Rootsreis

Rootsreizen verwijst naar reizen die geadopteerden ondernemen naar hun land van herkomst of het land van oorsprong van hun biologische ouders. Deze reizen worden vaak gemaakt door mensen die interlandelijk geadopteerd zijn en zijn bedoeld om meer te leren over hun culturele achtergrond, familiegeschiedenis en persoonlijke identiteit.

Veel geadopteerden willen vroeg of laat in hun leven meer weten over hun familie, meestal vooral over hun moeder en de cultuur van de familie.^[1][2] Een onderzoek onder Nederlandse geadopteerden tussen 24 en 30 jaar oud gaf aan dat 14% is herenigd met biologische familieleden, 18% zoekende is en 32% niet zoekt, maar wel interesse heeft in hun familie.^[3]

Rond de 50% van alle geadopteerden onderneemt minimaal eens een rootsreis: een reis naar hun wortels. Zo'n reis stelt hen in staat meer te weten te komen over het land van herkomst en over hun familie, en kan leiden tot een ontmoeting met een of meer familieleden. Rootsreizen hebben voor veel geadopteerden een belangrijke rol bij het begrijpen van hun identiteit en het verwerken van hun adoptiegeschiedenis. Geadopteerde Asha Miró verwoordde het zo: "Je biologische familie zoeken is niet zo maar een reis: het is een zoektocht naar je zelf, het is een ervaring die niet gemakkelijk te verwerken is."^[4]

Zowel de vergunninghouders als specialistische organisaties kunnen geadopteerden bijstaan bij het organiseren van hun rootsreis. Dit is van groot belang omdat rootsreizen emotioneel intens kunnen zijn, zowel voor de geadopteerde als voor hun familie en adoptieouders. Er zijn ook belangenorganisaties die steunen bij rootsreizen zoals Stichting Adoptiepedia voor gedapoteerden uit China en Taiwan.

Er is ook veel kritiek over het besteden van het geld dat hiervoor vrij wordt gemaakt voor de overheid. Het Nieuwsuur-artikel “Geld voor zoektocht na adoptie komt maar bij handjevol geadopteerden terecht” beschrijft dat de Nederlandse overheid een subsidiepot van jaarlijks €600.000 beschikbaar stelt om geadopteerden te ondersteunen bij het zoeken naar hun biologische ouders, maar dat dit geld in de praktijk nauwelijks de beoogde doelgroep bereikt omdat slechts een paar belangenorganisaties in aanmerking komen voor de subsidies.^[5]

Het televisieprogramma Spoorloos belicht regelmatig de zoektocht van geadopteerden naar hun adoptieroots en familiegeschiedenis. Het programma is decennialang populair geweest bij kijkers vanwege de emotionele herenigingen tussen geadopteerden en vermeende biologische familieleden, en het heeft meer dan 800 reünies opgeleverd.^[6][7]

Echter, het programma kwam onder sterke kritiek te staan nadat aan het licht kwam dat in meerdere gevallen deelnemers, waaronder geadopteerden die hun biologische familie wilden vinden, ten onrechte waren gekoppeld aan personen of families waarmee zij geen genetische verwantschap hadden.^[8]

Onderzoek door misdaadjournalist Kees van der Spek toonde aan dat met name in Colombia ten minste twee geadopteerden aan de verkeerde biologische families gekoppeld waren, wat later aanleiding gaf tot hernieuwde controles en rechtszaken van gedupeerden tegen de omroep.^[9]

Naar aanleiding van deze fouten en de emotionele impact op de betrokken deelnemers besloot omroep KRO-NCRV in 2025 het programma per direct te beëindigen en aan te geven dat het verdriet dat deze verkeerde koppelingen veroorzaakt heeft, “niet ongedaan gemaakt kan worden”.^[6]

• Genealogietoerisme
• Adoptie
• adoptiemisstanden
• Inea