Ool

Ool
Oeal

Plaats in Nederland
Situering
Provincie	Limburg
Gemeente	Roermond
Coördinaten	51° 11′ NB, 5° 57′ OL
Overig
Postcode	6049
COROP-gebied	Midden-Limburg
Foto's
Portaal    Nederland

Het dorp Ool ( Limburgs: Oeal) maakt sinds de herindeling van 1 januari 1990 deel uit van de Nederlands-Limburgse gemeente Roermond, tot daarvoor heeft het altijd tot de gemeente Herten behoord. Met ongeveer 350 inwoners ligt het aan de oevers van de Maas en de door ontgrinding ontstane Oolderplas. Rondom deze plas is de laatste 20 jaar veel watersportrecreatie ontstaan.

De plaatsnaam Ool kan als volgt worden afgeleid. Ool kan door de lange o-klank aangeduid worden op laaggelegen terreinen, gelegen in de nabijheid van water. Het betreft in de meeste gevallen alluviale gronden. De "l" als laatste letter in de huidige vorm van de naam is hoogstwaarschijnlijk een restant van het achtervoegsel "loo", hetgeen bos, bosachtig terrein aanduidt. In de oorsprong zou de naam dus duiden op een akkermaalsbosje, dat laaggelegen was, en wel in de buurt van water. Deze verklaring is de meest aannemelijke, aangezien Ool laaggelegen aan de oever van de Maas ligt.

• Sint-Nepomucenuskapel, wegkapelletje gewijd aan de Heilige Joannes Nepomuc (negentiende eeuw).

Ool heeft een gezegde vernoemd naar de plaatsnaam dat betrekking heeft op de veerpont. Dit gezegde luidt: "Dae is nach neet in Ool euver" wat betekent dat een onderneming nog niet tot een goed einde is gebracht. Van het veer zijn de eerste vermeldingen in een akte van 1293, waarna het dienst heeft gedaan tot 1 oktober 1951. De veerpont is sinds 18 april 1992 weer in de vaart als een fiets- en voetgangersveerpont en vaart 's zomers, in de weekenden en in de vakanties en vormt een verbinding over de Maas tussen Ool en het Oolderhuuske. Doordat Ool aan de Maas ligt en sinds de jaren zeventig aan Oolderplas, heeft het al meerdere keren last gehad van hoogwater.

In het dorp zijn verschillende verenigingen actief waaronder: Biljartvereniging De Maasbiljarters, Buurtvereniging Sint Johannes Nepomucenus, Carnavalsvereniging de Waterratte, Hengelsportvereniging de Rietvoorn, Joekskapel Neet van Herte - Ool (inmiddels opgeheven), Percussion Orchestra Ool (inmiddels opgeheven), Schutterij Sint Michaël en Surfclub Drusus.

Ool ligt aan de Maas en sinds de jaren zeventig aan Oolderplas. De Oolderplas is ontstaan door uitbaggeren van het in de bodem aanwezige grind en zand dat gebruikt wordt in de bouw. De ontgrindingen van de Oolderplas zijn in 1999 beëindigd. Oorspronkelijk zou na de ontgrindingen de Oolderplas als recreatiegebied worden ingericht, echter een gedeelte is nu voor waterrecreatie bestemd en een gedeelte van het gebied is in bezit van het Limburgs Landschap en beheert dit als natuurgebied. In Ool, aan de oolderplas heeft meerdere keren het Nationaal Waterkamp (Nawaka) van scouting plaatsgevonden, namelijk in 1989, 1992, 1997 en 2002.

Ondanks aantrekkingskracht van het water voor recreanten en toeristen heeft het dorp al meerdere keren last gehad van wateroverlast. De laatste keer dat het dorp te maken heeft gehad met hoogwater was in 1993 en 1995. In 1993 was het gehele dorp ondergelopen, terwijl in 1995 dit is voorkomen door de bouw van een dijk met big-bags.

1464 - Ool wordt voor het eerst met naam in de geschiedenis genoemd.

1650 - In dit jaar is er voor het eerst sprake van een schutterij in Ool. In dit jaar deed zich een ongeluk voor bij het vogel schieten.

1680 - Ool en omgeving worden door Spaanse troepen geplunderd.

1776 - 7 februari - In de nacht vergaat een schip geladen met kalk op de Maas nabij Ool.

1782 - 16/17 februari - In de nacht gaan bij een brand de huizen van Adam Heemels, Johannes Janssen en Gertrudis Leurs in vlammen op.

1783 - Uit dank voor genoten bescherming wordt aan de Maasstraat een devotiekapelletje gebouwd, toegewijd aan St. Johannes Nepomucenus.

1820 - Tijdens een grote brand gaan 9 huizen in vlammen op.

1880 - 22 april - Te Ool branden aan de Broekstraat 4 huizen af, die door 5 gezinnen (Op ’t Broek, van Herten, Hendrikx, Willems en Kessels) werden bewoond.

1881 - 12 februari - De Maas bereikt een hoogst stand van 19,30 meter Amsterdams Peil. Een dubbele doorbraak aan de Maasdijk, waarvan de ene 200 meter lang en de andere ruim 100 meter, verwoest veel roerende en onroerende goederen. Langs de weg van Ool naar Herten staan 50.000 tichelstenen te drogen voor de nieuwe kerk in Herten, die door het wassende water allemaal verloren gaan.

1881 - 18 november - Omstreeks 11.15 uur vind er een aardbeving plaats waarbij veel mensen op straat vluchten, maar er is geen schade.

1894 - Sjang Kanters tapt zijn eerste glas bier in uitspanning Café Kanters.

1903 - 15 oktober - Schutterij St. Michaël wordt opgericht in café Clerckx aan de Maasstraat 13.

1905 - Doordat een ketting van het Oolder veer breekt, drijft het veer af en slaat tegen de Maasbrug in Roermond. Het veer raakt daarbij zwaar beschadigd.

1918 - De waterstand in de Maas bereikt een hoogte van 19,68 meter boven NAP. De pas verhoogde weg van Ool naar Herten raakt door het water zwaar beschadigd.

1920 - Grindbaggerbedrijf van de gebroeders Smals uit Vierlingsbeek vestigt zich in Ool. Het bedrijf gaat grind baggeren in de Maas.

1925 - Het Oolder veer vaart weer, nadat het negen jaar uit de vaart is geweest.

1926 - 1 januari - De Maas bereikt een waterstand van 21,43 meter boven NAP. Door een dijkdoorbraak bij Merum komt Ool geheel in het water te liggen. Door het geweld van het water storten enkele huizen gedeeltelijk in en wordt een deel van de Maasstraat nabij de splitsing met de Groeneweg weggeslagen.

1926 - 6 januari - Werknemers van de Grinderij uit Linne trachten met een stoomboot en het veer zoveel mogelijk vee uit de ondergelopen gebieden te redden.

1926 - 15 januari - Na het zakken van het water worden de gebieden getroffen door strenge vorst die de immense schade vergroot.

1926 - 20 oktober - Hengelsportvereniging De Rietvoorn wordt opgericht.

1940 - 10 mei - De Duitser vallen het land binnen. De inwoners van Herten en Ool moeten een dag naar Merum evacueren.

1944 - 18 november - Alle inwoners van Ool moeten voor kort tijd naar Merum evacueren.

1944 - 18/19 november - In de nacht maakt een roeiboot de eerste geslaagde oversteek vanaf Ool naar bevrijd gebied aan de overzijde van de Maas.

1945 - 24 januari - De gehele Hertense bevolking wordt geëvacueerd. De geëvacueerden worden over de provincies Groningen, Friesland en Drenthe verspreid.

1945 - 1 maart - Herten, Merum en Ool bevrijd.

1947 - 5 augustus - Buurtvereniging Sint Johannes Nepomucenus wordt opgericht.

1950 - In de zomer worden de wegen in Ool geasfalteerd.

1951 - 20 november - H.S.V. De Rietvoorn wordt koninklijk goedgekeurd.

1953 - januari - Carnavalsvereniging de Waterratte wordt officieus opgericht.

1954 - 12 oktober - De Gedeputeerde Staten van Limburg wijzen de ontgrinding van de Ooldergriend toe aan de firma Smals.

1962 - 8 september - In café Kanters wordt biljartvereniging De Maasbiljarters opgericht.

1967 - 14 oktober - Bij baggerwerkzaamheden wordt een bronzen zwaard van 57,5 cm lengte opgevist. Het wordt gedateerd uit de 12de of 13de eeuw vóór Christus.

1968 - juni - Viering van 1000 jaar Herten waarbij er op 8 juni in Ool een groot schuttersfeest wordt georganiseerd.

1969 - Een combinatie van vijf baggermaatschappijen beginnen grind te delven in het Oolderveld.

1972 - 12 augustus - Baggeraars helpen Ool aan een riool. De baggermaatschappij Combinatie Herten neemt een groot deel van de kosten voor haar rekening.

1972 - 25 maart - Restaurant Oolderhof wordt geopend.

1975 - 12 juli - Schutterij St. Michaël wint het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS). Dit wordt gevierd onder de kreet: "Ool paaf, alles aaf".

1976 - juni - Een nieuw voetpad wordt langs de straten van Ool aangelegd.

1976 - 4 juli - Schutterij St. Michaël organiseert het OLS dat wordt gewonnen door Sint Marinus uit Niel bij As. Deze dag gaat de boeken in als het heetste OLS uit de geschiedenis met een temperatuur van 36 graden.

1976 - 2 november - Een korte maar hevige windhoos richt veel schade aan. Aan de Broekstraat wordt de varkensstal van Wim van Herten één grote puinhoop. Aan de Maasstraat moet een stal van Kanters het ontgelden en vliegt een bovenkajuit van een schip, dat langs de Maas ligt afgemeerd, de lucht in.

1976 - 1 december - Door een verwoestende storm met windstoten van 23 meter per seconde moeten een runder- en een varkensstal het ontgelden.

1978 - 4 mei - Tijdens werkzaamheden van de PLEM aan de Broekstraat doet zich 's nachts een gasexplosie voor. Er is één lichtgewonde.

1978 - 15 juli - De drumband van schutterij St. Michaël behaalt de eerste prijs in de tweede divisie tijdens het WMC te kerkrade.

1978 - 12 december - Een tankwagen vol benzine vliegt uit de bocht Maasstraat - Broekstraat. Vanwege de explosieve lading moet de brandweer er aan te pas komen.

1980 - oktober - De bovengrondse elektriciteitsdraden verdwijnen en worden vervangen door een ondergronds kabelnet.

1980 - 18 november - Baggermolen "De twee Gebroeders" kapseist en zinkt op de Oolderplas.

1983 - De drumband van schutterij St. Michaël wordt omgevormd tot Percussion Orchestra Ool.

1983 - 6 juni - Surfclub Drusus wordt opgericht.

1983 - 8-9-10 juli - Schutterij St. Michaël organiseert voor de eerste keer de Havenfeesten.

1983 - 14 oktober - Schutterij St. Michaël viert het 80-jarig bestaan. In het kader hiervan worden o.a. nieuwe instrumenten, een generaalsuniform en een ludiek kanon aangeschaft. Het kanon wordt in België aangeschaft en mag aanvankelijk niet de grens over. Door bemiddeling van gouverneur Sjeng Kremers kan het kanon, dat inmiddels naam "de Tiny" heeft gekregen, toch op tijd voor het jubileum in Ool kan zijn.

1984 - 9 februari - De Maas treedt buiten haar oevers en bereikt een hoogste stand van ongeveer 20,10 meter boven N.A.P. Militairen leggen een nooddijk van zandzakken langs de Maasstraat en de Rosslag.

1985 - 11 mei - Mevrouw Engelen schenkt het beeld van Sint Johannes Nepomucenus aan de gemeente Herten. Deze zal het restaureren waarna het in de hal van het gemeentehuis wordt geplaatst. In het kapelletje wordt een replica geplaatst.

1985 - 29 november - Galerie Ruelle in de Kleine Kemp wordt geopend door burgemeester Majoor.

1986 - 3 november - De Esmeralda, een duwbak met meer dan 12.000 ton zand aan boord, zinkt naar de bodem van de Oolderplas. Het lichten van de 14 meter diep liggende duwbak neemt meer dan een week in beslag.

1988 - mei - Ool krijgt kabeltelevisie.

1989 - 17 augustus - Gedeputeerde Hilhorst geeft het startsein voor herinrichting van het Oolderveld (kosten fl12,8 miljoen) door een boom te planten. Na de herinrichting wordt het gebied aan Aqua Terra overgedragen.

1990 - 2 maart - Op aswoensdag slaat een storm toe. Aan de Broekveeweg wordt een compleet dak van een huis gerukt en komt 30 meter verder terecht.

1991 - 1 januari - De gemeente Herten (inclusief Ool) gaat op in de gemeente Roermond.

1992 - 13 april - Midden-Limburg wordt in de vroege ochtend rond 03.22 getroffen door een aardbeving met een kracht van 5,8 op de schaal van richter. Ook Ool schudt ruim 10 seconden mee.

1992 - 18 april - Op paaszaterdag krijgt Ool zijn veer weer terug. Het (voetgangers/fiets-)veer zal alleen 's zomers, in de weekenden en in de vakanties varen.

1992 - 24 juli t/m 3 augustus - Het NAWAKA wordt aan de Oolderplas in Ool gehouden.

1993 - 21 december - De Maas stijgt onheilspellend. In allerijl wordt een zandzakkenwal aangelegd.

1993 - 22 december - Om ongeveer 20.40 uur breken de nooddijken aan de Maastraat, waardoor geheel Ool en delen van Herten en Merum onder water lopen.

1993 - 23 december - De Maas bereikt een hoogte van 20,87 meter boven NAP. In de woningen van Ool staat tussen de 30 en 120 centimeter water. In Ool en delen van Herten en Merum zijn totaal 1500 mensen geëvacueerd.

1994 - 23 december - Gouverneur Baron van Voorst tot Voorst onthult het provinciale Hoog Water Monument op de Maastraat tegenover de Kleine Kemp precies één jaar na de dijkdoorbraak.

1995 - 23 januari - Door het snel stijgende water in de Maas, wordt gestart met de aanleg van een nooddijk van Big Bags op de Maastraat.

1995 - 30 januari - Door het stijgende water wordt de bevolking van Ool en een gedeelte van Herten geëvacueerd

1995 - 31 januari - Het water bereikt een hoogste stand van 20,92 meter boven NAP. Dankzij de Big Bag-dijk blijft Ool droog.

1995 - 24 augustus - Er wordt een begin gemaakt met de werkzaamheden aan (nieuwe) kades rondom Ool.

1997 - 8 januari - Laag water in de Maas. Door de strenge vorst dreigt ijsgang de sluizen in de vaarwegen te beschadigen. Om dit te voorkomen worden de stuwen in de Maas open gezet. Het water zakt op sommige plaatsen 3 tot 4 meter.

1997 - 28 juli t/m 6 augustus - NAWAKA wordt opnieuw gehouden aan de boorden van de Oolderplas.

1998 - 17/18/19 juli - Havenfeesten met als hoogtepunt een touwtrekwedstrijd over de Maas.

1999 - 31 december - Beëindiging ontgrinding van het Oolderveld, nu Oolderplas.

2000 - januari - Millenniummonument wordt onthuld in de bocht Maasstraat - Broekstraat.

2002 - oktober - Begin met opspuiten van zand uit de Oolderplas voor ophogen van de nieuwe te bouwen wijk Oolderveste.

2002 - 22 t/m 31 juli - NAWAKA wordt opnieuw gehouden aan de boorden van de Oolderplas.

2003 - 17 juni - Definitieve beëindiging ontgrinding van de Oolderplas.

2004 - 1 oktober - In een schuurtje aan deSchuttersweg wordt een XTC laboratorium ontmanteld. Bij deze actie waren 25 personen betrokken, waaronder mensen van de FIOD-ECD, de nationale recherche en de brandweer. Er worden in totaal 48 kilo synthetische drugs en 100.000 XTC pillen in beslag genomen. Naast de drugs zijn er ook een tabletteermachine, vulmiddel, kleurstoffen, afvalchemicaliën, tabletstempels en 50 munitiepatronen in beslag genomen. Ook worden 3 verdachten aangehouden, waarvan er één al 's avonds weer wordt vrijgelaten.

2005 - mei - Start van de vernieuwing van de waterleiding in Ool.

2007 - 8 maart - Begin met verhoging van de dijken en kades rondom Ool.

2007 - 1 juni - Oprichting Dartclub Kanters.

2008 - juni - Aanleg fietspad tussen Ool en Merum. Tevens wordt de Broekveeweg (voormalige doorgaande weg tussen Ool en Merum) gedeeltelijk onttrokken aan het verkeer.

2009 - 20 april - Gedeeltelijke opening van de Oolderweg tot aan Herten (verbindingsweg van Ool naar de rijksweg N271).

2010 - 14 juli - Zwaar noodweer zorgt voor enkele omgewaaide bomen aan de Broekstraat waarbij een notenboom het huis van Kanters heeft geraakt en diverse auto's worden beschadigd door afgewaaide takken. Tevens zijn er in het natuurgebied van het Limburgs Landschap aan de Oolderplas verschillende bomen omgewaaid.

2015 - 25 juli - Onthulling van het kunstwerk de "Oolder haan" bij café Kanters. Dit kunstwerk is ontworpen door Wijnand Thönissen en is ter vervanging van de vorige Oolder haan die werd gestolen in 2011.

2021 - 17 juli - Door grote hoeveelheden regenval in het zuiden van de provincie en verder stroomopwaarts van de Maas stijgt de rivier naar zeer hoge waterstanden. Op zaterdag bereikt de hoogste waterstand ook Ool waarbij de overlast, door de verhoogde dijken en stroomopwaarts voltooide werkzaamheden aan de grensmaas, beperkt blijft tot kwelwater. Dit wordt her en der in het dorp weggepompt door pompen van de gemeente, het waterschap en de brandweer.

• Lijst van rijksmonumenten in Ool

• Ool-online

Zie de categorie Ool van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.