Sítio Roberto Burle Marx

Sítio Roberto Burle Marx
Werelderfgoed cultuur
Land	Brazilië
Coördinaten	23° 2′ ZB, 43° 32′ WL
UNESCO-regio	Latijns-Amerika en Caraïben
Criteria	ii, iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr.	1620
Inschrijving	2021 (44e sessie)
Buste van Roberto Burle Marx in het museum van de Sítio
Kaart
UNESCO-werelderfgoedlijst

De Sítio Roberto Burle Marx is een hortus botanicus, park en museum in de Barra de Guaratiba in het uiterst zuidwesten van Rio de Janeiro in Brazilië.

Landschapsarchitect en kunstenaar Roberto Burle Marx verwierf in 1949 de Sítio de Santo Antonio da Bica, een landgoed van 36,5 hectare in de wijk Barra de Guaratiba aan de rand van Rio de Janeiro. Burle Marx begon expedities naar het Braziliaanse regenwoud te ondernemen met botanici, landschapsarchitecten, architecten en andere onderzoekers om plantenspecimens te verzamelen. Hij leerde het bestuderen van planten in situ van de botanicus Henrique Lahmeyer de Mello Barreto en vestigde zijn tuin-, kwekerij- en tropische plantencollectie in Guaratiba. Dit pand werd in 1985 geschonken aan de Braziliaanse regering en werd een nationaal monument. Nu heet het Sítio Roberto Burle Marx, in beheer van het Instituto do Patrimônio Histórico e Artístico Nacional, en herbergt het meer dan 3.500 soorten planten. Het huis werd herbouwd in een vallei op de plaats van een tuinhuis dat toebehoorde aan het oorspronkelijke plantagelandgoed.

De site werd in 2015 door Brazilië voorgedragen en toegevoegd aan de voorlopige tentatieve werelderfgoedlijst en werd in juli 2021 tijdens de 44e sessie van de Commissie voor het Werelderfgoed in Fuzhou erkend als UNESCO cultuur-werelderfgoed en aan de werelderfgoedlijst toegevoegd. Het werd erkend vanwege het unieke modernistische ontwerp en het belang ervan voor het behoud van het milieu en de cultuur. De erfgoedsite belichaamt een succesvol project dat gedurende meer dan 40 jaar is ontwikkeld door landschapsarchitect en kunstenaar Roberto Burle Marx (1909-1994), een "landschapslaboratorium" om "levende kunstwerken" te creëren met behulp van inheemse planten en voortbouwend op modernistische ideeën. Over een periode van meer dan veertig jaar experimenteerde hij met het samensmelten van artistieke modernistische ideeën en inheemse tropische planten om tuinontwerpen te creëren als levende kunstwerken. Burle Marx introduceerde de esthetiek van de schilderkunst in het landschapsontwerp. Geïnspireerd door de belangrijkste grondleggers van de moderne kunstbeweging, creëerde hij abstracte schilderijen met modernistische afbeeldingen gebaseerd op abstracties van de Portugese/Braziliaanse volkscultuur, en gebruikte deze als basis voor tuinontwerpen waarin planten componenten werden van driedimensionale levende kunstwerken. Burle Marx maakte het gebruik van inheemse tropische planten populair, waarvan hij er vele verzamelde en kweekte. De Sítio is dus belangrijk als een fysieke manifestatie van Burle Marx' benaderingen, zijn principes en zijn planten, maar ook vanwege de manier waarop het een begrip mogelijk maakt van de belangrijkste ontwerpkenmerken die hij keer op keer in zijn ontwerpen gebruikte, zoals golvende vormen, uitbundige massabeplanting, architecturale rangschikking van planten, dramatische kleurcontrasten, een focus op tropische planten en de integratie van elementen van de traditionele Portugees-Braziliaanse volkscultuur. De Sítio is een opmerkelijke overleving als landschapslaboratorium dat de manier verlicht waarop een van de grote landschapsontwerpers van de 20Þ eeuw evolueerde zijn invloedrijke ontwerpen. Dat leidde tot de ontwikkeling van wat bekend werd als de moderne tropische tuin, een belangrijke uitdrukking van de moderne beweging op het gebied van landschapsontwerp en een die sinds het midden van de 20e eeuw een grote invloed heeft gehad op de vormgeving van parken en tuinen in Brazilië en de rest van de wereld. Tegen het einde van de jaren 1960 huisvestte de site de meest representatieve collectie Braziliaanse planten, naast andere zeldzame tropische soorten. In de site groeien 3.500 gecultiveerde soorten tropische en subtropische flora in harmonie met de inheemse vegetatie van de regio, met name het bioom van het Atlantische Woud en de bijbehorende ecosystemen, mangrovemoeras en restinga (tropische zandvlakte aan de kust). Sítio Roberto Burle Marx vertoont een ecologische opvatting van vorm als een proces, inclusief sociale samenwerking die de basis vormt voor milieu- en cultureel behoud. Het omvat de eerste moderne tropische tuin die op de Werelderfgoedlijst staat.^[1] Het is de 23ste Braziliaanse locatie die op de werelderfgoedlijst van UNESCO staat.