Profase

Schematische weergave van de celdeling; II t/m VIII vormen de mitose - I: Interfase; II: Profase; III: Prometafase; IV: Metafase; V en VI: Anafase; VII: Telofase; VIII: Cytokinese
Cel in profase

Profase is een fase in de mitose waarin chromatine condenseert tot sterk geordende structuren: de chromosomen. Dit proces van chromatinecondensatie wordt veroorzaakt door condensine, een eiwit. Aangezien het genetische materiaal is verdubbeld, zijn er van elk chromosoom twee identieke kopieën in de cel aanwezig. Elk paar identieke chromosomen, zusterchromatiden, zijn met elkaar verbonden via een DNA-element, de centromeer. Het doel van de mitose is dat er telkens één kopie van elke zusterchromatide in elke dochtercel terechtkomt na de celdeling.

Een belangrijk organel tijdens de mitose is de centrosoom of spoelfiguur. Tijdens de profase wordt de microtubuli-nucleotiderende activiteit van de beide centrosomen, die zich onafhankelijk van de mitose vermeerderen, verhoogd door een toename in γ-tubuline. De centromeren worden naar de tegenovergelegen uiteinden van de celkern gedrukt door moleculaire motoren die werkzaam zijn op de microtubuli. De kernmembraan valt na de profase uiteen zodat de microtubuli de kinetochoren op de chromosomen kan bereiken. Tijdens de prometafase, de volgende stap tijdens de mitose, zullen de microtubuli zich hechten aan de chromosomen. Ook verdwijnt de nucleolus.

Profase in plantencellen

De cellen van hogere planten, zoals bedektzadigen, ondergaan een aantal gebeurtenissen voorafgaand aan de profase die hen voorbereiden op de mitose. In cellen waarin veel ruimte wordt ingenomen door de vacuole moet de celkern zich eerst naar het midden van de cel verplaatsen voordat de mitose kan beginnen.

De preprofase voor de profase komt alleen in planten voor. De preprofase wordt gekarakteriseerd door de formatie van een ring microtubuli en actine filamenten (de preprofase ring) onder het plasmamembraan, om het equatoriale vlak van het toekomstige spoelfiguur, wat de positie van de nieuwe celwand, die gevormd wordt tijdens de telofase, bepaalt. De preprofase ring verdwijnt tijdens het uiteenvallen van het kernmembraan en de formatie van de spoeltjes tijdens de prometafase.