Getijdeslakje

Getijdeslakje
Leeg huisje bekeken door een microscoop
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Mollusca (Weekdieren)
Klasse:Gastropoda (Slakken)
Familie:Hydrobiidae
Geslacht:Mercuria
Soort
Mercuria tachoensis
Frauenfeld, 1865
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Het getijdeslakje (Mercuria tachoensis) is een slakkensoort uit de familie van de Hydrobiidae.[1] De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1865 door Frauenfeld.

Beschrijving

Het getijdeslakje is een zeer kleine waterslak met een vrij breed, kegelvormig huisje van circa 5 × 3 mm. Het slakkenhuisje heeft vier windingen en een ovaalronde mondopening die kan worden afgesloten door een operculum (klepje). Ook heeft het huisje een kleine navel.[2] De kleur van het huisje is glasachtig tot goudgeel, maar door aanslag bestaande uit slib en algen kan het huisje ook (deels) grijs- of groenachtig zijn. Het weekdier zelf is doorzichtig tot geelachtig met opvallende gouden pigmenten rondom de ogen.

Leefgebied en verspreiding

Het getijdeslakje leeft in het zoetwatergetijdengebied van riviermondingen. Ze is goed aangepast aan het droogvallen van haar leefgebied tijdens eb. Ze trekt zich dan terug in haar schelp en sluit de ingang af met een operculum (klepje) om uitdroging te voorkomen en genoeg zuurstof op te slaan om te kunnen blijven ademen via haar kieuwen. Bij vloed is ze actief, opent haar operculum (klepje) en graast dan terwijl ze over de bodem en daarop liggende takjes en stenen kruipt. Getijdeslakjes voeden zich met algen en ander organisch materiaal uit het slib. Omdat ze erg licht zijn, kunnen ze niet goed tegen snelle waterverplaatsingen en komen daarom vooral hoog in het zoetwatergetijdengebied voor.

In Nederland komt de soort onder andere voor in de Biesbosch en in het Stormpoldervloedbos bij Krimpen aan den IJssel.[3][4][5] In de Biesbosch was het getijdeslakje algemeen. Toen hier het getijdeverschil afnam door de afsluiting van het Haringvliet, kromp het deel dat geschikt leefgebied was voor de soort flink. De huidige populatie getijdeslakjes is dan ook een stuk kleiner.[2][6] Fossiele schelpen van het getijdeslakje zijn onder andere gevonden in de Stevenshofjespolder in Leiden, waaruit blijkt dat daar tijdens het Subboreaal een zoetwatergetijdengebied aanwezig was.[7]

Taxonomie

In Nederland komt maar één Mercuria-soort voor.[8] Gedurende lange tijd droeg het getijdeslakje dat in Nederland voorkwam de wetenschappelijke naam Mercuria (of Pseudamnicola) confusa.[9] In 2017 vond een wisseling van de wetenschappelijke naam plaats, van Mercuria confusa naar Mercuria anatina, en sinds 2022 naar Mercuria tachoensis.[10][11] Mercuria tachoensis komt ook voor in Portugal en de naam verwijst naar de rivier de Taag.

Zie de categorie Mercuria tachoensis van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.