Maria De Leebeeck

Maria De Leebeeck
Persoonsgegevens
Geboortedatum	9 april 1914[1]
Geboorteplaats	Bonheiden
Overlijdensdatum	29 juli 1984[1]
Overlijdensplaats	Antwerpen
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan	Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen
Beroep	docent, auteur
Erkenning en lidmaatschap
Archief­locatie	KADOC Documentatie- en Onderzoekscentrum voor religie, cultuur en samenleving[2]
Dbnl-profiel
Portaal    Literatuur

Maria De Leebeeck (Bonheiden, 9 april 1914 – Antwerpen, 29 juli 1984) was een Belgisch auteur en doceerde psychologie aan de Antwerpse Katholieke Hogeschool voor Vrouwen. In de jaren 1950 tot 1970 leverde De Leebeeck een belangrijke bijdrage tot de emancipatie van de katholieke Vlaamse vrouw.

Maria’s ouders waren Victor De Leebeeck en Clementine Smets. Ze had nog een broer en een zuster. Haar vader werkte bij de spoorwegen in Mechelen waar het gezin in 1926 naar verhuisde. Haar moeder opende er een schoenwinkel aan de IJzerenleen. In Mechelen volgde De Leebeeck middelbaar onderwijs aan de Ecole Moyenne. Van 1932 tot 1935 hielp ze in de schoenwinkel van haar moeder en volgde avondlessen sociologie, psychologie, declamatiekunst, muziek en literatuur.

Toen ze 21 was volgde ze een opleiding Letterkunde aan de Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen. Haar scriptie ging over de Deense schrijfster Sigrid Undset, Nobelprijswinnaar in 1928. In 1938 behaalde ze haar diploma letterkunde. In datzelfde jaar trouwde ze met Raf Renard die ze tijdens haar studies had leren kennen. Maria en Raf kregen tien kinderen.

Tot 1940 hield De Leebeeck zich voornamelijk bezig met haar gezin, wat haar niet belette af en toe boekbesprekingen te schrijven voor o.a. Ons Erfdeel. In het begin van haar schrijven gebruikte ze het pseudoniem Isabel Reynaert. In het midden van de jaren 40 van de vorige eeuw verhoogde ze haar aantal publicaties.^[3] Ze schreef voor het katholiek Vlaams dagblad, De Courant, eveneens voor De Bond het blad van de Bond van Grote en Jonge Gezinnen en voor Libelle. Dit vrouwenblad publiceerde haar korte teksten over het gezin en de opvoeding. In De Vlaamse Linie verscheen zes jaar lang haar ‘Familiedagboek’, gebaseerd op eigen ervaringen. Van deze bijdragen werd een bundel gemaakt, Zo rijk als de zee diep is.^[4]

De Leebeeck schreef voornamelijk over opvoeding en seksuele voorlichting, rolpatronen of de combinatie gezin-werk. Dat kon ze meegeven uit persoonlijke ervaring. Ze was moeder van 10 kinderen en toch zeer actief buitenshuis in sociaal-cultureel verband. Ze was ervan overtuigd dat de vrouw een cruciale rol diende te spelen bij het doorgeven van de Vlaamse waarden aan de volgende generaties. Daar ging ook haar essay ‘De Vrouwenemancipatie en de Vlaamse Beweging’ over dat ze publiceerde in Ons Erfdeel een jaar voor haar dood. Ze beweerde o.a.: “de doorsnee medestrijdsters in de Vlaamse Beweging waren doorgaans mondige vrouwen, zo zelfstandig als het in hun tijd maar enigszins mogelijk was”. Maar ze had ook kritiek op diezelfde Vlaamse Beweging, die van de participatie van de vrouw in eerste instantie verwachtte dat “ze het hart van de beweging zou zijn en een steun voor de man”.^[5]

In 1962 gaf ze les aan de Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen over huwelijks- en gezinspsychologie en politiek, als opvolger van professor Kriekemans. Hierover zei ze in een interview dat het niet bepaald over de psychologie ging maar vooral over de man-vrouw- relaties en in hoeverre de vrouw in de samenleving geëmancipeerd was.^[6]

De Leebeeck veroverde met haar publicaties een plaats op het publieke forum, zeker na de publicatie in 1967 van haar bekend essay Vrouw zijn: noodlot of keuze. Dit boekje werd vertaald in het Spaans, Duits en Italiaans.^[7] De titel verwijst naar het moederschap dat een keuze moest zijn en niet een noodlottige uitkomst.

Ze gaf meer en meer voordrachten door heel Vlaanderen, voornamelijk voor een vrouwelijk publiek. De wetenschappelijk theoretische teksten over vrouw, gezin en samenleving die in binnen- en buitenland verschenen vulgariseerde De Leebeeck voor een breed publiek waardoor ze een brug legde tussen theorie en praktijk, tussen de intellectuele elite en de massa. Maria Renard-De Leebeeck overleed te Antwerpen op 29 juli 1984, op zeventigjarige leeftijd.

• Geluk in de liefde: inleiding tot het seksuele leven voor jonge volwassenen. Uitgeverij Lannoo Tielt, 1970
• Vrouw zijn: noodlot of keuze. Uitgeverij Lannoo Tielt, 1967
• Zo rijk als de zee diep is: uit het familiedagboek. Vlaamse Liniestichting, 1957-1960
• Sigrid Undset en het leven. Kultuurleven, Leuven, 1939
• Zendelingskens: kindertooneel in 3 bedrijven. Antwerpen: Missieklokje, 1934

• Tilly Stuckens, 'Zijn vrouwenemancipatie en de Vlaamse Beweging verenigbaar?', in De Standaard (10 juli 1983)
• Maria Rosseels, 'In memoriam Maria Renard', in De Standaard (1 augustus 1984)
• Anoniem, Maria De Leebeeck, 1914-2004: 'Ik moest het doen, ik kon niet anders' [Plaats van uitgave niet gekend] 2014
• Nele Bracke (2023). 'De Leebeeck Maria', Encyclopedie van de Vlaamse Beweging. 2023. [https//devb.be/id/per-003591, laatst geraadpleegd 18/9/2025]
• Joos Florquin, Ten huize van Raf en Maria Renard-De Leebeeck, Brussel: BRT, 1977

1. 1 2 ODIS; geraadpleegd op: 9 oktober 2017; genoemd als: Maria de Leebeeck; ODIS-identificatiecode: PS_27356.
2. ↑ http://www.archiefbank.be/dlnk/AE_1342.
3. ↑ Het volledige oeuvre van Maria De Leebeeck en de tijdschriften waar ze in publiceerde zijn te vinden in de collectie van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience te Antwerpen; zie https://consciencebibliotheek.be/nl
4. ↑ Maria De Leebeeck, Zo rijk als de zee diep is. Vlaamse Linie-Stichting, Brussel, 1957-1960.
5. ↑ Maria De Leebeeck, 'De vrouwenemancipatie en de Vlaamse Beweging', Ons Erfdeel 26 (1983), p. 357-366.
6. ↑ Laura Kuppens, 'Vrouw zijn: noodlot of keuze?' Het christelijk feminisme van Maria De Leebeeck. Masterproef KUL, Academiejaar 2012-2013, p. 17
7. ↑ Maria De Leebeeck, Vrouw zijn, noodlot of keuze? Uitgeverij Lannoo, Tielt, 1967