Pantserdivisie Kempf
| Pantserdivisie Kempf (Panzerverband Ostpreußen) | ||
|---|---|---|
| Oprichting | medio augustus 1939 | |
| Ontbinding | 15 oktober 1939 | |
| Land | ||
| Krijgsmachtonderdeel | Wehrmacht | |
| Organisatie | ||
| Specialisatie | pantsertroepen | |
| Veldslagen | Tweede Wereldoorlog Poolse Veldtocht | |
| Commandanten | zie commandanten | |
De Pantserdivisie Kempf (Duits: Panzer-Division Kempf) was een Duitse pantserdivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze divisie stond ook wel bekend als Panzerverband Ostpreußen en was vernoemd naar zijn commandant. Deze onconventionele divisie, deels legereenheden en deels SS-eenheden, kwam alleen in actie in de Poolse Veldtocht en werd daarna weer ontbonden.
Geschiedenis
Oprichting
De Pantserdivisie Kempf werd opgericht op medio augustus 1939 door omdopen van Panzerbrigade 4. De nieuwe divisie had onder bevel Panzerregiment 7 en delen van de SS-Verfügungstruppe, met name SS-Standarte “Deutschland”. Panzerregiment 8 was intussen tijdelijk ondergebracht bij de 10e Pantserdivisie. De reden voor de vorming van deze nogal onconventionele divisie, die slechts ongeveer de helft van de sterkte van een echte pantserdivisie had, was enerzijds de wens van de leiding van de Wehrmacht om de Waffen-SS-troepen onder het opperbevel van het leger in te zetten en anderzijds de vorming van een pantsereenheid, die zich aan de vijandelijke waarneming kon onttrekken. Daartoe werden de meeste van deze troepen in augustus 1939 over zee naar Oost-Pruisen overgebracht, waarbij de op handen zijnde deelname aan de viering van de 25e verjaardag van de Slag bij Tannenberg (1914) officieel als reden werd genoemd. Na de definitieve vorming van de divisie bij Osterode werd de eenheid verplaatst naar het Neidenburggebied. Op 25 augustus 1939 werd de divisie opgesteld tegenover de Poolse Mława-positie.
Inzet

Op 1 september 1939 viel de divisie de vijandelijke Poolse stellingen aan, maar bleef onder zwaar vijandelijk vuur liggen voor een antitankgracht. Op de avond van 2 september 1939 werd de eenheid daarom van het front teruggetrokken en overgebracht naar de omgeving van Willenberg. Van hieruit kon de eenheid, na verschillende hevige opmarsgevechten, op 4 september zonder slag of stoot de stad Ciechanów veroveren. Nadat de Poolse troepen zich op 5 september uit Mława hadden teruggetrokken, kreeg de divisie het bevel om het Poolse fort Różan aan de Narew aan te vallen. Maar ook deze keer bleef de eenheid liggen in het Poolse verdedigingsvuur. Na de terugtrekking van de Polen op 7 september kreeg de eenheid het bevel om het 21e Legerkorps te ondersteunen op weg naar het zuiden. Maar ook deze keer bleef de divisie in het Poolse verdedigingsvuur liggen. Op 10 september 1939 stopte de divisie met opmars naar Łomża en verhuisde naar Brok aan de Westelijke Boeg, ongeveer 40 km ten zuidoosten van Różan. Hier moesten de Poolse eenheden, die zich van Warschau naar het noordoosten bewogen, worden onderschept. De divisie wist deze taak in zware gevechten te volbrengen. Met de omsingeling van Warschau werd de divisie weer uit het front gehaald en overgebracht naar het fort Modlin. Hier loste de divisie de 228e Infanteriedivisie af in de omsingelingsring. Na de capitulatie van het fort op 29 september 1939 keerde de eenheid terug naar Oost-Pruisen.
Einde
Na een laatste defilé op 7 oktober 1939 in Neidenburg werd de divisie op 15 oktober 1939 weer ontbonden. De SS-troepen vertrokken naar het oefenterrein bij Pilsen, waar ze werden samengevoegd tot de SS-Verfügungs-Division. De legereenheden keerden terug naar hun reguliere eenheden. De staf van de divisie werd opnieuw aangeduid als de Brigadestaf van Panzerbrigade 4.
Samenstelling
- Panzerregiment 7
- SS-Standarte "Deutschland"
- SS-Artillerieregiment
- II./Artillerie-Regiment 47 (schwere Abteilung)
- SS-Aufklärungs-Abteilung
- Panzerabwehr-Abteilung 511(Heer)
- Pionierkompanie (mot)
- Nachrichtenabteilung (gemengd Heer/ SS)
- 2./SS-Fla-MG-Bataillon
- Kraftwagenkolonnen-Abteilung 502
- Bevoorradingseenheden, meest met nummer 171
Tanksterkte
De tanksterkte van Panzerregiment 7 naar datum.
| Datum | PzKw I | PzKw II | PzKw III | PzKw IV | PzBefw | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 september 1939 | 61 | 81 | 3 | 9 | 10 | 164 |
Details over de in de tabel genoemde tank-types:
- PzKw I = Panzerkampfwagen I
- PzKw II = Panzerkampfwagen II
- PzKw III = Panzerkampfwagen III
- PzKw IV = Panzerkampfwagen IV
- PzBefw = Panzerbefehlswagen (verschillende typen)
Bovenliggende bevelslagen
| Legerkorps | Leger | Legergroep | Plaats/regio | Begin | Eind |
|---|---|---|---|---|---|
| 1e Legerkorps | 3. Armee | Heeresgruppe Nord | Oost-Pruisen, Polen | 1 september 1939 |
Commandanten
.jpg)
| Rang | Naam | Begin | Eind |
|---|---|---|---|
| Generalmajor | Werner Kempf | 1 augustus 1939 | 15 oktober 1939 |
- Georg Tessin – Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Zweiter Band: Die Landstreitkräfte 1-5.
- Pantserdivisie Kempf op Lexikon der Wehrmacht, geraadpleegd op 19 oktober 2025
- Werne Kempf op Axis Biographical Research, geraadpleegd op 19 oktober 2025
- Werner Kempf op Lexikon der Wehrmacht, geraadpleegd op 19 oktober 2025
- Thomas L. Jentz – Die deutsche Panzertruppe, Band 1, 1933-1942