Nieuwe Huizen 2-4 (Assen)
| Nieuwe Huizen 2-4 | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Aanzicht in 2013. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Nieuwe Huizen 2-4, Assen | |||
| Adres | Nieuwe Huizen 2-4, Assen | |||
| Coördinaten | 52° 100′ NB, 6° 57′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1876 | |||
| Verbouwing | 1917, 1991 (herbouw) | |||
| Oorspr. functie | Herenhuis en apotheek | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Eclecticisme | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | Berend Bitter | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| Monumentnummer | GM1_055 | |||
| Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen | ||||
| ||||
Nieuwe Huizen 2-4 is een gemeentelijk monument aan de straat Nieuwe Huizen in de Drentse hoofdstad Assen. Het huidige pand is een in 1991 herbouwde versie van een herenhuis uit 1876, dat oorspronkelijk in eclectische stijl werd opgetrokken als woonhuis en apotheek.
Geschiedenis
Bouw en eerste jaren
Het pand werd op 19 april 1876 aanbesteed in opdracht van apotheker Geert Hendrikus Starke. Het ontwerp was van de hand van meester-timmerman Berend Bitter. Het gebouw diende oorspronkelijk als een gecombineerd woonhuis en apotheek.
Niet uitgevoerd plan (1906)
In 1906 vatte de toenmalige eigenaar, de manufacturier Andries van der Laan, het plan op om het pand te vervangen door een nieuw winkelpand. Hij schakelde hiervoor architect Johannes van Houten in. Van Houten had eerder faam gemaakt met het statige woon- en winkelpand aan de Gedempte Singel 2 (1888), een gebouw dat als een hoogtepunt in de carrières van zowel de architect als de opdrachtgever wordt beschouwd. Hoewel er op 27 maart 1906 een bouwvergunning werd ingediend voor de Nieuwe Huizen, is het project om onbekende redenen nooit uitgevoerd. De bewaard gebleven bouwtekeningen geven echter een gedetailleerd beeld van de beoogde architectuur.

Verbouwing en reconstructie
In 1917 onderging het pand een ingrijpende verbouwing in opdracht van R. Voorenkamp. De Asser aannemer H.C. Lunshof ontwierp een nieuwe winkelpui op de begane grond, waarbij de oorspronkelijke zes-assige indeling werd gewijzigd in een symmetrische pui met een zogenaamde "grey balk" en kolommen van kwadrantijzer op hardstenen neuten.
Nadat het pand in 1989/1990 werd gesloopt, volgde in 1991 een volledige herbouw. Hierbij werd het oorspronkelijke aanzicht van de gevel nauwgezet gereconstrueerd.
Architectuur
Exterieur
Het pand bestaat uit twee bouwlagen onder een afgeknot schilddak, gedekt met verbeterde Hollandse pannen. De gevel is symmetrisch ingedeeld:
- Begane grond: De pui uit 1917 wordt gekenmerkt door een onderbouw met gefrijnde hardstenen bekleding en gecanneleerde hoekpilasters. De etalagevensters hebben hardstenen onderdorpels en de ingangspartij ligt iets terug.
- Verdieping: De verdieping telt zes vensters. De twee middelste traveeën vormen een risalerende middenpartij van gepleisterde baksteen met schijnvoegen en lisenen. Deze partij wordt bekroond door een fronton met een diepliggend timpaan. De getoogde vensters op de verdieping zijn voorzien van glas-in-lood bovenlichten. In de ongepleisterde geveldelen worden de vensters geaccentueerd door profiellijsten met terracotta kuiven.
- Afwerking: De gevel wordt beëindigd door een entablement met een geprofileerde gootlijst. De zijgevels zijn blind uitgevoerd.
Waardering
Het pand is aangewezen als gemeentelijk monument. Hoewel de begane grond een latere toevoeging is (en het gehele pand een reconstructie betreft), wordt de verdieping beschouwd als een gaaf en representatief voorbeeld van 19e-eeuwse woonhuisarchitectuur voor de welgestelde burgerij. De delen van de winkelpui uit 1917 wordt gezien als een harmonieuze aansluiting op deze oudere stijl. Daarnaast heeft het pand ensemblewaarde als onderdeel van de karakteristieke bebouwing binnen het beschermd stadsgezicht van Assen.
Zie ook
- Monumentenkaart van de gemeente Assen
- Dromen die uitkwamen, De bouwers van Assen deel 1; Johannes van Houten, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-01
