Neckarzimmern

Neckarzimmern

Gemeente in Duitsland
Situering
Deelstaat	Baden-Württemberg
Landkreis	Neckar-Odenwald-Kreis
Regierungs­bezirk	Karlsruhe
Coördinaten	49° 19′ NB, 09° 8′ OL
Algemeen
Oppervlakte	8,17 km²
Inwoners (31-12-2020[1])	1.498 (183 inw./km²)
Hoogte	160 m
Burgemeester	Christian Stuber
Overig
Postcode	74865
Netnummer	06261
Kenteken	MOS
Gemeentenr.	08 2 25 067
Website	Officiële website
Locatie van Neckarzimmern in Neckar-Odenwald-Kreis
Foto's
Neckarzimmern vanaf de kasteeltoren van Burg Hornberg
Portaal    Duitsland

Neckarzimmern is een plaats in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg, en maakt deel uit van het Neckar-Odenwald-Kreis. Neckarzimmern telt 1.498 inwoners.^[1]

Tot de gemeente Neckarzimmern behoren, naast het gelijknamige hoofddorp, de gehuchten Steinbach en Stockbronn, het terrein van Burg Hornberg en enkele boerderijen of molens met eigen plaatsnaam.

De gemeente behoort tot de Verwaltungsgemeinschaft Mosbach, die vanuit de gelijknamige stad wordt bestuurd. Ook de naburige gemeentes Elztal en Obrigheim (Baden) maken deel uit van dit samenwerkingsverband.

Neckarzimmern grenst aan de gemeentes Mosbach, Billigheim, Gundelsheim en Haßmersheim, aan de overkant van de Neckar.

De plaats ligt aan de Neckar.

Door de gemeente loopt de Bundesstraße 27, alsmede, vooral langs de Neckar, verscheidene langeafstands-fietsroutes en wandelpaden.

Neckarzimmern heeft een klein station aan de Neckartalbahn. Dat is een spoorlijn van Heidelberg via Eberbach (Baden-Württemberg) en Mosbach, stadsdeel Neckarelz naar Bad Friedrichshall vice versa. Het station van Neckarzimmern ligt 5 km voorbij station Mosbach-Neckarelz en 12½ km vóór station Bad Friedrichshall-Jagstfeld.

Bij Neckarzimmern staat het dubbelkasteel Burg Hornberg, waar in de 16e eeuw de legendarische ridder Götz von Berlichingen leefde en stierf. In het kasteel kan men het originele harnas van ridder Götz bekijken. Burg Hornberg bestaat uit twee naast elkaar staande middeleeuwse kastelen, waarvan er één tot ruïne vervallen is. In de middeleeuwen kwam het regelmatig voor dat de twee kastelen door verschillende geslachten werden bewoond. Al sinds 1612, en tot op de huidige dag, is het kasteel bezit van leden van het adellijke geslacht Von Gemmingen. Het gedeelte van het complex dat nog overeind staat is gedeeltelijk bewoond, maar een ander deel kan bezichtigd worden.^[2] Naast het kasteelcomplex ligt een wijngoed, een van de oudste in Duitsland; het behoort ook aan de Von Gemmingens toe. In een bijgebouw van dit wijngoed bevindt zich een museum over het kasteel. Er is tevens een hotel met restaurant in het complex gevestigd.

De Von Gemmingens hebben in het dorp Neckarzimmern ook nog een Neues Schloss laten bouwen. Een gedeelte daarvan is sinds een verbouwing in 1873 het gemeentehuis van het dorp.

In het begin van de 18e eeuw werd in de wijnbergen bij Burg Hornberg calciet (geen marmer) aangetroffen in winbare hoeveelheden. De baronnen Von Gemmingen verkregen de concessie om dit veldspaat in ondergrondse mijnen te delven. In 1841 wist de molenaar van Steinbach ook een concessie voor gipswinning te verwerven; in de molen zelf werden de brokken gesteente tot gips vermalen. Gips bleek een waardevolle grondstof te zijn voor de bouwnijverheid en de chemische industrie, o.a. voor producten als ammoniak en kunstmest. In 1891 kocht de familie Von Gemmingen de molen en verkocht die in 1914 samen met de mijn en de concessies door aan BASF.

Vanaf de Eerste Wereldoorlog exploiteerde BASF bij Neckarzimmern de gipsmijn^[3] en een, vanwege de ontsiering van het landschap, zo veel mogelijk ondergrondse gipsfabriek, die o.a. na klachten over fijnstofemissie (die soms als een wit poeder over de omgeving sneeuwde), en vanwege onvoldoende rentabiliteit, in 2016 is gesloten. Aan de overkant van de Neckar, in Haßmersheim, werd in 1916 een staatsbedrijf, het Reichsschwefelwerk opgericht. Deze chemische fabriek diende voor de wapenproductie voor de strijdkrachten van het Duitse Keizerrijk, en betrok veel gips uit Neckarzimmern als grondstof.

Ten tijde van het Derde Rijk (1933-1945) werden de Von Gemmingens gedwongen, vanaf 1938 aan het Reich een erfdienstbaarheid te verlenen voor ondergrondse winning van gips, opslag en productie van wapens en in 1944 de daarvoor benodigde oprichting van een concentratiekamp, want men liet dwangarbeiders het zware werk verrichten. Door een combinatie van factoren bleven de activiteiten beperkt tot een ondergrondse fabriek van VKF-kogellagers (mei 1944-voorjaar 1945).

Na de Tweede Wereldoorlog werd er nog tot 1952 gips gedolven. Daarna werd de voormalige mijn, op Amerikaans advies, door de Bundeswehr als materiaaldepot ingericht (dat tot op de huidige dag in gebruik is), terwijl er ook een ondergronds rekencentrum voor legercomputersystemen werd gebouwd; door de ondergrondse gangen lopen verscheidene wegen en zelfs spoorlijnen. De Duitse staat huurt en pacht het terrein van de Von Gemmingens. Pogingen, om het complex te kopen of door onteigening te verwerven, mislukten. De eigenaren hielden voor de rechter met succes vast aan hun eeuwenoude familiebezit. Voor de Duitse staat heeft dit complex het voordeel, dat wat er opgeslagen is, niet snel zal gaan roesten, terwijl de controle op diefstal ook relatief eenvoudig is. Tot op heden weegt dit op tegen de hoge kosten, om de mijngangen te onderhouden en veilig te houden.

In 2005 is bij Neckarzimmern een gedenkplaats, in de vorm van een davidsster, ingericht ter nagedachtenis aan de in de nazi-periode vervolgde en omgekomen Joden in het gebied Baden, en aan de omgekomen dwangarbeiders in de ondergrondse mijnen en fabrieken te Neckarzimmern.

• 
  Gemeentehuis
• 
  Sluis met stuw in de Neckar
• 
  Trajectkaart Neckartalbahn (paars-zwarte streep)
• 
  Gedenkplaats jodenvervolging Land Baden
• 
  Kasteel Hornberg
• 
  Gezicht op het ruïne-gedeelte vanaf de toren
• 
  Gezicht op het kasteel vanaf de Neckar
• 
  Luchtopname van het kasteel vanuit het westen
• 
  Harnas van ridder Götz von Berlichingen
• 
  De gipsfabriek van Neckarzimmern
• 
  Kasteel Hornberg met gipsmolen te Steinbach, prent uit 1840
• 
  Ingang voor vrachtauto's materieeldepot Bundeswehr
• 
  Ingang voormalige gipsmijn aan de B 27
• 
  Evang.-lutherse dorpskerk van Neckarzimmern (18e eeuw; toren deels 12e-eeuws)

• (de) Website kasteel (Burg Hornberg)