Nederlandse Rode Lijst (bijen)

De rode lijsten worden regelmatig, bijvoorbeeld eens in de 10 jaar, bijgewerkt. Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft op 24 april 2018 de nieuwe rode lijsten voor bedreigde bijensoorten vastgesteld.

Op 6 maart 2018 werd door Menno Reemer, insectenspecialist (entomoloog) van het EIS Kenniscentrum Insecten en andere ongewervelden, de meest recente rode lijst voor de bijen voorgesteld, na een eerdere lijst uit 2003. Op de huidige rode lijst zijn 181 soorten geplaatst.[1] Plaatsing op de rode lijst betekent niet automatisch dat de soort beschermd is. Daarvoor is opname van de soort in de Flora- en faunawet nodig. De rode lijsten hebben daarvoor een belangrijke signaalfunctie.

De redenen van achteruitgang van bijen kunnen verschillen. Veel soorten stellen specifieke eisen aan de voortplantingshabitat of hebben een bepaalde voedselplant nodig. Veel bijen die afhankelijk zijn van klaver hebben het moeilijk, ongeveer 80 procent van deze soorten staat op de rode lijst. Ook veel hommels zijn bedreigd, van de 27 soorten staan er zeventien op de rode lijst en zijn er zeven verdwenen uit Nederland. Op de rode lijsten staan, naast de bedreigde soorten, beschermingsmaatregelen om deze soorten weer in aantal te laten toenemen. Doordat overheden en terreinbeherende organisaties bij hun beleid en beheer rekening houden met de rode lijsten wordt gehoopt dat van de nu bedreigde organismen er over tien jaar een aantal niet meer bedreigd zullen zijn en dus van de rode lijst afgevoerd kunnen worden.

Er zijn 331 soorten bijen in Nederland waarvan is aangetoond dat ze zich regelmatig voortplanten. Hiervan staan er 181 op de rode lijst, wat neerkomt op 55% van het totale aantal.[1] Er worden op de rode lijst vijf categorieën onderscheiden:[2]

  • verdwenen uit Nederland (46 soorten)
  • ernstig bedreigd (30 soorten)
  • bedreigd (42 soorten)
  • kwetsbaar (38 soorten)
  • gevoelig (25 soorten)

Rode lijst bijen 2018

Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Status
BergbehangersbijMegachile alpicolaErnstig bedreigd
Blauwe metselbijOsmia caerulescensKwetsbaar
Blauwe zandbijAndrena agilissimaGevoelig
Blauwzwarte houtbijXylocopa violaceaBedreigd
BlokhoofdgroefbijHalictus maculatusBedreigd
BoemerangmaskerbijHylaeus difformisGevoelig
BoloogBombus confususVerdwenen uit Nederland
Bonte wespbijNomada bifasciataKwetsbaar
BoommetselbijOsmia parietinaBedreigd
BorstelgroefbijLasioglossum nitidiusculumErnstig bedreigd
BorstelwespbijNomada stigmaGevoelig
BoshommelBombus sylvarumErnstig bedreigd
BoswespbijNomada opacaBedreigd
BoszandbijAndrena coitanaErnstig bedreigd
BreedbanddwergzandbijAndrena pusillaErnstig bedreigd
BreedbuikgroefbijLasioglossum lativentreBedreigd
BremzandbijAndrena ovatulaKwetsbaar
Bruine rouwbijMelecta albifronsKwetsbaar
Bruine slobkousbijMacropis fulvipesGevoelig
BruinsprietwespbijNomada fuscicornisBedreigd
CombigroefbijLasioglossum intermediumErnstig bedreigd
Donkere dubbeltandNomada obscuraBedreigd
Donkere klaverzandbijAndrena labialisKwetsbaar
Donkere klokjeszandbijAndrena pandelleiBedreigd
Donkere rimpelrugAndrena bimaculataKwetsbaar
Donkere tuinhommelBombus subterraneusVerdwenen uit Nederland
Donkere wilgenzandbijAndrena apicataBedreigd
Donkere zomerzandbijAndrena nigricepsBedreigd
DoornkaakzandbijAndrena trimmeranaGevoelig
Driedoornige metselbijHoplitis tridentataGevoelig
DubbeldoornwespbijNomada femoralisBedreigd
DuingroefbijLasioglossum tarsatumBedreigd
DuinmaskerbijHylaeus annularisKwetsbaar
DwerggroefbijLasioglossum pygmaeumGevoelig
EikenzandbijAndrena feroxGevoelig
EricabijMegachile analisErnstig bedreigd
Gebandeerde dwergzandbijAndrena niveataBedreigd
Gedoornde groefbijLasioglossum laevigatumVerdwenen uit Nederland
Gedrongen wespbijNomada guttulataBedreigd
Geelgespoorde houtmetselbijHoplitis claviventrisKwetsbaar
GeelstaartklaverzandbijAndrena wilkellaKwetsbaar
Gekielde dwergzandbijAndrena strohmellaGevoelig
Gelderse zandbijAndrena gelriaeErnstig bedreigd
Gele hommelBombus distinguendusVerdwenen uit Nederland
Gele tubebijStelis signataVerdwenen uit Nederland
Gele wespbijNomada muticaGevoelig
Gestippelde maskerbijHylaeus clypearisGevoelig
Gestippelde smaragdgroefbijLasioglossum aeratumGevoelig
Gestreepte bloedbijSphecodes rufiventrisErnstig bedreigd
Gewone klokjesglansbijDufourea dentiventrisVerdwenen uit Nederland
Gewone klokjeszandbijAndrena curvungulaVerdwenen uit Nederland
Gewone langhoornbijEucera longicornisErnstig bedreigd
Gewone pantserbijBiastes truncatusVerdwenen uit Nederland
Gewone tubebijStelis breviusculaKwetsbaar
Gladde groefbijLasioglossum laeveVerdwenen uit Nederland
Glimmende smaragdgroefbijLasioglossum nitidulumKwetsbaar
Gouden kegelbijCoelioxys aurolimbataBedreigd
Gouden slakkenhuisbijOsmia aurulentaKwetsbaar
GoudstaartzandbijAndrena chrysopygaVerdwenen uit Nederland
GrashommelBombus ruderariusKwetsbaar
Groene zandbijAndrena viridescensGevoelig
Grote glimmende zandbijAndrena politaKwetsbaar
Grote harsbijTrachusa byssinaVerdwenen uit Nederland
Grote kegelbijCoelioxys conoideaErnstig bedreigd
Grote koekoekshommelBombus vestalisKwetsbaar
Grote metselbijOsmia xanthomelanaVerdwenen uit Nederland
Grote roetbijPanurgus banksianusKwetsbaar
Grote tuinhommelBombus ruderatusVerdwenen uit Nederland
Grote wespbijNomada sexfasciataErnstig bedreigd
Halfgladde dwergzandbijAndrena semilaevisKwetsbaar
HeidehommelBombus humilisErnstig bedreigd
HeidekegelbijCoelioxys conicaErnstig bedreigd
HeidewespbijNomada rufipesKwetsbaar
HolkopgroefbijHalictus compressusVerdwenen uit Nederland
IJszijdebijColletes impunctatusGevoelig
Kale wespbijNomada rhenanaVerdwenen uit Nederland
KattenkruidbijAnthophora quadrimaculataBedreigd
Kauwende metselbijOsmia leaianaBedreigd
KielstaartkegelbijCoelioxys alataGevoelig
KlavermetselbijHoplitis ravouxiErnstig bedreigd
Kleine bandgroefbijLasioglossum quadrinotatumBedreigd
Kleine bleekvlekwespbijNomada baccataErnstig bedreigd
Kleine bonte wespbijNomada roberjeotianaErnstig bedreigd
Kleine groefbijLasioglossum parvulumBedreigd
Kleine lookmaskerbijHylaeus leptocephalusErnstig bedreigd
Kleine sachembijAnthophora bimaculataVerdwenen uit Nederland
Kleine slanksprietmaskerbijHylaeus paulusGevoelig
Kleine tubebijStelis minutaGevoelig
Kleine tuinmaskerbijHylaeus pictipesKwetsbaar
KlokjesglansbijDufourea inermisVerdwenen uit Nederland
KnautiabijAndrena hattorfianaBedreigd
KnautiawespbijNomada armataKwetsbaar
Koolzwarte zandbijAndrena pilipesBedreigd
KortsnuitbloedbijSphecodes majalisGevoelig
KortsprietgroefbijLasioglossum brevicorneKwetsbaar
KraagbloedbijSphecodes spinulosusVerdwenen uit Nederland
KruisbloemzandbijAndrena distinguendaVerdwenen uit Nederland
KustbehangersbijMegachile maritimaBedreigd
LangsprietdwergwespbijNomada distinguendaBedreigd
Lapse behangersbijMegachile lapponicaKwetsbaar
Late hommelBombus soroeensisErnstig bedreigd
Lichte bloedbijSphecodes hyalinatusBedreigd
Lichte koekoekshommelBombus barbutellusVerdwenen uit Nederland
Limburgse hommelBombus pomorumVerdwenen uit Nederland
LombardgroefbijHalictus langobardicusGevoelig
LookmaskerbijHylaeus punctulatissimusGevoelig
MatglanswespbijNomada similisKwetsbaar
Matte dwergzandbijAndrena alfkenellaVerdwenen uit Nederland
MinitubebijStelis minimaBedreigd
MoerasmaskerbijHylaeus pfankuchiBedreigd
Mooie sachembijAnthophora aestivalisVerdwenen uit Nederland
MoshommelBombus muscorumBedreigd
Noordelijke groefbijLasioglossum sexmaculatumVerdwenen uit Nederland
Noordelijke klaverzandbijAndrena intermediaErnstig bedreigd
Noordelijke sachembijAnthophora borealisVerdwenen uit Nederland
Oranje zandbijAndrena marginataVerdwenen uit Nederland
PaardenbloembijAndrena humilisKwetsbaar
PapaverbijHoplitis papaverisVerdwenen uit Nederland
PlatkielwespbijNomada obtusifronsVerdwenen uit Nederland
RietmaskerbijHylaeus pectoralisKwetsbaar
RimpelsnuitAndrena combinataVerdwenen uit Nederland
Rinks maskerbijHylaeus rinkiBedreigd
Rode koekoekshommelBombus rupestrisBedreigd
Rode maskerbijHylaeus variegatusErnstig bedreigd
Rode wespbijNomada mutabilisVerdwenen uit Nederland
Rode zandbijAndrena schenckiVerdwenen uit Nederland
RoodrandzandbijAndrena rosaeBedreigd
RoodscheenzandbijAndrena ruficrusKwetsbaar
RoodsprietwespbijNomada fulvicornisKwetsbaar
RoodstaartklaverzandbijAndrena similisVerdwenen uit Nederland
Rosse kegelbijCoelioxys rufescensErnstig bedreigd
RotsbehangersbijMegachile pilidensGevoelig
Ruige behangersbijMegachile circumcinctaBedreigd
SchermbloemzandbijAndrena nitidiusculaBedreigd
SchoorsteengroefbijLasioglossum lineareErnstig bedreigd
SchoorsteensachemAnthophora plagiataVerdwenen uit Nederland
SlangenkruidbijHoplitis aduncaKwetsbaar
Slanke kegelbijCoelioxys elongataKwetsbaar
SlurfbijRophites quinquespinosusVerdwenen uit Nederland
SporkehoutzandbijAndrena fulvidaKwetsbaar
SteilrandgroefbijLasioglossum quadrinotatulumKwetsbaar
StipmaskerbijHylaeus styriacusGevoelig
StomptandwespbijNomada striataBedreigd
Texelse zandbijAndrena fulvagoKwetsbaar
TormentilzandbijAndrena tarsataBedreigd
Tweekleurige koekoekshommelBombus bohemicusKwetsbaar
Tweekleurige slakkenhuisbijOsmia bicolorVerdwenen uit Nederland
Tweekleurige wespbijNomada integraBedreigd
Variabele zandbijAndrena variansBedreigd
VeenhommelBombus jonellusKwetsbaar
VierbandgroefbijHalictus quadricinctusErnstig bedreigd
Viltige groefbijLasioglossum prasinumBedreigd
VlekkenbijThyreus orbatusVerdwenen uit Nederland
VlekpootwespbijNomada melathoracicaGevoelig
WaaiergroefbijLasioglossum pallensGevoelig
WaddenhommelBombus cullumanusVerdwenen uit Nederland
WaddenmetselbijOsmia maritimaVerdwenen uit Nederland
WaddenviltbijEpeolus alpinusVerdwenen uit Nederland
WeidebijAndrena gravidaKwetsbaar
WeidemaskerbijHylaeus incongruusKwetsbaar
WikkebijAndrena lathyriKwetsbaar
Witgevlekte tubebijStelis ornatulaBedreigd
Witte rouwbijMelecta luctuosaVerdwenen uit Nederland
ZadeldwergzandbijAndrena falsificaBedreigd
ZadelgroefbijLasioglossum rufitarseErnstig bedreigd
ZandblauwtjesglansbijDufourea halictulaVerdwenen uit Nederland
ZandhommelBombus veteranusErnstig bedreigd
ZandloperbijAmmobates punctatusVerdwenen uit Nederland
ZesbandgroefbijHalictus sexcinctusVerdwenen uit Nederland
Zilveren zandbijAndrena argentataBedreigd
Zuidelijke bronsgroefbijHalictus leucaheneusErnstig bedreigd
Zuidelijke dwerggroefbijLasioglossum minutulumErnstig bedreigd
Zuidelijke klokjesbijChelostoma distinctumBedreigd
Zuidelijke langhoornbijEucera nigrescensBedreigd
ZwaluwbijHoplitis anthocopoidesVerdwenen uit Nederland
Zwartbronzen houtmetselbijOsmia niveataKwetsbaar
Zwarte bloedbijSphecodes nigerGevoelig
Zwarte sachembijAnthophora retusaErnstig bedreigd
Zwarte tubebijStelis phaeopteraErnstig bedreigd
Zwarte wespbijNomada argentataVerdwenen uit Nederland
ZwartflankzandbijAndrena thoracicaVerdwenen uit Nederland

Bronvermelding