Sint-Jacobskapel (Nijmegen)

Sint-Jacobskapel, Glashuis 4 te Nijmegen

De Sint-Jacobskapel of Glashuis is een rijksmonument in de benedenstad van de Nederlandse stad Nijmegen. Het is een bakstenen kapel met driezijdige koorsluiting gewijd aan Sint Jacobus.

Geschiedenis

De kapel werd in de vijftiende eeuw gebouwd, als onderdeel van het St. Jacobsgasthuis aan de Lange Hezelstraat (de tegenhanger van het St. Nicolaasgasthuis onderaan de Grotestraat).

Na het beleg van Nijmegen in 1591 verloor de kapel haar functie als geloofshuis. Hendrick Heuck had er tot 1655 een glasblazerij en die daarna overgenomen werd en in 1670 failliet ging. Daarna deed de kapel onder meer dienst als school, opslagruimte, koeienstal, weeshuis en woning. Het kreeg de nieuwe bijnaam "Glashuis". Tijdens de zware pestgolf van 1633-1636 was het gebouw even opnieuw in gebruik als gasthuis.[1]

In 1965 werd de kapel naar een plan van ingenieur J.G. Deur gerestaureerd. Hierna werd het weer een gebedsruimte, maar nu gewijd aan Sint Geertrudis (volgens de overlevering was zij de allereerste patrones van Nijmegen).

Aan het eind van de 20e eeuw stond de kerkelijke functie opnieuw onder druk. Als een van de laatste religieuze overblijfselen uit het roemrijke kloosterleven van de Oude Stad betaalde ook deze kapel de tol van de naoorlogse verbrokkeling van het cultuurgoed in dit gedeelte van de Nijmeegse binnenstad. Echter, in 1998 leidde een initiatief in de buurt tot de oprichting van de Stichting 'Vrienden van de St. Jacobskapel'. Deze groep bestaat uit vrijwilligers, die zich in lijn met de Stichting Oude Stad inzet voor de rijke cultuurhistorie van dit stadsdeel. De 'Vrienden' maken zich in het bijzonder sterk voor het behoud en herstel van de religieuze functies van de kapel en voor de ontwikkeling van de mogelijkheden op cultureel-historisch gebied. Sindsdien is het gebouw onder meer in gebruik voor concerten, exposities en huwelijken. Kunstenaar Ted Felen maakte vijf glas-in-loodramen voor het gebouw