Het Park (Rotterdam)

Het Park
Het Park, Rotterdam, met op de achtergrond De Verloren Parel, interactief kunstwerk van Madeleine Berkhemer
Type	Stadspark
Locatie	Scheepvaartkwartier Nederland
Coördinaten	51° 54′ NB, 4° 28′ OL
Oppervlakte	28.4 ha
Bezoekers	1.100.000[1]
Status	Jaarrond geopend
Monumentnummer	528423
Monumentnummer	528423
Monumentstatus	Rijksmonument sinds 2011
Detailkaart
Portaal    Rotterdam

Het Park is een stadspark in het Rotterdamse Scheepvaartkwartier. Het ligt aan de Nieuwe Maas en de Parkhaven, ten zuiden van de Westzeedijk. De totstandkoming gebeurde in enkele fases tussen 1853 en 1900. Naast het Park, aan de Parkhavenzijde, staat sinds 1960 de Euromast. In 2011 werd het als cultureel erfgoed opgenomen in het Rijksmonumentenregister.^[2]

Op de Oude Plantage na is het Park het oudste park van Rotterdam. Het is ontstaan uit twee aanliggende buitenplaatsen. De oostelijke helft, waar Parkzicht staat, was de buitenplaats van J. Valckenier. Het werd tussen 1852 en 1863 aangelegd naar een ontwerp van Jan David Zocher en zijn zoon Louis Paul Zocher. Ze gingen daarbij uit van de principes van de Engelse landschapsstijl.

Ten behoeve van de raadsvergadering schrijft de gemeentesecretaris van Rotterdam op 11 juli 1853:

dat het hem voorkomt dat, dewijl er reeds veel geld in het terrein der wandeling is gestoken en ook de burgerij in de voltooijng van het eenmaal aangevangen werk groot belang stelt, in dezen voor het Gemeentebestuur zoo zeer onaangenamen stand der zaak, nu wel het een of ander zal moeten gedaan worden, wil men ook niet bovendien welligt nog in moeijlijkheden met den aannemer der wandeling geraken

In die vergadering geeft de raad aan burgemeester en wethouders de opdracht de onderhandelingen over het uitkopen van de huurders te hervatten. Ook krijgt het nieuwe plantsoen dan de officiële naam 'Park'.^[3]

Het westelijke deel, waar buitenplaats De Heuvel lag, was tot 1866 eigendom van J.A. Nottebohm. Het werd, nadat de ontwikkeling van een villapark geen doorgang vond, in 1875 met enige aanpassingen bij het Park gevoegd. Op de grens tussen beide buitenplaatsen werd een rododendronallee aangeplant. In 1898 kwam aan de rivierzijde het 'Parkterras' te liggen, waarmee de aanleg van het Park was afgerond.^[4]

Aan de westkant van het Park werd in 1914 de houten Noorse Zeemanskerk gebouwd. Het kerkje was een geschenk van het zojuist onafhankelijk geworden Noorwegen aan Rotterdam en is als bouwpakket naar Nederland verscheept. Voor de aanleg van de Maastunnel vanaf 1937 is aan de westzijde een deel van het Park verloren gegaan. Het kerkje is toen verplaatst naar de Westzeedijk.

In de loop der jaren zijn in het Park vele evenementen gehouden. De bekendste zijn:

• de Nationale Energie Manifestatie 1955, kortweg E55 geheten,
• de Floriade van 1960, waarbij de Euromast gebouwd werd,
• de Fenomena in 1985
• het jaarlijkse Poetry Park van 1977 tot 2012, later het Dunya Festival

Sinds 1986 is er jaarlijks de 'Dag van de Romantische Muziek'. In de winter van 2012/2013 werd China Light in het Park gehouden, een Chinees lichtfestival met lichtsculpturen in diverse kleuren.

• Herenhuis 'De Heuvel', circa 1750-1800
• Koetshuis met bovenwoning door J.F. Metzelaar, 1870
• Villa Parkzicht (villa, met voorheen de gelijknamige discotheek en tegenwoordig restaurant The Harbour Club), 1912
• Noorse Kerk, rijksmonument, 1914
• Chalet Suisse (oorspronkelijk 'Schweizerische Landesausstellung' in Zürich), 1939
• Euromast, 1960
• Parkheuvel (in 2002 het eerste restaurant in Nederland met drie Michelinsterren), 1988

• Standbeeld van Hendrik Tollens (dichter) door Jean Theodore Stracké, 1860
• Beeld van Orpheus, ter herinnering aan Anton Verheij door John Rädecker, 1926
• Fontein met 3 danseressen (beeldengroep)
• Monument herdenking strijd en verzet 1940-1945
• Buste van Baden Powell (oprichter Scouting, Brits schrijver) door Willem Verbon, 1961 (gestolen in mei 2015^[5])
• Standbeeld van Koningin Wilhelmina door Charlotte van Pallandt, 1968
• Chaise Longue door Dora Dolz, 1984
• 'De Verloren Parel', een kunstwerk en tevens speelelement ontworpen door Madeleine Berkhemer, 2015
• Borstbeeld van F. Bordewijk gemaakt door Lilian Mensing, 2017^[6]
• Monument voor Anoeska Grishaver, 2023 (na herhaaldelijke vernieling gedenksteen van 2008)^[7]

Het park is bereikbaar met tram 8.

Zie de categorie Het Park, Rotterdam van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.