Ommegang van Lier

Ommegang van Lier
Ets met de Liere Reuzenfamilie tijdens het Folklorejaar 1974
Ets met de Liere Reuzenfamilie tijdens het Folklorejaar 1974
Gehouden in Lier, Vlag van België België
Jaar Gummarusfeesten: 1722, 1865, 1890, 1955, 1990, 2015
Andere: Zie edities
Data Twee en een week voor de Sint-Gummarusprocessie (de eerste zondag na 10 oktober)
Organisator Gezellen van ’t Groot Volk
Deelnemers Lierse Reuzen
Lierse Keersters
Edities
Vorige editie 2 en 9 oktober 2022
Volgende editie 27 september en 4 oktober 2026
Detailkaart
Lier (Antwerpen)
Lier
Lier
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Volkscultuur

De Ommegang van Lier of de Lierse Ommegang is een ommegang die om de vijf jaar gehouden wordt in de stad Lier in de provincie Antwerpen.[1] Elke 25 jaar valt de ommegang samen met de Gummarusfeesten. De edities die niet samenvallen met de Gummarusfeesten krijgen sinds 2020 de naam Ommegang Anders. De Lierse dichter en schrijver Felix Timmermans beschreef het als volgt:[2]

De reuzen en het Beiaardspaard! Hoera! Hoera! achteruit! achteruit! … daar zijn ze! … Bezie ze maar goed! Want alle vijf en twintig jaren komen ze maar eens uit hun paleis en morgen zijn z’er weer binnen! Groot volk laat zich lang wachten en zich niet te veel zien.

Lierke Plezierke, Timmermans, 1928

De ommegang is niet alleen een diepgewortelde traditie die al van in de veertiende eeuw op kermisdag door de Lierse straten trekt, maar sinds 2019 ook erkend als Vlaams immaterieel cultureel erfgoed: "Achter de (Sint-Gummarus)processie volgen de (....) Gezellen van 't Groot Volk met een of meerdere Lierse historische reuzen.".[3] Apart is dat de ommegang telkens tweemaal wordt gehouden, namelijk op de twee zondagen voor de Sint-Gummarusprocessie (de eerste zondag na 10 oktober). Door de corona-maatregelen werd de editie van 2020 uitgesteld tot 2022.[4] De editie die normaal in 2025 zou plaatsvinden, werd verschoven naar 27 september en 4 oktober 2026.[5]

Geschiedenis

De Lierse Ommegang behoort tot de oudste van het land en is ontstaan uit de Heilige Sacramentsprocessie. In de stadsrekening van 1377 zijn reeds de kosten voor de muzikanten die in de processie "vore sacrament" liepen, terug te vinden. Oorspronkelijk was de ommegang dus een religieuze processie, georganiseerd door de kerk, waarbij geestelijken, gilden en broederschappen door de stad trokken met heilige relikwieën en symbolen.

Vijftiende en zestiende eeuw

Vanaf de vijftiende eeuw groeide het gebeuren uit tot een groots stedelijk feest waarin ook rederijkers, muzikanten en ambachten deelnamen. De jaarlijkse stoet kreeg een meer theatraal en profaan karakter, met mythologische figuren, reuzen en historische taferelen. Deze evolutie weerspiegelde het toenemende stedelijke zelfbewustzijn en de betrokkenheid van het stadsbestuur bij de organisatie.

In 1420 werd vermeld dat het Ros Beiaard en de Vier Heemskinderen deelnamen aan de ommegang. In 1466 vervaardigde men voor het schuttersfeest een olifant, een griffioen en een maagdenberg. In 1473 reed Goliath de Reus mee in de processie, samen met wagens die Bijbelse taferelen uitbeeldden, zoals Bethlehem, Maria en O.-L.-Vrouw. In 1478 verscheen een wagen met Lucifer en andere duivelse figuren.

Toneelgezelschappen speelden een belangrijke rol: in 1441 voerden gezellen het spel van St.-Barbele op, en in 1443 het spel van O.-L.-Vrouw. De ommegang van 1446 tot 1449 bevatte optredens van gezellen uit Mechelen en Antwerpen. In 1456 wordt opnieuw een ommegang vermeld.

In de zestiende en vroege zeventiende eeuw beleefde de Lierse ommegang een bloeiperiode. In 1506 werd de Reuzin gemaakt, gevolgd door andere figuren zoals de draak en de leeuw. De ommegang bleef een geliefd volksvermaak, maar na 1570, toen de Spaanse overheersing onder Alva begon, verdwenen veel oude gebruiken. Landjuwelen en ommegangen hielden op te bestaan. Toch bleven er in 1615 nog elementen van de oude ommegang bestaan, zoals de Reus, de Reuzin, de Kameniers en het Ros Beiaard.

Zeventiende en achttiende eeuw

In 1668 liet de priester Gaspar Smits een zilveren reliekschrijn vervaardigen voor de kerk, en in 1682 werd een grootse ommegang gehouden tijdens de zomerkermis. Deze stoet bestond uit het Ros Beiaard, drie grote reuzen, zes kleine reuskens, kamelen, en wagens van de gilden. De Kolveniers traden op met hun patroon St.-Christoffel, en er waren kanonnen, slaven en ruiters. Willem Tell en andere historische figuren werden uitgebeeld.

De stad Lier gebruikte de ommegang om uit te drukken hoe groots en welvarend ze was . In 1722 bedraagt de uitgave van de ommegang een twaalfde van het gehele stadsbudget.[6] Er verschijnt dat jaar een boekje met een schotschrift; een gravure toont het eerste groepsbeeld van de Lierse reuzentrein. De Lierse schrijver Anton Bergmann (1835-1874) noemde deze ommegang het grootste feest van de achttiende eeuw in Lier.[7] Het programma vermeldt onder meer:

  • Een standaard met het wapen van Lier.
  • Ros Beiaard met vier Heemskinderen.
  • Achttien ambachten, elk met een eigen wagen.
  • Wagens met dieren zoals kamelen en een eenhoorn.
  • Een wagen met de negen provincies van de Oostenrijkse Nederlanden.
  • Gilden zoals de Kolveniers, Handboog en Kruisboog.
  • Een wagen van de Heilige Kerk, getrokken door zes paarden.

Latere oorlogen en economische moeilijkheden leidden tot een geleidelijke neergang.

Negentiende en twintigste eeuw

Vanaf 1840 werd de traditie hernomen in het kader van de 25-jaarlijkse Gummarusfeesten, ter herinnering aan de erkenning van de relieken. Sindsdien trekt de ommegang in principe slechts eenmaal per kwarteeuw uit, al vonden er sporadisch bijkomende stoeten plaats bij bijzondere gelegenheden.

In de twintigste eeuw kreeg de ommegang een hernieuwde culturele betekenis, onder meer met de Pallieterstoet van 1928, die tienduizenden bezoekers trok. Deze stoet stond model voor latere optochten waarin de Lierse reuzen een centrale rol spelen. Wegens oorlogsomstandigheden konden de feesten in 1915 en 1940 niet doorgaan en hadden ze vorige eeuw dus slechts plaats in 1965 en 1990.[8]

De ommegang kreeg een nieuwe glans in de negentiende eeuw. In 1810 werd een ommegang ingericht ter ere van Napoleon, met trompetters, gilden en de Maagd van Lier op de Leeuw. In 1839 vierde men het jubelfeest van Sint-Gummarus, waarbij de straten rijkelijk versierd waren en kinderen historische figuren uitbeeldden. De stoet omvatte zeventien delen, waaronder ruiters, standaarddragers en praalwagens met religieuze en historische taferelen.

In 1871 vond een luisterrijke optocht plaats in navolging van de oude landjuwelen. De stoet bevatte toneelgezelschappen, praalwagens en herinneringen aan middeleeuwse tradities. De Maagd, 't Schip van Welvaart, Ros Beiaard en de reuzentrein vormden opnieuw een belangrijk deel van de ommegang.

21ste eeuw

Ook in de 21e eeuw blijft de ommegang een belangrijk element van de stedelijke identiteit. De vijfentwintigjarige traditie van de deelname van de reuze in Sint-Gummarusommegang hield stand tussen 1840 en 2015. Sinds 2017 komen de reuzen opnieuw jaarlijks buiten, op hun eigen GrOOte Zondag. In 2015 was er ook een groots opgezette historische evocatie, waarin het huwelijk van Filips de Schone en Johanna van Castilië in 1496 werd herdacht. Filips de Schone en Johanna van Castilië, de ouders van Keizer Karel trouwden in de Lierse Sint-Gummaruskerk op 20 oktober 1496. Naar aanleiding van de 500ste verjaardag was dit ook al eens herdacht in 1996.

Samenstelling

Het Ros Beiaard van Lier tijdens de Ommegang van Lier op 9 oktober 2022.

Kenmerkende elementen door de eeuwen heen

  • Ros Beiaard en de Vier Heemskinderen.
  • Lierse Reuzen: Goliath, Reus, Reuzin en kleine reuskens.
  • Religieuze wagens: O.-L.-Vrouw, Bijbelse taferelen, heiligen.
  • Ambachten en gilden: Kolveniers, Handboog, Kruisboog.
  • Praalwagens met dieren (olifant, griffioen, kamelen) en symbolische figuren.
  • Toneel en muziek: gezellen, trompetters, liederen.

De Lierse Reuzen, ook officieel Lierse Reuzentrein genoemd, is de groep van tien historische en vijftien hedendaagse reuzen; aangevuld met vier fabeldieren (waaronder het Ros Beiaard), drie praalwagens en tot slot de huppelpaardjes en kleine attributen. Met 25 reuzen (in 2025) is de Lierse reuzentrein een van de grootste en compleetste van Europa. Timmermans noemde ze ooit "de kartonnen lijfwachten der grote feesten".

De groep historische reuzen bestaat uit de reuzenvader Goliath (1469), zijn vrouw de Reuzin (1482), de Kamenierster (1604), Kinnebaba (1604), Janneke broer en Mieke zuster (1856), Grotemoe en Groteva (1856) en twee Moorse knechten (1865). De kamenierster is de huishoudhulp van de familie. De drie kinderen van Goliath en de Reuzin zijn Kinnebaba, Janneke broer en Mieke zuster. De grootouders van de kinderen zijn Groteva en Grotemoe. Enkele bekende wijkreuzen zijn Cor de Kluts, Wardje, Grimmara, Pallieter en Juffrouw Agnes.

Zie Lierse Reuzen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Edities

Overzicht

Een onvolledig overzicht van de stoeten waaraan de historische Lierse reuzen of alleen of met de volledige aloude Lierse Reuzentrein aan deelnemen:[7][9][10]

  • 1377 - Vermelding eerste Ommegang,[11]
  • 1420 - Ros Beiaard en de Vier Heemskinderen vermeld als deel van de ommegang,
  • 1441 - Gezellen voeren het spel van Sint-Barbele op tijdens de ommegang,
  • 1443 - Spel van O.-L.-Vrouw opgevoerd; gezellen van Antwerpen nemen deel,
  • 1446-1449 - Verschillende optredens van gezellen uit Mechelen en Antwerpen in de ommegang,
  • 1456 - Nieuwe ommegang vermeld in de kronieken,
  • 1466 - Voor het schuttersfeest vervaardigt men een olifant, griffioen en maagdenberg,
  • 1469 - Tijdens de Lierse kermis wordt een reus gemaakt “waar zij nacht en dag aan wachtten”,
  • 1682 - Ommegang tijdens de zomerkermis,
  • 1722 - 25-jaarlijkse Gummarusfeesten,
  • 1865 - 25-jaarlijkse Gummarusfeesten,
  • 1890 - 25-jaarlijkse Gummarusfeesten,
  • 1928 - Pallieterstoet,
  • 1930 - Zimmerommegang,
  • 1945 - Bevrijdingsfeesten,
  • 1952 - Lierse Sier en Zwier,
  • 1955 - Jubileumcavalcade, 125 jaar onafhankelijkheid,
  • 1962 - Lier, 750 jaar stad,
  • 1965 - 25-jaarlijkse Gummarusfeesten,
  • 1968 en 1970 - Huldigingen Louis Zimmer,
  • 1974 - Folklorestoet Lierse volksalmanak,
  • 1980 - Zimmertorencalvacade,
  • 1990 - 25-jaarlijkse Gummarusfeesten,
  • 1996 - Herdenking 500ste verjaardag huwelijk Filips de Schone en Johanna van Castilië,
  • 2012 - Lier, 800 jaar stad,
  • 2015 - 25-jaarlijkse Gummarusfeesten.
  • 2022 - Ommegang Anders
  • 2026 - Ommegang Anders

Details per editie: 1865-1945

De wagen van de Blijde Intrede van hertog Karel.
Sint-Gummarusommegang 1865

De ommegang, deel van de 25-jaarlijkse Gummarusfeesten van 1865, bestond uit vijf onderdelen[12]: Landbouw, Handel en Nijverheid, Geschiedkundige Herinneringen, De Deugden van Sint-Gummarus. Als laatste deel volgde De Volksoverleveringen met het Ros Beiaard en de Reuzenfamilie.

De wagen van de landbouw had de vorm van een grote boerenslede, met daarop de godin van de akkerbouw Ceres. De wagen van de nijverheid had de vorm van een fabrieksgebouw met rond de schoorsteen de genieën van de arbeid: zorgvuldigheid, vrede en spaarzaamheid. Op de zijden van de wagen bevonden zich de wapens van de verschillende nijverheidstakken. De wagen van de geschiedkundige herinneringen, waaronder het vaandel van de stad met de toortsdragers in oud kostuum; de Maagd van Lier, omringd door wijkvanen, en het erevaandel van 1830 en de wagen der intrede van hertog Karel te Lier in 1508. Het ontwerp van een van de twee praalwagens “De Deugden van Sint-Gommarus” was van de hand van de Lierenaar en kunstenaar Jan-Baptist De Weert (1829-1884). De wagen van de Blijde Intrede van hertog Karel was in een laatgotische stijl uitgevoerd: Maximiliaan in keizerlijk gewaad, legt de eed af in naam van zijn kleinzoon Karel, die naast hem zit. Op de wagenzijde prijkten de wapenschilden van de bloedverwanten van Maximiliaan en Karel.

Sint-Gummarusommegang 1890

De ommegang van 1890[10], als onderdeel van de Gummarusfeesten, werd uitgebreid met een nieuwe component. De Lierse Reuzentrein sloot de stoet af onder de benaming "Herinnering der vroegere vreugdefeesten onzer voorvaderen". De reuzenfamilie, de fabeldieren en de praalwagens, waaronder ook 't Schip van Welvaart, werden voortaan een apart luik in de stoet.

Goliath en de Reuzin (links) en de andere reuzen (rechts) in de Pallieterstoet 1928
Pallieterstoet 1928

Nadat het Lierse stadsbestuur had beslist om deel te nemen aan de Pallieterstoet met toevoeging van de reuzenfamilie, werden de reuzen voorafgaand aan de stoet hersteld. De verzameling bevond zich in dermate slechte staat en was dringend aan restauratie toe. Een klus die Bernard Janssens (1887-1976, fotograaf en restaurateur)[13] klaarde op 6 weken tijd. De affiche naar aanleiding van deze editie meldt "Buitengewone Uitgang van den Pallieterstoet / en Folkloristischen Ommegank".[14]

De stoet ging door naar aanleiding van het gouden bruiloftsfeest van Piet Van Peborgh (1817, huidevetter) en Nette Verstraeten (1851[15]). Een eerste maal op 11 juni 1928[16] en een week later, op 17 juni, een tweede maal. De stoet stond onder regie van Felix Timmermans.[10] In de vijfde en laatste groep gingen enkele onderdelen van de Lierse Reuzentrein mee: 't Schip van Welvaart, het Ros Beiaard en de Reuzenfamilie.[17] Op het ros zitten altijd vier opeenvolgende broers uit hetzelfde gezin. In 1928 waren dat Willem, Jean, Gust en Jan De Voeght.[18] Deze Pallieterstoet zal in de tweede helft van de twintigste eeuw model staan voor heel wat stoeten waaraan de historische Lierse reuzen of alleen of met de volledige aloude Lierse Reuzentrein aan deelnemen.[10]

Timmermans vervaardigde voor de gelegenheid een boekje "Lierke Plezierke" dat de folkloristische stoet beschrijft en illustreert.[19] De overweldigende opkomst, de grote persbelangstelling en het verkoopsucces van het boekje (150 000[19] exemplaren) waren illustratief voor de reputatie die Timmermans als sociale schrijver en zijn Pallieter als leutig-folkloristisch symbool met terugwerkende kracht verwierven. In 2008 werd een jaarboek uitgebracht door het Felix Timmermansgenootschap dat deze stoet beschreef.[20]

Zimmertoren
Zimmerommegang 1930

Naar aanleiding van de inwijding van de Zimmertoren in september 1930 trok een grote stoet uit, waarvan vier van de elf groepen aan werken van Timmermans waren geïnspireerd.[21] Naar het einde van de stoet kwamen er lange rijen folkloristische groepen van kinderen en volwassenen, maar ook de Reuzen en het Ros Beiaard met de vier Heemskinderen in hun zilveren wapenrusting. Vervolgens sloten de vlaggen van de Lierse verenigingen de stoet af.

Bevrijdingsfeest 1945

Tijdens de bevrijdingsfeesten in 1945 ging het Ros Beiaard mee met op zijn rug de vier broers Frans, Luc, Mark en Jan Van Orshaegen. Een van hen was pas 4 jaar.[22]

Details per editie: 1952-1990

Lierse Sier en Zwier 1952

De affiche voor de stoet van 6 juli 1952 toont een figuur in traditionele kleding en op de achtergrond de Sint-Gummaruskerk en het belfort van Lier.[23] De affiche werd ontworpen door de Lierse academie voor Schone Kunsten. Verder bestaat er een drukblok met de voorstelling van de reus Goliath en de tekst "6 juli / 1952 / Lierse sier en zwier".[24]

De reuzenfamilie nam deel aan deze ommegang van 6 juli 1952.[25] Daarnaast verschillende praalwagens, zoals een wagen van de schoenmakers ter ere van hun patroonheilige Sint-Crispijn.[26] Alsook een praalwagen van de Lierse kant-, parel- en borduurnijverheid.[27]

Lierse Reuzen (links) en de walvis (rechts) in de Ommegang 1955
Jubileumcavalcade 1955

Ter gelegenheid van de 125-jarige Onafhankelijkheid van België en het 25-jarig bestaan van de Zimmertoren, wordt hulde gebracht aan Louis Zimmer (1888-1970), een Lierse uurwerkmaker en amateurastronoom, met een feestelijke stoet. De stoet bestond uit een evocatie van historische gebeurtenissen. Ongeveer 2.200 deelnemers stapten mee, waaronder tal van Lierse Verenigingen.[28]

Zimmercavalcade 1960

In 1960 kwam de Wonderklok, gemaakt door Zimmer voor de wereldtentoonstelling van 1935 in Brussel, terug naar Lier. Ze werd ondergebracht in het toen nieuwe Zimmerpaviljoen. Naar aanleiding van deze gebeurtenis ging op 26 juni 1960, de Zimmercavalcade uit met de Lierse reuzenfamilie en het Ros Beiaard, de olifant, de kameel, de walvis en het Schip van 't Lands Welvaren.[29]

Lier, 750 jaar stadsrechten 1962

De "Grote Historische Stoet" (ook aangeduid als ommegang) ter gelegenheid van "Lier 750 jaar stadsrechten" had plaats op zondag 20 mei 1962. De stoet ging door met de broers Vingerhoets op het Ros Beiaard.[30] Daarnaast namen ook de andere delen van de Lierse Reuzentrein deel aan de stoet.

Pallieterstoet 1965, ook Sint-Gummarusommegang 1965

Stoetenbouwer Frans Van Immerseel (1909-1978) bedenkt in 1965 een bevlaggingsactie.[6] Alle huizen op de route van de ommegang hangen een voor de gelegenheid gemaakte vlag uit, verwijzend naar de wijk of de geschiedenis van de woning.

De Pallieterstoet van 3 en 10 oktober 1965[31] was ontworpen en geleid door Van Immerseel. De stoet begon met de Lierse Keersters en een Lierse vaandelgroep, gevolgd door het onderdeel "Schoon Lier", waarin het Mirakel van de bron, de Lierse Vlaaikens en Anne-Marie centraal stonden. Daarna kwam "Brabantse Uitbundigheid" met voorstellingen uit Pallieter, gevolgd door "Kempische Vroomheid" met scènes zoals Maria en Jozef die onderdak zoeken, de herders met hun kudde en landsknechten met trommels. Ook de Gilles van Binche gingen mee in de stoet.[32] De Reuzentrein slot de stoet af, samen met het Ros Beiaard, de Draak en het Schip van Welvaart.

Deze stoet werd vereeuwigd in een reeks van 6 sigarenbanden.[33]

Standbeeld Louis Zimmer
Huldigingen Zimmer 1968 en 1970

Op 8 september 1968[34] werd Zimmer door de stad Lier plechtig gehuldigd naar aanleiding van zijn 80ste verjaardag. Begeleid door de Lierse reuzentrein (met het Ros Beiaard met de vier Heemskinderen, de kameel en de volledige reuzenfamilie) reed Zimmer in een koets van zijn huis naar het stadhuis. Daarna gingen de genodigden naar het stedelijk museum waar een academische zitting plaatsvond.

Zimmer werd nogmaals gehuldigd op 13 juni 1970ref name=":2" />. Hij werd tot de eerste ereburger van de stad Lier benoemd naar aanleiding van de 40ste verjaardag van de inhuldiging van de Zimmertoren. Na de plechtigheid bracht de Lierse reuzenfamilie een saluut aan de eerste Lierse ereburger.

Ets Folklorejaar 1974
Folklorestoet Lierse volksalmanak 1974

Het vermoeiendste jaar uit het bestaan van de reuzenfamilie moet het folklorejaar 1974 zijn geweest.[35]

Op zondag 19 mei van dat jaar werd op de Sint-Gummarustoren een nieuwe windhaan geplaatst, een gebeurtenis die werd opgeluisterd met een groot volksfeest. Onder begeleiding van de harmonie Leo XIII, een muziekkorps uit Berendrecht, Thebaanse trompetten en de Lierse reuzen werd de haan vanuit het stadhuis naar de Sint-Gummaruskerk gebracht, waar hij op de toren werd geplaatst.

De folklorestoet Lierse volksalmanak had plaats op 13 oktober 1974.[36] De poster, die het Ros Beiaard en een huppelpaardje voorstelt, werd ontworpen door de Academie Lier.

Zimmertorencavalcade 1980

Deze editie naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de Zimmertoren, had plaats op 21 september 1980.

De Lierse Keersters werden herboren in 1980[37], ter gelegenheid van de viering van een honderdjarige. Deze viering ging niet onopgemerkt voorbij aan een comité dat zich in de Lierse stede opmaakte voor de Zimmercavalcade, en het was in deze cavalcade dat de verdere basis werd gelegd van de nu nog steeds actieve groep.

In het derde deel lange rijen folkloristische groepen van kinderen en volwassenen, maar bovenal de Lierse Reuzentrein, met het Schip van ‘s Lands Welvaren, de Dolfijn, Olifant en Kameel, het Ros Beiaard met de vier Heemskinderen in hun zilveren wapenrusting en de Lierse Reuzenfamilie.

Prins Albert en Prinses Paola waren aanwezig. Na de stoet bezochten ze nog de Zimmertoren en daarna volgde een receptie op het stadhuis.

Zimmerstoet 1988

Zimmer werd in 1888 geboren en naar aanleiding van de 100ste verjaardag werd het jaar 1988 in Lier uitgeroepen tot het Zimmerjaar. De stoet op 4 en 11 september 1988[38] kaderde in dat Zimmerjaar.

De Zimmerstoet riep de sfeer op van het einde van de negentiende en het eerste kwart van de twintigste eeuw en werd vorm en inhoud gegeven door tal van Lierse verenigingen. De stoet werd geopend door aloude champetters en de Belleman. De Lierse Keersters zongen een huldelied aan Zimmer, geschreven door Albert De Meyer. De Kerselaervriende, de staddiensten, het VTI en de Donkvrienden zorgden voor mooie praalwagens, waar resp. een Liers kanthuisje met stadspomp, de inhuldiging van de Zimmertoren in 1930, het atelier van Zimmer en de Paardendrink centraal stonden. Voor de muzikale noot zorgden de Lierse en Hooiktse harmonies. Leden van de Schoolbond paradeerden in oude klederdracht, door deze van Lyra Toneel werden oude beroepen uitgebeeld, terwijl deze van De Nete zich aanboden als toeristen van diverse nationaliteiten die de Zimmertoren bezochten. Ook Volksdansgroep Pallieterke en de Moedige Bootvissers waren op post.[39]

Ook de Lierse Reuzentrein was van de partij met het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen, de 3 broers Geuens (en een neefje).[38]

Sint-Gummarusommegang 1990

De affiche voor deze ommegang verwijst naar Keizer Karel en de reuzen.[40]

Op 30 september en 7 oktober 1990[40] trok de Lierse ommegang door de straten. Deze editie stond onder de algemene leiding van de Belgisch stoetenbouwer en kunsthistoricus Frans Vromman (1923-2006). Naast een inleiding, bestond de stoet uit zes delen: Sint-Gummarus patroon van Lier; Ontstaan en groei van Lier; Lier in de Herfsttij der middeleeuwen; Lier van de zestiende tot de negentiende eeuw; Lierke Plezierke en tot slot de aloude Lierse ommegang. Meer dan 1400 personages zorgden voor een veelkleurig geheel en er liepen ook 150 schapen mee.

Naar aanleiding van deze ommegang werd een ronde bronzen penning (diameter 5 cm) uitgegeven.[41] Op de voorzijde staat een afbeelding van Sint-Gummarus met staf en boom, en de wapenschilden van Lier en Sint-Gummarus, met daaronder de Latijnse tekst: Cummare pauperum memor sis in culmini (“Vergeet niet om geld in te zamelen voor de armen op de top”). Op de achterzijde staat de vermelding “Sint-Gummarusfeesten Lier 1990”.

Details per editie: 2004-heden

Zicht op de Sint-Gummaruskerk
Blijde Intrede klokken Sint-Gummaruskerk 2004

Op 20 juni 2004[42] had de blijde intrede van de klokken van de Sint-Gummaruskerk plaats, een aanleiding tot een heus volksfeest.

De oude klokken werden gerestaureerd bij de Koninklijke Eijsbouts in het Nederlandse Asten. Vier nieuwe klokken werden gegoten bij Sergeys in Leuven. Op uitnodiging van belleman Marc De Belder, zette de stoet zich in beweging van het stadhuis richting Sint-Gummaruskerk. Deze stoet werd gevormd door de Lierse Keersters, de reuzen Goliath, de reuzin, de kamenierster, Pallieter en Cor de Kluts. De klokken werden meegevoerd op versierde open wagens.

Lier(kermis) XL 2005

Op 18 juni 2005 werd op de Grote Markt een eerste Lier(kermis) XL gehouden met een “staticshow” van de reuzentrein.[43]

Sint-Gummarusommegang 2015

Op 27 september en 4 oktober 2015 ging de ommegang door in de binnenstad van Lier die werd teruggekatapulteerd naar het Lier van de zestiende eeuw dat haar stadspatroon Sint-Gummarus viert.[44] In de stoet traden aan de Lierse Keersters, de praalwagen met de wonderen van Gummarus, de oude gilden, de kudde schapen, de muziekkorpsen, de wagen met de leeuw en de Maagdenberg, de Hellewagen en 't Schip van Welvaart. Voor de apotheose zorgden de fabeldieren – de kameel en de olifant -, de reuzenfamilie met Goliath, de reuzin en de kamenierster op kop en het fiere, vernieuwde Ros Beiaard.

Tijdens een avondspektakel waren ook de wijkreuzen aanwezig, waarbij het leven en de wonderen van Gummarus werden uitgebeeld en de Lierse stadspatroon samen met de hem omringende engelen ten hemel steeg.[45]

Er werd in 2014 melding gemaakt van de zoektocht naar 1.030 figuranten. De Lierse reuzen hadden ook 55 reuzendragers nodig.[46]

Vlag Ommegang Anders (2022)
Ommegang Anders 2022

Als voorbereiding was de organisatie in 2020 op zoek naar 108 pijnders die de reuzen door de stad wilden dragen.[47]

Door corona werd de ommegang, die normaal moest doorgaan in 2020, uitgesteld naar 2022. Dan was het precies 300 jaar geleden dat "Den Ommeganck van Lier op synen vollen swier" door de stad trok.[7] De ommegang ging door op 2 en 9 oktober 2022. Naar aanleiding van deze ommegang ontwierp Dries Van Noten de kledij van de drie grote historische reuzen Goliath, de Reuzin en de Cameniere.[48]

De reuzen leiden de toeschouwers van de stoet doorheen de drie delen van het spektakel. In deel een en twee passeren verschillende reuzen de revue. In deel drie de brengen de Lierse Pijnders de Lierse reuzentrein, met de reuzen, fabeldieren en praalwagens tot leven. Voor de eerste keer in de geschiedenis stapte het meest geheimgehouden fabeldier van Lier mee in de ommegang. Het werd "Het Beest" genoemd, maar kreeg uiteindelijk de naam Lierelei.[49][50]

Deze ommegang lokte meer dan 20.000 toeschouwers naar het stadscentrum van Lier.[51]

Ommegang Anders 2026

De editie die normaal in 2025 zou plaatsvinden, werd verschoven naar 27 september en 4 oktober 2026.[5] Dan valt de feestdag van Sint-Gummarus op een zondag.

Zie ook

Zie de categorie Lierse Ommegang van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.