert Verhulst. 21 maart 2023[13]
  • VTM nieuws 28 oktober 2022 [14]
  • De volksjury achter de Crime Scene, podcast met Dr Sofie Claerhout, seizoen 1,aflevering 2
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.