Croix du Bac
| Gehucht in Frankrijk | |||
|---|---|---|---|
![]() | |||
| Situering | |||
| Regio | Hauts-de-France | ||
| Departement | Noorderdepartement (59) | ||
| Gemeente | Steenwerk | ||
| Coördinaten | 50° 41′ NB, 2° 47′ OL | ||
| |||
Croix du Bac of vroegere Croix-de-Bocq[1][2] is een gehucht in de Franse gemeente Steenwerk in het Noorderdepartement. Opgebouwd als een dorpje, ligt het drie kilometer ten zuiden van het dorpscentrum van Steenwerk, richting de Leie. Even ten zuidoosten ligt het gehucht Bac-Saint-Maur.
Bezienswaardigheden
Als klein woonplaatsje kent Croix du Bac een beperkt aantal historische en culturele bezienswaardigheden, die verwijzen naar zowel het religieuze verleden als de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog.
Het calvarie
Het calvarie, vermeld vanaf de eerste helft van de 17e eeuw, bevond zich oorspronkelijk op het kruispunt van het gehucht en fungeerde als herkenningspunt in het religieuze landschap. Het monument, bestaande uit een zandstenen sokkel die vermoedelijk werd gefinancierd door Nicolas de Wulf, heer van het domein, werd tijdens de Franse Revolutie in 1793 vernield. De bewaarde sokkel werd hergebruikt voor het calvarie op de plaatselijke begraafplaats, die in 1870 werd aangelegd. Daar bleef hij tot het einde van de 19e eeuw zichtbaar; in de loop van de 20e eeuw werd hij meerdere malen verplaatst. Op 16 september 2018 werd de zandstenen basis opnieuw ingeplant nabij haar oorspronkelijke locatie en bekroond met een 4,50 meter hoog smeedijzeren kruis.[3]
De kerk
De Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeënkerk,[2] officieel bekend in het Frans als église Notre-Dame des Sept Douleurs, is de plaatselijke parochiekerk.[4] De oorspronkelijke hallenkerk werd in de tweede helft van de 19de eeuw zonder bijhorend kerkhof door de inwoners zelf met eigen middelen gebouwd, ondanks de tegenstand van zowel de lokale kerkelijke overheid als van het gemeentebestuur.[5] Na de verwoesting door brand tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de kerk herbouwd op dezelfde fundamenten in neogotische baksteenarchitectuur, met een ingebouwde westtoren en kruisribgewelven, en gewijd in 1922.[6][7] Het orgel, in gebruik van 1936 tot 1980, werd gerestaureerd en opnieuw ingewijd in 1996.[8]
De oorlogsbegraafplaats
In het verlengde van de gevechten aan het front nabij het gehucht legden Britse gevechtseenheden en hulpposten in juli 1916, ten zuidwesten daarvan, een oorlogsbegraafplaats aan. Het gebruik ervan duurde tot het einde van de oorlog, met een onderbreking tijdens het Duitse lenteoffensief van 1918. Daarna werd de begraafplaats uitgebreid om de graven van de omliggende slagvelden te herbergen. Onder verantwoordelijkheid van de Commonwealth War Graves Commission draagt deze door Herbert Baker ontworpen militaire begraafplaats, waar soldaten uit de Eerste Wereldoorlog rusten, de officiële naam Croix-du-Bac British Cemetery. Centraal op het terrein staat het Cross of Sacrifice. Er worden 554 doden herdacht, waarvan 263 niet konden worden geïdentificeerd.[9]
Het oorlogsmonument
Het oorlogsmonument werd opgericht ter nagedachtenis aan de inwoners die tijdens de Eerste Wereldoorlog sneuvelden, zowel militaire als niet-militaire slachtoffers. Het werd gefinancierd door een openbare inzameling en plechtig ingehuldigd op 24 augustus 1930. Het bestaat uit een afgeschuinde muur van blauwe hardsteen uit Zinnik, waarop de namen van de slachtoffers zijn aangebracht. In het midden bevindt zich een stele, bekroond met een Oorlogskruis en voorzien van een gedenkschrift.[10] De stele draagt een bronzen voorstelling van een poilu,[11] die door de Overwinning wordt gekroond.[12][13][14] Het monument bevindt zich op het centrale kruispunt van het gehucht, tegen de gevel van de school. Aan de 42 oorspronkelijke namen werden later nog acht namen toegevoegd, waaronder één slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog.[15]
Externe links
- ↑ de Flou, Karel, Smet, Joseph (1928). Woordenboek der toponymie van Westelijk Vlaanderen, Vlaamsch Artesie, het Land van den Hoek, de graafschappen Guines en Boulogne, en een gedeelte van het graafschap Ponthieu. W. Siffer, Gent, p. 779.
- 1 2 van Overstraeten, Jozef (1969). De Nederlanden in Frankrijk: Beknopte encyclopedie. Vlaamse Toeristenbond, Antwerpen, p. 533.
- ↑ (fr) Decherf, Jean Louis (2019). Le calvaire de la Croix-du-Bac a été réimplanté. Bulletin du Comité flamand de France (116): 6-7 (Comité flamand de France).
- ↑ (fr) Église de la Notre-Dame des Sept Douleurs (La Croix du Bac – STEENWERCK). Paroisse Notre-Dame du Fief en Flandres. Diocèse de Lille (21 november 2018). Geraadpleegd op 12 januari 2026.
- ↑ (fr) Guihéneuc, Aude, Toulouse, Rémy (27 februari 2001). Le patrimoine des communes du Nord. Éditions Flohic, Parijs, p. 187. ISBN 9782842341190.
- ↑ (fr) Lotthé, Ernest (25 april 2006). Les églises de la Flandre française. I. Au nord de la Lys. La Découvrance Éditions, Bouhet, p. 113. ISBN 9782842653392.
- ↑ (fr) Église Notre-Dame-des-Sept-Douleurs de La-Croix-du-bac. Observatoire du Patrimoine Religieux. Bayard Service (19 juni 2024). Geraadpleegd op 12 januari 2026.
- ↑ (fr) Hédin, Bernard, Delahaye, Étienne, Weeger, Luc (2002). Orgues en Flandre: Arrondissement de Dunkerque, Nord. Éditions du Patrimoine, Parijs, p. 248. ISBN 9782858225330.
- ↑ (en) Croix-Du-Bac British Cemetery, Steenwerck. Commonwealth War Graves. Commonwealth War Graves Commission (2024). Geraadpleegd op 12 januari 2026.
- ↑ Het gedenkschrift luidt in het Frans: “A nos Héros – 1914-1918 – La Croix du Bac à ses enfants morts au champ d’honneur – Hommage et reconnaissance”, wat in het Nederlands betekent: “Aan onze Helden – 1914-1918 – Het gehucht Croix du Bac aan zijn kinderen, gevallen op het veld van eer – Hulde en dankbaarheid”
- ↑ De benaming Poilu werd gebruikt voor Franse soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog, in het bijzonder voor degenen die betrokken waren bij de loopgravenoorlog.
- ↑ (fr) (24 augustus 1930). L'Inauguration du Monument aux Morts de la Croix-du-Bac. La Bailleuloise 62 (3131): 1
- ↑ (fr) (25 augustus 1930). Un stèle est elevée à la Croix-du-Bac. Le Matin 47 (16959): 3
- ↑ (fr) (25 augustus 1930). L'inauguration du monument aux morts de la Croix-du-Bac. Le Petit journal 67 (24693): 3
- ↑ (fr) Beun, Bernard, Monument aux Morts de la Croix du Bac (Relevé n° 30300). MémorialGenWeb. ACAM-MÉMORIAL (28 juni 2006). Geraadpleegd op 12 januari 2026.
