Pantserdivisie Müncheberg

De Pantserdivisie Müncheberg werd opgericht op 8 maart 1945 bij Müncheberg in Wehrkreis III uit o.a. de resten van Panzerbrigade 103, inclusief de staf daarvan. Op 12 maart 1945 telde de divisie slechts 6.836 manschappen, wat duidelijk maakte dat ze onderbemand naar het front moest.

Toen het Rode Leger op dreigde te rukken vanaf de Oder, werd de divisie snel toegevoegd aan de reserve van het 9e Leger, deel van Heeresgruppe Weichsel. De eenheid beleefde zijn eerste inzet in de frontlinie op 22 maart 1945 in Cottbus en iets later met het 39e Pantserkorps tijdens de Slag om Küstrin. Van 22 tot 25 maart 1945 schakelde de divisie samen met de 25e Pantsergrenadierdivisie, zo’n 200 Sovjet tanks uit. Op 25 maart voltooide het Rode Leger eindelijk de omsingeling van Duitse troepen bij Küstrin, waarop op 27 maart nog een laatste Duits tegenoffensief volgde. Deze aanvallen veroorzaakten zware verliezen, meest als gevolg van de beschietingen van Sovjet-artillerie. De divisie was uitgeput en moest worden opgefrist.

Begin april 1945 trok de divisie zich terug naar de Seelower Hoogten, waar zij een belangrijke rol moest spelen in de laatste grote Duitse verdedigingslinie ten oosten van Berlijn. Sommige Panther-tanks waren intussen voorzien van het (nachtzicht-) infraroodrichtsysteem FG 1250, waarmee de Duitsers in de nacht van 15 op 16 april een aanval uitvoerden op Sovjettroepen bij de Reitweiner Sporn. De Sovjets onder bevel van maarschalk Zjoekov zetten krachtige schijnwerpers in om de Duitse linies te verblinden, maar de verlichte silhouetten van hun eigen tanks werden daardoor juist goed zichtbaar voor de Duitse verdedigers en de divisie kon vele tanks vernietigen. Maar desondanks wist het Rode Leger met overweldigende artillerie en numerieke overmacht door te breken. Toen op 19 april de de rechterflank van de divisie, de 9e Parachutistendivisie, bezweek, stortte ook bij de divisie de linie ineen en begon de terugtocht richting Berlijn.

In de daaropvolgende dagen trok de divisie zich, samen met onder andere de 11. SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Division Nordland, terug naar de hoofdstad en nam ze vanaf 20 april 1945 deel aan de verdediging van Berlijn. Rond 23 april beschikte de divisie nog slechts over twaalf tanks en dertig halfrupsvoertuigen. Generalmajor der Reserve Mummert kreeg van Generalmajor der Artillerie Helmuth Weidling het bevel over de sectoren A en B van de Berlijnse verdediging. De gevechten in de stad waren bijzonder hevig: tanks werden ingezet tussen ruïnes en barricades, infanterie vocht van huis tot huis, en sommige onderdelen trokken zich door het ondergrondse U-Bahn-netwerk terug naar nieuwe posities.

Tegen het einde van april concentreerde de divisie zich in het westelijke stadsdeel rond Kurfürstendamm, Halensee en Westkreuz, waar ze op 30 april – de dag van Hitlers zelfmoord – nog vol in gevecht was, samen met o.a. de 18e Pantsergrenadierdivisie en de Schwere Panzer-Abteilung 503. Op 1 mei trok de rest van de eenheid zich terug naar het gebied rond de Tiergarten en verdedigde daar de omgeving van de Flakturm Berlin-Zoo. Enkele dagen later probeerden overlevenden via Spandau de Havel over te steken om in westelijke richting te ontsnappen. Tijdens deze poging werden ze echter zwaar beschoten door Sovjet-artillerie. Slechts een klein aantal manschappen wist de rivier over te steken en bereikte de Amerikaanse linies; het merendeel kwam alsnog in Sovjetgevangenschap terecht.

Op 2 mei 1945 was de Slag om Berlijn voorbij, Weidling had gecapituleerd. Dat was daarmee ook het eind van de Pantserdivisie Müncheberg.