Shirin Musa

Shirin Musa
	Shirin Musa spreekt in De Balie in 2015.
Algemene informatie
Geboren	28 augustus 1977; Quetta, Pakistan
Religie	islam
Beroep	mensenrechtenactivist
Bekend van	oprichting Femmes for Freedom
Overig
Politiek	VVD

Shirin Musa (Quetta, 28 augustus 1977) is een Pakistaans-Nederlands mensenrechtenactiviste. Ze is de oprichter en directeur van de Nederlandse vrouwenrechtenorganisatie Femmes for Freedom.^[1] Op 23 september 2025 werd Musa namens de VVD geïnstalleerd als lid van de Eerste Kamer in de vacature die ontstond na het toetreden van Jan Anthonie Bruijn tot het demissionaire kabinet-Schoof.^[2]

Levensloop

Musa is geboren in de hoofdstad van de Pakistaanse provincie Beloetsjistan en kwam als baby naar Nederland. Daar startte ze een studie rechten en zij ontmoette in Rotterdam haar Pakistaanse echtgenoot met wie ze in 2002 trouwde voor de Nederlandse wet en later op islamitische wijze.^[3] Musa stopte daarna met haar studie. Haar man begon haar al snel emotioneel en fysiek te mishandelen; lang durfde ze geen hulp te zoeken vanuit schaamte, omdat ze haar familie niet ten schande wilde brengen en omdat hij dreigde haar te vermoorden als ze het iemand zou vertellen.^[4] Na een aantal jaar wilde ze van haar man scheiden, maar dat kon toen enkel voor de Nederlandse wet. Een islamitisch erkende scheiding kreeg ze niet voor elkaar omdat haar man medewerking weigerde.^[5] Omdat er in Nederland een scheiding van kerk en staat is, werd over het algemeen aangenomen dat de Nederlandse rechtspraak geen invloed kan uitoefenen op religieuze contracten, zoals een huwelijk. Hierdoor ontstond voor Musa een situatie van huwelijkse gevangenschap (begrip door Musa geïntroduceerd en gedefinieerd) waar de Nederlandse wet in eerste instantie geen grip op lijkt te hebben. Na haar seculiere scheiding, pakte ze haar rechtenstudie weer op en begon een kort geding tegen haar ex-man. Dit resulteerde in een ongebruikelijke gerechtelijke uitspraak: de rechter gaf haar gelijk en dwong haar man op straffe van een dwangsom mee te werken aan een religieuze scheiding. In 2010 werd het huwelijk ontbonden. Zij is de eerste vrouw uit een moslimgemeenschap die zich heeft ontworsteld uit een islamitisch huwelijk door een religieuze scheiding via het Nederlands recht.^[1]^[4]

Musa is politiek actief voor de VVD en stond op de veertiende plaats op de VVD-kandidatenlijst voor de Eerste Kamerverkiezingen 2023.^[6]

Femmes for Freedom

Shirin Musa's persoonlijke ervaring en de ervaringen van vrouwen die zich tot haar richten omdat ze zich in schrijnende situaties van 'huwelijkse gevangenschap' bevonden, is voor haar de aanleiding geweest om in 2011 Femmes for Freedom op te richten. Met deze organisatie wil Musa de naleving van het VN-Vrouwenverdrag (CEDAW) in woord en daad nastreven. In het bijzonder artikel 16 dat gaat over wereldwijde gelijke behandeling van vrouwen voor, tijdens en na het huwelijk.

Erkenning (selectie)

2017: Opzij Top 100 een van meest invloedrijke vrouwen in de Nederlandse goede doelen sector.^[7]
2018: Opzij Top 100 meest invloedrijke vrouw in de categorie non-profit.
2019: Liberaal van het Jaar volgens de politieke jongerenorganisatie Vrijheid en Democratie.
2019: Pim Fortuynprijs, eervolle vermelding.