Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeënkerk (Croix du Bac)

De Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeënkerk^[1] of Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smartenkerk (Frans: église Notre-Dame des Sept Douleurs) is de parochiekerk van het tot de in het Noorderdepartement gelegen gemeente Steenwerk behorende plaatsje Croix du Bac.

In de tweede helft van de 19de eeuw vatten de inwoners van het gehucht het plan op om een kerk te bouwen, ondanks de tegenstand van de pastoor van Steenwerk, de gemeente en handelaars van het dorp. De inwoners bouwden zelf met eigen middelen de kerk. Na de bouw bleek het moeilijk een priester te krijgen en dreigde men er even mee een protestantse dominee te doen komen, waarop Mgr. Duquesnay, aartsbisschop van Cambrai, toch een priester stuurde. E.H. Leleu werd er op 26 januari 1870 de eerste priester. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, op 15 oktober 1914, werd de kerk platgebrand door de Duitsers, opdat deze niet door de geallieerden zou kunnen worden gebruikt. De kerk werd heropgebouwd na de oorlog op de fundamenten van de voorganger, als eerste kerk van het bisdom Rijsel. Ze werd opnieuw gewijd op 29 januari 1922 door de Rijselse bisschop Mgr. Quilliet.

De Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeënkerk is een neogotisch bakstenen bouwwerk met ingebouwde westtoren. Het gebouw vertoont een langgerekt, zuidoostwaarts georiënteerd grondplan met driebeukige hallenkerk van zes traveeën en geëchelonneerd koor. De westgevel wordt gedomineerd door een klokkentoren-portaal over vier geledingen, met spitsbogig portaal, roosvenster en gotische steunberen in de benedenste niveaus, gevolgd door het klokkengeschoss met gekoppelde vensters en polygonale naaldspits. De overgangen tussen de geledingen worden geaccentueerd door kroonlijsten op geometrische modillons in natuursteen, die contrasteren met de rode baksteengevels. Het interieur ontvouwt zich in één verdieping met spitsbogige arcaden op zuilen en kruisribgewelven, volgens de neogotische traditie van de Frans-Vlaamse regio.^[2]

In 1936 installeerde de firma Jules Anneessens-Tanghe uit Menen een tweedehands orgel van acht registers, vermoedelijk afkomstig van de firma Delmotte uit Doornik. Het instrument werd na 1980 niet meer bespeeld. In 1994 nam pater Maurice Quaegebeur het initiatief voor de vernieuwing en werd orgelbouwer Bernard Cogez uit Tourcoing belast met de herbouw. De werkzaamheden vonden plaats tussen 1995 en 1996, waarbij het orgel werd verplaatst van het koorbalkon naar het linkerzijbeuk. Het nieuwe instrument, gehuisvest in een eenvoudige eikenhouten kast met drie vlakke frontpijpvelden, beschikt over negen registers verdeeld over een manuaal en pedaal, met mechanische tractuur. Het orgel werd ingewijd op 15 september 1996.

• Geschiedenis – Plaatselijke mediatheek
• Kerkgebouw – Nationaal observatorium voor religieus erfgoed
• Orgel – Nationaal orgelinventaris