Populatiegrootte

De populatiegrootte van een populatie van een soort is het aantal individuen van die soort die zich bevinden in het onderzochte gebied. Statistisch onderzoek naar de biodiversiteit in een bepaald gebied maakt van metingen gebruik naar de omvang van de populaties die daar leven.

Een populatie is in de biologie een groep van individuen van dezelfde soort die in dezelfde habitat of ander geografisch begrensd gebied leven, voor zover hun mobiliteit hen dat mogelijk maakt elkaar binnen hun omgeving tegen kunnen komen en waarvan de geslachtsrijpe individuen zich in theorie met elkaar kunnen voortplanten. Wanneer men spreekt over de wereldpopulatie van een soort, worden daaronder alle individuen wereldwijd van alle populaties van die soort gerekend.

De populatiegrootte varieert in de loop van de tijd, maar lijkt op de lange duur om een bepaald natuurlijk evenwicht te schommelen. De populatiegrootte hangt af van de populatiedichtheid en worden gereguleerd door biotische factoren als de aanwezigheid van voedsel, de aanwezigheid van roofdieren, het voorkomen van ziekten en van abiotische factoren als minimum en maximumtemperatuur, regenval en droogte, duur van sneeuwbedekking.

Factoren:

• de vruchtbaarheid en geboorten: het aantal eieren of nakomelingen per vrouwelijk individu,
• het sterftecijfer, de afname van het aantal individuen in een tijdseenheid door sterfte,
• de migratie: de uitwisseling van individuen tussen populaties van een soort, te weten:
  • immigratie: het zich vestigen in een populatie in een ander gebied.
  • emigratie: het zich vestigen van een populatie naar een ander gebied.

Bij het bepalen van de populatiegrootte worden verschillende methoden gebruikt. De meest gebruikelijke methoden voor het bepalen van populatiegrootte zijn:

Tellen: het direct tellen van individuele dieren in een bepaald gebied of leefomgeving.

${\displaystyle n=\sum _{i=1}^{\kappa }x_{i}}$

Steekproefonderzoek: het tellen van het aantal individuen binnen representatieve segmenten binnen een populatie. Door een aantal tellingen in deze segmenten te verrichten, kan de totale populatiegrootte worden geschat. De populatiegrootte kan worden geschat met

${\displaystyle n=({\ n_{1}+n_{2}+...+n_{\mathrm {max} }\ \over \mathrm {max} })\ \mathrm {A} }$

waarin ${\displaystyle n}$ de de populatiegrootte is, ${\displaystyle n_{i}}$ het aantal individuen in een bepaald segment ${\displaystyle i}$, ${\displaystyle \mathrm {max} }$ het aantal onderzochte segmenten en ${\displaystyle \mathrm {A} }$ het totale oppervlakte gedeeld door de oppervlakte van een segment.

Vangst-terugvangst: het markeren van individuen op een niet-schadelijke manier met identificatiemerken, waarna ze worden losgelaten en het terugvangen van deze of andere of andere individuen uit dezelfde populatie na een bepaalde tijd. Deze methode wordt gebruikt wanneer individuen uit een populatie moeilijk te tellen zijn. De populatiegrootte kan worden geschat met

${\displaystyle n={n_{1}\ n_{2} \over m}}$

waarin ${\displaystyle n}$ de geschatte populatiegrootte is, ${\displaystyle n_{1}}$ het aantal gevangen individuen bij de eerste vangst, ${\displaystyle n_{2}}$ het aantal gevangen individuen bij de tweede vangst en ${\displaystyle m}$ het aantal gemerkte individuen bij de tweede vangst.^[1]