Marne (Holstein)
Stad in Duitsland  | |||
|---|---|---|---|
_COA.svg.png) | |||
  | |||
| Situering | |||
| Deelstaat |  Sleeswijk-Holstein | ||
| Kreis | Dithmarschen | ||
| Amt | Marne-Nordsee | ||
| Coördinaten | 53° 57′ NB, 09° 1′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 4,83 km² | ||
| Inwoners (31-12-2020[1]) |
5.947 (1.231 inw./km²) | ||
| Hoogte | 2 m | ||
| Burgemeester | Lorenz Matzen (FDP) | ||
| Overig | |||
| Postcode | 25709 | ||
| Netnummer | 04851 | ||
| Kenteken | HEI | ||
| Gemeentenr. | 01 0 51 072 | ||
| Website | Officiële website | ||
| Locatie van Marne in Dithmarschen | |||
 | |||
| Foto's | |||
 | |||
| Centrum van Marne. Links het stadhuis. | |||
| |||
Marne is een gemeente in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein, gelegen in de Kreis Dithmarschen. De plaats telde op de peildatum van de meest recente statistiek 5.947 inwoners.[1]
Marne is het bestuurscentrum van het Amt Marne-Nordsee en ligt te midden van polderland in de landstreek Dithmarschen.
Naburige gemeenten zijn:
- Helse, ten noorden van Marne
- Volsemenhusen
- Diekhusen-Fahrstedt
- Neufeld, ten zuiden van Marne
- Marnerdeich.
Al deze dorpen liggen in de Kreis Dithmarschen.
Verkeer en vervoer
Marne ligt aan de Bundesstraße 5, die midden door het stadje loopt. Ongeveer 15 kilometer ten zuidoosten van Marne ligt, ook aan de B5, de stad Brunsbüttel.
Een 8½ kilometer lange spoorlijn verbond Marne van 1884 tot 1961 (voor goederentreinen: tot 1984) met Sankt Michaelisdonn. Toen het treinverkeer om economische redenen werd beëindigd, kwam men op het idee, er aan toeristen de mogelijkheid aan te bieden, om per draisine ritjes over deze lijn te maken.
Economie
- De sedert 1884 bestaande bierbrouwerij van Karl Hintz, die haar producten (Friesenkrone) in beugelflesjes verkoopt, is tot ver buiten de regio bekend.
- De bodem in Dithmarschen is vruchtbaar en zeer geschikt voor de akkerbouw. Het Nederlandse concern Rijk Zwaan bezit in de gemeente een groot agrarisch bedrijf, dat zich bezighoudt met de teelt en de veredeling van koolsoorten.
- Het onderwijs is een belangrijke bron van werkgelegenheid in Marne; er staan relatief veel scholen. Het is een centrum van vooral middelbaar onderwijs voor de regio.
Geschiedenis
Indeling en kustlijn van Dithmarschen in 5 zogenaamde Döfften, 15e en vroege 16e eeuw. De zwarte streep links is de huidige kustlijn.
Marne op een prent uit 1895, nog met het oude kerkje in het centrum
In de 12e eeuw lag, blijkens een oud document, hier een plaatsje met de naam Myrne, dat in de 15e eeuw Roden Merne werd genoemd. In de klassieke oudheid en de middeleeuwen woonden hier verspreid mensen, die hun boerderijen bouwden op terpen (Wurten). Vanaf de 15e tot en met de 18e eeuw werden ten westen van het huidige Marne stukken land door inpoldering op de Waddenzee veroverd.
Tot 1559 lag de plaats in de boerenrepubliek Dithmarschen, en had mogelijk een haventje aan zee. Daarna kwam het aan Denemarken, en vanaf 1867 aan Pruisen. Marne kreeg vanaf de 19e eeuw het karakter van een regionaal marktcentrum. In 1851 werd een straatweg Heide - Meldorf - Marne - Brunsbüttel aangelegd. In 1884 kwam er een spoorlijn naar Sankt Michaelisdonn, en in de jaren-1860 en -1870, in etappes, een belangrijke regionale middelbare school.
In 1891 werden aan Marne stadsrechten toegekend. In 1906 werd op de plaats van een oude kerk de nieuwe Maria-Magdalenakerk ingewijd. Het stadhuis werd omstreeks 1915 voltooid.
Zoals in bijna geheel Dithmarschen, was vanaf circa 1932 de aanhang van Adolf Hitlers NSDAP relatief veel groter dan gemiddeld in geheel Duitsland. In 1932 werd in de gemeente Marne een communistische activist door nazi's op gruwelijke wijze vermoord.
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, in het voorjaar van 1945, werd Marne één keer door geallieerde vliegtuigen gebombardeerd.
Afbeeldingen
_Rathaus-01.jpg)
Stadhuis.jpg)
Evang.-lutherse Maria-Magdalenakerk te Marne
Verloop vroegere spoorlijn St. Michaelisdonn- Marne
Bierbrouwerij Hintz te Marne
Varia
- De gemeente Marne onderhoudt één jumelage, en wel met Burg Stargard in Mecklenburg-Voor-Pommeren.
- In Marne wordt ieder jaar uitbundig carnaval gevierd, met ook een grote optocht. Dit is tamelijk uitzonderlijk voor Sleeswijk-Holstein.
- In de Maria-Magdalenakerk worden regelmatig koor- en muziekuitvoeringen gehouden. In 2024 trad het beroemde Engelse ensemble de The King's Singers er op.
· 
· 
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Marne (Holstein) op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- 1 2 (de) Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2020 (XLSX-bestand) (inwonersaantallen op basis van de census 2011)