Mouterij

Voor het treinstation in Brussel, zie Station Mouterij
De mouterij van brouwerij Rodenbach in Roeselare, inmiddels niet meer in gebruik
De vloermouterij van de Highland Park distilleerderij in Kirkwall

Een mouterij of moutfabriek is een fabriek waar mout wordt gemaakt van graankorrels, vooral gerst. De korrels worden in water geweekt zodat ze ontkiemen, waarna ze geëest (gedroogd) worden. Dit proces heet mouten en het product wordt gebruikt voor bier, whisky en een aantal voedingsmiddelen. Gedurende de twintigste eeuw zijn steeds meer mouterijen verdwenen en wordt mout op industriële wijze geproduceerd door gespecialiseerde bedrijven, hoewel een aantal grote of ambachtelijke brouwerijen nog steeds over een eigen mouterij beschikt.

Er zijn verschillende soorten mouterijen.

  • Vloermouterij: De oudste methode, waarbij het graan op een vloer ontkiemt. Afhankelijk van de wensen van de afnemer kan de laag van twintig centimeter tot een meter dik zijn, wordt hij meer of minder gekeerd en kiemt hij langer of korter. Voor het keren werden moutscheppen gebruikt, maar tegenwoordig gebeurt dit mechanisch, bijvoorbeeld door middel van vijzelschroeven.
  • Kastenmouterij: Het graan ontkiemt in een geventileerde kast en wordt mechanisch gekeerd.
  • Trommelmouterij: Het ontkiemen vindt plaats in een langzaam ronddraaiende trommel, waardoor het gekeerd wordt. In de trommel zitten kleine gaatjes voor de ventilatie.
  • Torenmouterij: Dit is een grootschalige mouterij, waar de mout op de bovenste etage kiemt. Kieming en droging profiteren van de warme lucht die opstijgt in de toren. In een halfcontinu en volautomatisch proces dalen de bakken met mout tijdens het drogen in enkele dagen af om beneden geoogst te worden. Door het verticale proces is er weinig grondoppervlak nodig.[1]

België

De volgende mouterijen zijn anno 2019 actief in België:

Nederland

De volgende mouterijen zijn anno 2019 actief in Nederland:

Niet actief, maar behouden als rijksmonument:

  • Moutfabriek J. Hendrickx-Crijns BV, Swalmen