Mount Iliamna

Mount Iliamna
Zicht op de met ijs bedekte noordflank van de Mount Iliamna, met een pluim van stoom en gas enkele honderden meters boven het fumaroleveld
Hoogte	3053 m
Coördinaten	60° 2′ NB, 153° 5′ WL
Ligging	Alaska
Gebergte	Chigmit Mountains, Aleutian Range
Prominentie	2398
Type	stratovulkaan
(en) Global Volcanism Program, Smithsonian Institution
Portaal    Aardwetenschappen

Mount Iliamna (Dena'ina: Ch’naqał’in; Yupiaq: Puyulek) is een stratovulkaan in de Aleoetenboog in de Aleoeten/op het Alaska-schiereiland in de Amerikaanse staat Alaska. De vulkaan heeft een hoogte van 3053 meter boven de zeespiegel en is onderdeel van de Chigmit Mountains in de Aleutian Range en van het Lake Clark National Park and Preserve. De vulkaan ligt op ongeveer 215 kilometer ten zuidwesten van Anchorage aan de westkant van de Cook Inlet. Vanaf de top van de Mount Iliamna ontspringen grote gletsjers, waaronder de Red Glacier, de Tuxedni Glacier, de Lateral Glacier en de Umbrella Glacier.

Op ongeveer 50 kilometer naar het noordoosten ligt de vulkaan Mount Redoubt en op ongeveer 77 kilometer naar het zuiden de vulkaan Augustine op Augustine Island.

De gletsjers van de vulkaan hebben het profiel ervan ingrijpend veranderd, waardoor er diepe, steile kliffen en keteldalen zijn ontstaan. Een bergrug strekt zich 5 kilometer ten zuiden van het hoofdmassief van de berg uit, met langs de lengte de toppen North Twin en South Twin. Er is geen krater op de top, alleen een zone van fumarolen net ten zuiden van de top, bovenop een grote instortingszone aan het hoofd van de Red Glacier.

Van de eruptieve activiteit van Mount Iliamna uit het Holoceen is weinig bekend, maar koolstofdatering lijkt te wijzen op ten minste enkele uitbarstingen, allemaal vóór de Europese kolonisatie van Alaska. Prehistorische uitbarstingen zijn gedateerd op 5050 en 2050 v.Chr. (VEI-4), 450 v.Chr. en 1650. Historisch waargenomen uitbarstingen vonden plaats in 1867 (VEI-2) en 1876 (VEI-3), met onbevestigde uitbarstingen in 1933, 1947, 1952 en 1953. Fumarolen gelegen op ongeveer 2.740 meter hoogte aan de oostelijke flank produceren bijna constante pluimen van stoom en kleine hoeveelheden zwavelhoudende gassen. Deze pluimen zijn vrij krachtig en hebben geresulteerd in talrijke pilootrapportages en vroege historische verslagen van "uitbarstingen". Aardbevingszwermen en verhoogde seismiciteit en gasemissies werden gerapporteerd in 1996-1997 en 2011-2013. Mount Iliamna werd in 2005 en 2018 door de United States Geological Survey aangemerkt als een vulkaan met een hoog risico. In de beoordeling van 2018 werd de vulkaan gerangschikt als de 20e meest gevaarlijke vulkaan in de Verenigde Staten, een stijging ten opzichte van de 22e plaats, met een score van 34 voor de luchtvaartdreiging en een algehele score van 115, de op één na hoogste in de categorie "zeer gevaarlijk".

In juli 2025 meldden wetenschappers hevige seismische activiteit onder de vulkaan, die al meer dan een eeuw inactief was. Volgens het Alaska Volcano Observatory (via NASA) waren de aardbevingen ernstig genoeg om te wijzen op hernieuwde magmabeweging. Er werd echter ook opgemerkt dat de aardbevingen ook het gevolg konden zijn van een lawine en niet van een dreigende uitbarsting. Dit was de eerste noemenswaardige onrust bij Mount Iliamna sinds het begin van de 20e eeuw.

Mount Iliamna werd voor het eerst beklommen in 1959.

In 1976 werd de vulkaan uitgeroepen tot nationaal natuurmonument.

• 
  Mount Iliamna in juli 2015
• 
  Mount Iliamna
• 
  Geologische kaart