Pantserdivisie Holstein
| Pantserdivisie Holstein | ||
|---|---|---|
| Oprichting | 10 februari 1945 | |
| Ontbinding | 26 maart 1945 | |
| Land | ||
| Krijgsmachtonderdeel | Wehrmacht | |
| Organisatie | ||
| Specialisatie | Pantsertroepen | |
| Veldslagen | Tweede Wereldoorlog Operatie Sonnenwende Pommerenoffensief | |
| Commandanten | zie commandanten | |
De Pantserdivisie Holstein (Duits: Panzer-Division Holstein) was een Duitse pantserdivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze divisie werd opgericht en ingezet in de laatste maanden van de oorlog aan het Oostfront in Pommeren. Feitelijk was de divisie minder dan een maand in actie en was toen eigenlijk al grotendeels vernietigd.
Geschiedenis
Oprichting
De Pantserdivisie Holstein werd opgericht op 10 februari 1945 in Denemarken. Hiervoor werden de mobiele delen van de 233e Reserve Pantserdivisie gebruikt. In principe was dit verre van een volledige pantserdivisie. De pantservoorraad was samengebracht in Panzer-Abteilung 44 en bestond uit 29 PzKw IV plus 5 Sturmgeschütz III van de 233e Reserve Pantserdivisie. Vanuit de Gen.Insp.d.Pz.Tr. werden nog 14 nieuwe Pzkpfw IV en 3 Pz.Bef.Wg. IV geleverd. Aan mankracht zat de divisie net boven de 7000 man.
Vrijwel meteen werd de divisie al overgebracht naar Pommeren, naar het gebied van Stargard, waar een kleine rol gespeeld werd in Operatie Sonnenwende, als deel van de westelijke groep, opererend langs het Miedwie. Al snel daarna werd de divisie overgebracht naar het gebied rond Bublitz en raakte verzeild in defensieve gevechten tegen de opnieuw oprukkende Sovjets in hun Pommerenoffensief. Begin maart 1945 was de divisie in actie tegen oprukkende Poolse en Sovjettroepen tussen Schivelbein en Belgard. Samen met Korps Tettau ging het via Treptow naar de Oostzeekust bij Horst. Een evacuatie over zee (de terugweg naar de Oder was afgesloten door Sovjettroepen) was niet mogelijk. Daarom besloot het korps uit te breken langs de kust. Dit lukte, met de divisie voorop, via Pustkowo naar Dievenow op 11 maart 1945.
Maar de divisie was in Pommeren behoorlijk gehavend. Volgens een rapportage van 18 maart 1945, was de divisie erin geslaagd zich met de de meeste mannen - 4513 man - door te komen naar de Oder, maar moest vrijwel alle zware wapens achterlaten. Slechts 76 personen- en vrachtauto's, drie zware 18 tons halfrupsvoertuigen, één PzKw IV, twee pantserwagens, zeven halfrupsvoertuigen, één 8,8 cm- en vijf 2 cm-Flak konden gered worden.
Einde
De Pantserdivisie Holstein was dus grotendeels vernietigd in Pommeren. De restanten werden eerst verzameld rond Rehberg op het eiland Wollin, dan op 16 maart 1945 overgebracht naar Angermünde en vervolgens op 26 maart 1945 bij Eberswalde opgenomen in de zich heroprichtende 18e Pantsergrenadierdivisie. De staf werd gebruikt op 6 april 1945 om de Pantserdivisie Clausewitz te vormen.
Samenstelling
- Panzer-Abteilung 44
- Pantsergrenadierregiment 139
- Pantsergrenadierregiment 142
- Pantser-Artillerieregiment 144
- Heeres Flak-Artillerie-Abteilung 321 (later)
- 1 compagnie van Panzer Aufklärungs Abteilung 44
- Panzer Pionierbatallion 144 (mot.)
- Panzer Nachrichtenkompanie 144
- Panzer Nachschubtruppen 144
Bovenliggende bevelslagen
| Legerkorps | Leger | Legergroep | Plaats/regio | Begin | Eind |
|---|---|---|---|---|---|
| direct onder bevel | 3. Panzerarmee | Heeresgruppe Weichsel | Pommeren | februari 1945 | 14 februari 1945 |
| 39e Pantserkorps | 3. Panzerarmee | Heeresgruppe Weichsel | Pommeren | 14 februari 1945 | 21 februari 1945 |
| Korpsgruppe Munzel | 3. Panzerarmee | Heeresgruppe Weichsel | Pommeren | 22 februari 1945 | 28 februari 1945 |
| Korps Tettau | 3. Panzerarmee | Heeresgruppe Weichsel | Pommeren | 1 maart 1945 | 1 maart 1945 |
| Korpsgruppe Munzel | 3. Panzerarmee | Heeresgruppe Weichsel | Pommeren | 2 maart 1945 | 12 maart 1945 |
| Korps Tettau | 3. Panzerarmee | Heeresgruppe Weichsel | Pommeren | 13 maart 1945 | 16 maart 1945 |
| direct onder bevel | 3. Panzerarmee | Heeresgruppe Weichsel | Angermünde | 17 maart 1945 | 20 maart 1945 |
Commandanten
| Rang | Naam | Begin | Eind |
|---|---|---|---|
| Oberst | Joachim Hesse | 10 februari 1945 | 25 maart 1945 |
- Georg Tessin – Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Vierzehnter Band: Die Landstreitkräfte: Namensverbände / Die Luftstreitkräfte:(Fliegende Verbände) / Flakeinsatz im Reich 1943-1945
- Pantserdivisie Holstein op Lexikon der Wehrmacht, geraadpleegd op 8 oktober 2025
- Joachim Hesse op Traces of war, geraadpleegd op 8 oktober 2025
- OKH-Lagekarten van 5 en 10 maart 1945 via Forum der Wehrmacht, geraadpleegd op 11 oktober 2025
- OKH-Lagekarten van 10 februari t/m 20 maart 1945 via WWII Europe Maps, Aerial & Still Photos, and Documents, geraadpleegd op 171 oktober 2025
- Gerold van Rijk – Panzerschlacht um Pommern: Operation Sonnenwende 1945