Sigismund Neukomm

De jonge Sigismund Neukomm kreeg als zevenjarige muziekles van de organist Franz Xaver Weissauer. Later volgden nog lessen bij de componist Michael Haydn.

Op 1 december 1790 startte hij een opleiding aan het Benedictijner gymnasium in Salzburg, gevolgd door de studies filosofie en wiskunde aan de universiteit van Salzburg. Bij de universiteitskerk werd hij in 1792 benoemd tot organist. In 1796 kreeg Neukomm een aanstelling als koorrepetitor bij het hoftheater van Salzburg.

Michael Haydn beval Neukomm aan bij zijn broer Joseph Haydn, die op dat moment in Wenen werkzaam was. Zo kwam het dat Neukomm in 1797 naar Wenen vertrok, waar hij muziekles kreeg van Haydn en tevens lessen volgde in natuurhistorie en medicijnen. Haydn ontwikkelde zich in deze periode als een vaderfiguur voor Neukomm.

Neukomm was in Wenen tevens actief als docent: hij gaf piano- en zanglessen, onder andere aan Anna Milder en Franz Xaver Mozart.

In 1804 begon Neukomm als kapelmeester van het Duitse theater in Sint-Petersburg. Hierna volgde nog een aanstelling in Moskou. In de herfst van 1808 keerde Neukomm terug naar Wenen, waar hij Haydn dagelijks bezocht. Nadat Haydn in 1809 was overleden, had Neukomm geen reden meer om in deze stad te blijven.

In 1809 vertrok Neukomm naar Frankrijk. In Parijs maakte hij kennis met de componisten Luigi Cherubini en André Ernest Modeste Grétry.

Hij verkeerde als pianist in de entourage van de politicus Charles-Maurice de Talleyrand en vergezelde hem in 1814 naar het Congres van Wenen. Neukomm kreeg van Talleyrand tevens de opdracht voor een requiem ter ere van de in 1793 geëxecuteerde koning Lodewijk XVI en op 21 januari 1815 werd dit requiem in de Weense Stephansdom uitgevoerd. Als dank werd Neukomm door koning Lodewijk XVIII benoemd tot ridder van het Legioen van Eer.^[1] Overigens was dit requiem oorspronkelijk helemaal niet voor Lodewijk XVI geschreven: Neukomm componeerde het stuk in 1813 en droeg het toen op aan de broers Michael en Joseph Haydn. Dankzij enkele aanpassingen kon hij het stuk echter hergebruiken als requiem voor de koning.^[2]

Van 1816 tot 1821 werkte Neukomm in Brazilië. Hij gaf in Rio de Janeiro muziekles aan het hof van Johan VI van Portugal en werkte voor diverse hooggeplaatste personen. Ook zorgde hij ervoor dat de muziek van Haydn en Mozart grotere bekendheid kreeg in Brazilië.

In 1821 keerde Neukomm terug naar Parijs, waar hij ondersteuning genoot van Talleyrand en hertog Lodewijk Filips. Vijf jaar later maakte hij een reis door Italië. In 1829 reisde hij naar de Britse eilanden en maakte een tour langs de belangrijkste muziekfestivals van Engeland, Schotland en Ierland, waar hij met succes zijn eigen composities dirigeerde. Zijn reislust bracht hem in 1834 en 1835 naar de Maghreb. In 1837 dirigeerde hij in Mainz zijn eigen werk Te Deum ter gelegenheid van de onthulling van het Gutenbergmonument.

In 1838 was hij terug in zijn geboortestad Salzburg, maar al snel vertrok hij voor een tournee naar Zwitserland. Ook in de hiernavolgende jaren reisde Neukomm door diverse Europese landen. In september 1842 was hij opnieuw in Salzburg, nu vanwege de festiviteiten rondom het nieuwe Mozartmonument. Ter gelegenheid van deze festiviteiten dirigeerde hij enkele werken van Mozart en componeerde de hymne Österreich.

In zijn laatste levensjaren was Neukomms aanzien afgenomen. Zijn composities werden door de jongere generatie musici en componisten beschouwd als ouderwets en achterhaald.

Neukomm overleed in 1858 in Parijs en werd begraven op de begraafplaats van Montmartre. Zijn werk raakte hierna in de vergetelheid.