Nederlands Fotomuseum

Nederlands Fotomuseum
Locatie
Locatie(s)	Rotterdam, Nederland
Adres	Brede Hilledijk 95
Thema en expositie
Type	fotografie
Status en tijdlijn
Opgericht	2003
Vervangt	Nederlands Foto Instituut, Nederlands Fotoarchief, Nationaal Fotorestauratie Atelier
Personen en statistieken
Directeur(s)	Roderick van der Lee (wnm)
Conservator(s)	Loes van Harrevelt
Erkenning en lidmaatschap
Werken in collectie	Stedelijk Museum Amsterdam[1]
Lid van	Het Geheugen van Nederland
Prijzen en erkenningen	Geregistreerd museum[2]
Links
Officiële website
Portaal    Kunst & Cultuur

Het Nederlands Fotomuseum is een museum, gevestigd in de Zuid-Hollandse stad Rotterdam. Het biedt aandacht aan allerlei vormen van fotografie en een eigen collectie. In afwachting van een heropening op een nieuwe locatie, is het sinds mei 2025 tijdelijk gesloten.

Het Nederlands Fotomuseum ontstond in 2003 uit de samenvoeging van het Nederlands Fotoinstituut (NFI), het Nederlands fotoarchief (nfa) en het Nationaal fotorestauratieatelier (NFrA). De eerstgenoemde instituten werden gesubsidieerd door het Ministerie van OCW en de gemeente Rotterdam.

Het Nederlands Fotoinstituut NFI was een voortzetting van de Stichting Perspektief.^[3] Het Nationaal fotorestauratieatelier NFrA was opgericht door het Nederlands Fotogenootschap en heeft ten tijde van het Deltaplan voor Cultuurbehoud een subsidie ontvangen voor de uitvoer van een vijftal pilotprojecten om daarmee een nationaal restauratieatelier te realiseren.

Het Nederlands Fotomuseum werd gesticht uit een nalatenschap van de hoogleraar en jurist Hein Wertheimer, een verdienstelijk amateurfotograaf die bij zijn dood in 1997 een legaat van 22 miljoen gulden naliet aan het Prins Bernhardfonds met de opdracht, een fotomuseum op te richten.

De eerste directeur was Ruud Visschedijk, die sinds 2001 al directeur van het Nederlands Fotoinstituut was.^[4] Hij vertrok in 2018 en werd opgevolgd door Birgit Donker.^[5] Donker werd in 2025 na intern onderzoek en een 'onherstelbare vertrouwensbreuk' uit haar functie ontheven en per 1 oktober 2025 ontslagen. Roderick van der Lee volgde haar als interim-directeur op.^[6]

Het museum was oorspronkelijk gehuisvest aan de Witte de Withstraat 63 in Rotterdam. In 2007 verhuisde het naar de Wilhelminakade in Rotterdam, waar ze zich vestigden in het Las Palmas-gebouw, het voormalige werkplaatsgebouw van de Holland-Amerika Lijn. Het fotomuseum beschikte hier over twee keer zoveel tentoonstellingsruimte, eigentijdse publieksvoorzieningen en het modernste fotografiedepot van Nederland. Een voorgenomen verhuizing naar het monumentale pakhuis Santos aan de Rijnhaven in Rotterdam, gepland in 2025, liep vertraging op. De oude locatie sloot op 24 mei 2025. De heropening op de nieuwe locatie is aangekondigd voor 7 februari 2026.^[7][8]

Santos is voor het Nederlands Fotomuseum omgebouwd om te dienen als een moderne museale ruimte. Het initiatief voor deze verhuizing werd mogelijk gemaakt door een schenking van 38 miljoen euro van stichting Droom en Daad, wat de aankoop en renovatie van het pand mogelijk maakte. Het pand werd in 2023 aangekocht. Het pakhuis Santos, oorspronkelijk ontworpen door de architecten Jacobus Pieter Stok en Jan Kanters, werd als ideaal gezien wegens de gesloten gevels die minimale daglichttoetreding toelaten, waardoor de collectie van meer dan zes miljoen foto's en kwetsbare fotografische objecten goed bewaard kan blijven.^[9]

Na de renovatie telde het gebouw acht verdiepingen, met ruimte voor verschillende functies. Naast tentoonstellingsruimtes en de eigen collectie, kreeg het nieuwe onderkomen ook ateliers, een fotoboekwinkel, een bibliotheek en educatieve ruimtes. Bovendien kwam er op het dak een restaurant met een panoramisch uitzicht over de stad.^[10][11]

Het Nederlands Fotomuseum beheert in de geklimatiseerde fotodepots 175 archieven van Nederlandse historische en contemporaine fotografen, een aantal dat door schenkingen en aankopen voortdurend groeit. Bij elkaar gaat het om ruim 5,6 miljoen negatieven, dia’s en afdrukken. De veelzijdige collectie beslaat alle vormen van fotografie: van albums tot glasnegatieven, van autochromen tot stereofoto’s, van daguerreotypieën tot volledige Nederlandse fotoprojecten en van reclamefotografie, tot reportage en wetenschapsfotografie.

Het fotomuseum heeft een kennisetage, waar de bezoeker zich met interactieve installaties kan verdiepen in fotografie, de museumbibliotheek kan raadplegen en aan educatieve activiteiten kan deelnemen. Daarnaast draagt het museum kennis over via zijn eigen website en websites die in samenwerking met andere instellingen voor fotografie worden ontwikkeld. Een voorbeeld daarvan is de Fotografiebibliotheek.^[12]

Het Fotomuseum beheert naast de collectie ook de auteursrechten van ongeveer 175 fotografen.

• Website van het museum

Zie de categorie Nederlands Fotomuseum van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.