Pancratiuskerk ('s-Heerenberg)

Pancratiuskerk
De Pancratiuskerk
Locatie
Land	Nederland
Plaats	's-Heerenberg
Adres	Hofstraat 2
Coördinaten	51° 53′ NB, 6° 15′ OL
Status en tijdlijn
Monumentale status	rijksmonument (31 januari 1967)[1]
Monument­nummer	9269
Bouwkundige informatie
Architect(en)	Alfred Tepe[2]
Kerkprovincie en -genootschap
Denominatie	Rooms-Katholieke Kerk
Portaal    Christendom

De Pancratiuskerk of Sint Pancratiuskerk te 's-Heerenberg, gelegen in de Gelderse gemeente Montferland is een van de twee rooms-katholieke kerken van 's-Heerenberg. De Pancratiuskerk is gelegen in het centrum van 's-Heerenberg, nabij Huis Bergh. De kerk is in gebouwd in de periode 1895-1897 en is ontworpen door Alfred Tepe. De kerk is een voorbeeld van neogotiek. Het is een 'klassieke' katholieke kerk met veel glas-in-loodramen. Leopold van Hohenzollern-Sigmaringen schonk als Graaf van den Bergh ƒ 51.000 voor de bouw.

Het meubilair en de kruiswegstaties komen uit de ateliers van Friedrich Wilhelm Mengelberg. In de toren hangen de drie luidklokken, die in 1496 door Geert van Wou zijn gegoten. In het kerkgebouw boven het priesterkoor hangt een kruis dat in de volksmond het botterkruus wordt genoemd. Het is geschonken door een inwoner van 's-Heerenberg, die rijk was geworden van de botersmokkel. In de Tweede Wereldoorlog zijn de pastoor van deze kerk, pastoor Galama en zijn kapelaan, Van Rooijen in concentratiekamp Dachau vermoord. Ter herinnering zijn er na de Tweede Wereldoorlog enkele glas-in-loodramen over hun deportatie en moord in de kerk aangebracht.

In 2007 is de kerk geheel gerestaureerd.

Zie Orgel van de Pancratiuskerk in 's-Heerenberg voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de eerste jaren van haar bestaan had de kerk nog geen beschikking over een orgel, maar deed een harmonium in plaats hier van dienst. In 1906 werd er een orgel in gebruik genomen, gebouwd door de Firma Maarschalkerweerd & Zoon uit Utrecht.

• De Pancratiuskerk op Berghapedia

• 
  Interieur, met boven het priesterkoor het botterkruus
• 
  Gebrandschilderd glas-in-loodraam
• 
  Overzicht vanuit het noordwesten

Zie de categorie Sint-Pancratiuskerk ('s-Heerenberg) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

1. ↑ Rijksmonumentenregister.
2. ↑ https://reliwiki.nl/index.php?curid=63767; Reliwiki; geraadpleegd op: 2 december 2020.