Parkaanleg Sparrendaal

Parkaanleg Sparrendaal
Locatie
Plaats	Driebergen-Rijsenburg
Adres	Hoofdstraat bij 87
Coördinaten	52° 3′ NB, 5° 17′ OL
Onderdeel van	Sparrendaal
Status en tijdlijn
Status	in gebruik
Gereed	laatste kwart 17e eeuw
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus	Rijksmonument
Monumentnummer	519725
Portaal    Civiele techniek en bouwkunde

De historische tuin- en parkaanleg van Sparrendaal is een rijksmonument bij Hoofdstraat 87 in Driebergen-Rijsenburg.

Het huidige aanzien van de formele aanleg is waarschijnlijk kort na de bouw van het huis Sparrendaal tot stand gekomen. De grote achtertuin werd ontworpen als landschapspark in formele stijl. Een 'vogelvluchtkaart' uit 1758 toont lange zichtlanen, rechthoekige of driehoekige plantvakken en diagonale laanconstructies, een groot zestienarmig sterrenbos, en een grachtenstelsel dat gevoed wordt vanuit het bosbeekje De Zwoer.^[1][2] Deze formele tuin bestond uit siertuinen bij het huis en aan de achterzijde uit bossen met naaldhout (‘sperren’) en eikenhakhout. De reeds bestaande lanenstructuur van de oudere hofstede Laanwijck die iets zuidelijker stond waren het uitgangspunt. Binnen deze structuur vormden de gezichtsbepalende zichtas aan de achterzijde en een met linden beplante dwarsas ter hoogte van het voorplein belangrijke elementen.

Bij de aanleg stond het formele voorplein centraal. De villa en bijbehorende bouwhuizen staan om de cirkelvormige oprit. Het voorplein wordt begrensd door een kwartcirkelvormige beplanting met linden. Doordat villa Sparrendaal op een bestaand pad aansloot staan de zichtlijnen loodrecht op de voor- en achterzijde van het hoofdgebouw. Een deel van de hoofdas als zichtas is voor een deel herkenbaar aan de achterzijde. Aan weerszijden wordt de hoofdas afgesloten door zones met houtbeplanting en enkele rijen beuken. Ook het deel aan zuidoostzijde van de hoofdas dateert uit de begintijd. Dit gedeelte bestaat uit voor een deel omsloten voormalige moestuin met delen van de oorspronkelijke slingermuur. Aan de noordwestzijde wordt het terrein begrensd door een houtwal met beuk begrenst het terrein aan de noordwestzijde. Het loofbos tussen houtwal en bebouwing dateert uit de negentiende eeuw. Achterin het terrein is een boomgaard.

Bij de renovatie van de tuin in 1985 zijn een heemtuin, een boomgaard en een kleine kruidentuin aangelegd.

• 
  aanleg van de tuin
• 
  tuin van Sparrendaal
• 
  achterzijde van een van de bouwhuizen
• 
  parkaanleg
• 
  loofgang
• 
  zijgevel
• 
  zicht vanuit Sparrendaal

• Lijst van rijksmonumenten in Driebergen-Rijsenburg