Mount Spurr

Mount Spurr
Mount Spurr gezien vanuit het zuiden
Hoogte	3370 m
Coördinaten	61° 18′ NB, 152° 15′ WL
Ligging	Alaska
Gebergte	Tordrillo Mountains, Alaska Range
Prominentie	585
Type	stratovulkaan
Uitbarstingskolom van de Crater Peak-opening in 1992
(en) Global Volcanism Program, Smithsonian Institution
Portaal    Aardwetenschappen

Mount Spurr (Dena'ina: K'idazq'eni) is een stratovulkaan in de Aleoetenboog in de Amerikaanse staat Alaska. De vulkaan heeft een hoogte van 3370 meter boven de zeespiegel en is onderdeel van de Tordrillo Mountains in de Alaska Range. De vulkaan ligt 130 kilometer ten westen van Anchorage en ten noordoosten van Chakachamna Lake.

Op ongeveer 40 kilometer naar het noorden ligt de vulkaan Hayes en op ongeveer 95 kilometer naar het zuidwesten de vulkaan Mount Redoubt.

Mount Spurr, de hoogste vulkaan van de Aleoetenboog, is een grote stratovulkaan in het midden van een ongeveer vijf kilometer brede hoefijzervormige caldeira die open is naar het zuiden. De caldeira werd gevormd door een instorting van een sector in het Laat Pleistoceen of vroege Holoceen en de daarmee gepaard gaande pyroclastische stromen die een voorouderlijke Spurr-vulkaan verwoestten. De puinlawine verplaatste zich meer dan 24,9 kilometer naar het zuidoosten en de resulterende afzetting bevat blokken met een diameter tot wel 100 meter. Verschillende door ijs uitgesleten postcaldeirakoepels bevinden zich in de caldeira. Mount Spurr is de hoogste postcaldeira. De opnieuw aangegroeide top van Spurr onderging in 2004 een opwarming, waardoor een klein kratermeer ontstond. Tegen 2008 was de topkrater voldoende afgekoeld om weer aanzienlijke hoeveelheden sneeuw te laten verzamelen. De jongste postcaldeirakoepel, Crater Peak (2309 meter), ontstond aan het doorbroken zuidelijke uiteinde van de caldeira, ongeveer 3,2 kilometer ten zuiden van Mount Spurr. Deze koepel is de bron geweest van ongeveer 40 geïdentificeerde tefralagen uit het Holoceen. De twee historische uitbarstingen van Mount Spurr, van Crater Peak in 1953 en 1992, lieten as achter op de stad Anchorage. Crater Peak heeft een topkrater die zelf licht doorbroken is langs de zuidrand; de noordwand van de krater legt de afgeknotte resten bloot van een oudere koepel of lavameer. Vóór de uitbarsting van 1992 bevond zich een klein kratermeer op de bodem van de krater van Crater Peak.

Net als bij andere vulkanen in Alaska betekent de nabijheid van Mount Spurr tot belangrijke trans-Pacifische luchtvaartroutes dat een uitbarsting van deze vulkaan het vliegverkeer aanzienlijk zou kunnen verstoren. Vulkanische as kan ervoor zorgen dat straalmotoren uitvallen.

Op 26 juli 2004 verhoogde het Alaska Volcano Observatory de "Color Concern Code" bij Mount Spurr van groen naar geel vanwege een toenemend aantal aardbevingen. Aardbevingen onder een vulkaan kunnen wijzen op de beweging van magma voorafgaand aan een vulkaanuitbarsting, maar de aardbevingen kunnen ook uitdoven zonder een uitbarsting. In de eerste week van augustus 2004 meldde het Alaska Volcano Observatory de aanwezigheid van een instortingsput, gevuld met water, waardoor een nieuw kratermeer ontstond in de ijs- en sneeuwbedekking op de top. Dit meer is mogelijk ontstaan door een toename van de warmtestroom door de lavakoepel op de top.

Op 3 mei 2005 werd een puinstroom waargenomen op webcambeelden, evenals door een piloot in de buurt. Een daaropvolgende overvlucht onthulde dat een groot deel van de vijver in het smeltgat was weggestroomd. Op 21 februari 2006 werd de waarschuwingskleur weer verlaagd naar groen.

Het waarschuwingsniveau voor Mount Spurr werd op 23 oktober 2024 opnieuw verhoogd naar geel vanwege een toename van de seismische activiteit.

De vulkaan is vernoemd naar Josiah Edward Spurr, geoloog en ontdekkingsreiziger van de United States Geological Survey, die in 1898 een expeditie naar het gebied leidde. De berg staat oorspronkelijk bekend onder de Dena'ina Athabascan naam K'idazq'eni, wat letterlijk dat wat vanbinnen brandt betekent.