Orlanda Lie

Orlanda S.H. Lie (1949) is emeritus-hoogleraar Middeleeuwse Cultuur aan de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht en Head Humanities Department aan het University College Utrecht.

Orlanda Lie studeerde aan de Universiteit van Californië, Berkeley (College of Letters and Science). Haar hoofdvakken waren Duits en Spaans en ze legde zich toe op de Europese middeleeuwen. In 1974 verbleef zij in Utrecht met een studiebeurs van de Universiteit van Californië. Zij promoveerde in 1979 op de Rotterdamse fragmenten van de Lancelot en prose, waarbij zij de Middelnederlandse tekst vergeleek met de Oudfranse grondtekst en de Duitse versies (promotores Prof. Dr. Blake Lee Spahr, Prof. Dr. R. Howard Bloch en Prof. Dr. W.P. Gerritsen). Zij bezorgde tevens een nieuwe uitgave van de tekst.

In september 1976 kreeg Lie een aanstelling bij de vakgroep Middelnederlandse letterkunde in Utrecht als docent Middelnederlandse letterkunde. Haar onderzoek en onderwijs richtten zich in het bijzonder op de Middelnederlandse artesliteratuur, instructieve teksten die bedoeld zijn om kennis over te dragen (ook bekend als wetenschaps- of vakliteratuur). Deze kennisgebieden worden ondergebracht in drie categorieën: artes liberales, (de vrije kunsten), artes mechanicae (het handwerk) en artes magicae (tovenarij en waarzegkunsten). Ze handelen over uiteenlopende zaken als grammatica, astronomie, biologie, architectuur, geneeskunde, zeevaart, landbouw, aardrijkskunde, alchemie, magie en een groot aantal andere onderwerpen.

In 1996 werd Lie verkozen tot Docent van het Jaar van de Universiteit Utrecht. In 1999 richtte zij met Erwin Huizenga en Lenny Veltman de Werkgroep Middelnederlandse Artesliteratuur (WEMAL) op, met als doel deze instructieve teksten over de leef- en denkwereld van de Middeleeuwen onder de aandacht te brengen van zowel vakgenoten als het brede publiek. In 2005 stelde zij een tentoonstelling samen op basis van een Middelnederlandse encyclopedie, Het boek van Sidrac, voor het Universiteitsmuseum in Utrecht.

In september 2004 werd zij aangesteld als hoogleraar Middeleeuwse Cultuur van de faculteit Geesteswetenschappen in Utrecht. Haar oratie was getiteld Wat bezielt een mediëvist? Mastering the Middle Ages (2005)^[1].

Van 2004-2014 was Lie werkzaam op het University College Utrecht als Head of the Humanities Department.^[2]

In 2011 was zij gasthoogleraar aan de Universiteit van Californië in Los Angeles (UCLA). Ze bekleedde daar de Utrecht University Mondriaan Chair. Sinds 2014 is zij met emeritaat.

Na haar emeritaat bleef Lie betrokken als voorzitter van WEMAL en gaf ze leiding aan projecten en publicaties op het gebied van de middeleeuwse wetenschapsliteratuur voor vakgenoten en het brede publiek. Deze pioniersfase van de Middelnederlandse artesliteratuur werd in 2025 afgesloten.^[3]

In het kader van 100 jaar Keltisch in Utrecht (2024) verscheen een podcast over het leven van Maartje Draak gebaseerd op haar persoonlijk archief en interviews met leerlingen, vrienden en collega's (Op zoek naar de draak). In twee bonusafleveringen vertelt Lie over haar herinneringen aan Maartje Draak en de betekenis die deze eerste vrouwelijke hoogleraar Keltisch in Nederland heeft gehad voor vrouwen in de wetenschap. Hierbij komen ook haar eigen ervaringen als vrouw in de wetenschap aan bod.^[4]

• The Middle Dutch Prose Lancelot. A study of the Rotterdam Fragments and their place in the French, German and Dutch Lancelot en prose tradition. With an edition of the text. Amsterdam/Oxford/New York, 1987.
• 'Literaire verwijzingen in Middelnederlandse magische teksten'. In: De nieuwe taalgids 85/3 )(1992), 234-246.
• 'Van onmondig publiek tot zelfstandige lezer. Het publiek van Middelnederlandse Artes-teksten'. In: R.E.V. Stuip en C. Vellekoop (red.), Oraliteit en schrijfcultuur. Hilversum 1993, 189-203.
• 'What is Truth? The Verse-Prose Debate in Medieval Dutch Literature'. In: Queeste 1 (1994), 34-65.
• 'Seksualiteit en de middeleeuwse leek. Over de seksuele ethiek in het Boec van Sidrac en haar cultuurhistorische context'. In J. Reynaert e.a., Wat is wijsheid? Lekenethiek in de Middelnederlandse letterkunde. Amsterdam 1994, 116-131 en 389-394.
• Vrouwengeheimen. Geneeskunst en beeldvorming in de Middelnederlandse artesliteratuur. Amsterdam, 1999. Achtste Bart van Selm-lezing.
• 'Middelnederlandse literatuur vanuit genderperspectief. Een verkenning'. In: Tijdschrift voor Nederlandse taal- en letterkunde 117 (2001), 246-268.
• Een wereld van kennis. Bloemlezing uit de Middelnederlandse artesliteratuur. Met E. Huizenga en L.M. Veltman (red.). Hilversum 2005. Artesliteratuur in de Nederlanden 1.
• Artes in context. Opstellen over het handschriftelijk milieu van Middelnederlandse artesteksten. Met J. Reynaert (red.). Hilversum 2005. Artesliteratuur in de Nederlanden 3.
• Wat bezielt een mediëvist? Mastering the Middle Ages. Oratie Universiteit Utrecht, 18 november 2005.
• 'Alsoe leerde Madelghijs sine const. Magie in de Middeleeuwen: fictie of werkelijkheid?', in: B. Besamusca en J. Tigelaar (red.), Karolus Rex. Studies over de middeleeuwse verhaaltraditie rond Karel de Grote. Hilversum 2005, 181-193.
• Het boek van Sidrac. Een hondertal vragen uit een middeleeuwse encyclopedie. Orlanda Lie (eindred.) e.a. Hilversum 2006. Artesliteratuur in de Nederlanden 5.
• 'Hoerenwijsheid: de Middelnederlandse Evangelien vanden spinrocke'. In: Madoc 21/3 (2007), 169-179.
• Kennis-Maken. Een bloemlezing uit de Middelnederlandse artesliteratuur. Met L.M. Veltman (red.). Hilversum 2008. Artesliteratuur in de Nederlanden 6.
• 'Women's Medicine in Middle Dutch'. In: Goyens, P. De LEemans & A. Smets (red.), Science translated. Latin and vernicular translations of scientific treatises in medieval Europe. Leuven, 2008, 449-466.
• The Secrets of Women in Middle Dutch. A bilingual edition of "Der vrouwen heimelijcheit" in Ghent University Library Ms 444. Met W.th.J.M. Kuiper. Translation by Thea Summerfield. Hilversum 2011. Artesliteratuur in de Nederlanden.
• 'Sarah's Menopause. A Clerical View on Women's Physiology'. In Zeitschrift für deutsche Philologie (ZfdPh) 130 (2011), 239-252. Sondeheft Dialog mit den Nachbarn. Mittelniederländische Literatur zwischen dem 12. und 16. Jahrhundert. Hrg. B. Bastert, H. Tervooren, F. Willaert.
• Kennis in beeld. Denken en doen in de middeleeuwen. Met Andrea van Leerdam, Martine Meuwese en Maria Patijn (red.) Hilversum 2014. Artesliteratuur in de Nederlanden 8.
• Christine de Pizan in Bruges. Le Livre de la Cité des Dames as Het Bouc van de Stede der Vrauwen [London, British Library, Add. 20698]. Met Martine Meuwese, Marc Aussems en Hermina Joldersma. Hilversum 2015.
• Een Utrechtse almanak uit de Late Middeleeuwen. Tekstuitgave en vertaling van Codex W2 (Herzog August Bibliothek (Nedersaksen), Cod. Guelf. 18.2 Aug. 4˚. Ingeleid, kritisch weergegeven, hertaald en van commentaar voorzien. Met L. Jongen en W. Engelbrecht. In samenwerking met Klara Broekhuijsen en Jos A.A.M. Biemans. Hilversum 2024. Artesliteratuur in de Nederlanden 10.

• Redactie Madoc. Tijdschrift over de Middeleeuwen
• Redactie(raad) Queeste. Tijdschrift over middeleeuwse letterkunde in de Nederlanden
• Redactie Artesliteratuur in de Nederlanden

Orlanda Lie groeide op in Suriname en heeft een Hakka-Chinese achtergrond. Zij zat in Paramaribo op een katholieke nonnenschool en voltooide haar middelbare schoolopleiding aan de Algemene Middelbare School (HBS-B diploma). Zij is getrouwd en heeft twee zoons.

• Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
• Catalogus professorum (Universiteit Utrecht)