Marco Scacchi
| Marco Scacchi | ||||
|---|---|---|---|---|
_-_title_page.jpg) | ||||
| Geboren | Gallese, circa 1600 | |||
| Overleden | Gallese, 7 september 1662 | |||
| Stijl(en) | klassieke muziek | |||
| Instrument | viool | |||
| Leermeester(s) | Giovanni Francesco Anerio | |||
| Leerlingen | Kaspar Förster Christoph Bernhard Angelo Berardi | |||
| Belangrijkste werken | Cribrum musicum ad triticum Syferticum (polemiek) | |||
| (en) Discogs-profiel | ||||
| (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||
Marco Scacchi (Gallese, circa 1600 - aldaar, 7 september 1662) was een Italiaanse componist, auteur, kapelmeester en violist. Hij bracht zijn werkzame leven vooral door aan het koninklijk hof in Polen.
Levensloop
Scacchi kreeg onderricht van Giovanni Francesco Anerio. Toen Anerio rond 1624 directeur van de hofkapel te Warschau werd, nam hij Scacchi waarschijnlijk met hem mee.[1] Scacchi kon daar, aan het hof van Sigismund III van Polen, als violist aan de slag en vermoedelijk was hij vanaf 1628 de leider van het muziekensemble van prins Wladislaus Wasa. Toen Anerio in 1630 overleed, nam Scacchi diens functie waarschijnlijk officieus over. In 1633 volgde zijn officiële benoeming tot kapelmeester door de inmiddels tot koning gekroonde Wladislaus.
In Warschau gaf Scacchi les aan Kaspar Förster[2] en mogelijk ook aan Christoph Bernhard.[3]
Eind 1633 was Scacchi vermoedelijk in Rome, waar hij toezag op de publicatie van zijn muziekalbum. In Rome was overigens ook zijn broer werkzaam, de organist Pellegrino Scacchi.
Op 26 november 1635 trouwde Scacchi met Regina Keller.
In maart 1649 trok Scacchi zich terug in zijn geboorteplaats vanwege zijn zwakke gezondheid: hij leed aan jicht. Desondanks gaf hij nog wel muziekles, onder andere aan Angelo Berardi.
Werken
Muziek
Scacchi schreef vocale muziek. Als kapelmeester leverde hij muziek af voor officiële gelegenheden, waarvan alleen de Missa omnium tonorum geheel bewaard is gebleven. Verder componeerde hij diverse religieuze werken. Van de theatrale muziekstukken is alleen Il ratto di Helena uit 1634 met zekerheid aan Scacchi toe te wijzen.
Qua stijl hanteerde hij de zogenaamde 'stile imbastardito'. Hij was ook deels beïnvloed door de Venetiaanse muziekstijl.
Geschriften
Scacchi schreef theoretische verhandelingen en polemieken.
Polemiek met Paul Siefert
Scacchi had in de jaren 40 een stevige polemiek met Paul Siefert, een organist en componist die in Danzig werkzaam was. Siefert uitte veel kritiek op de Italiaanse muziekstijl en de kwaliteiten van de in Polen aanwezige Italiaanse musici. Siefert was hierover reeds in conflict geraakt met Kaspar Förster senior, kapelmeester in Danzig. Omdat Förster en Scacchi nauwe banden met elkaar onderhielden, geraakte ook Scacchi bij dit conflict betrokken.
Scacchi ergerde zich aan de mengelmoes van stijlen die Siefert gebruikte in diens album Psalmen Davids, nach francösischer Melodey (1640). In 1643 publiceerde Scacchi daarom in Venetië het geschrift Cribrum musicum ad triticum Syferticum ('muzikale zeef voor het graan van Siefert') waarin hij de vloer aanveegde met Sieferts muziekalbum. Hij wees in Sieferts psalmen 151 fouten aan. Tevens voegde hij in de bijlage een aantal composities toe - zowel van hemzelf als van andere componisten - om te laten zien hoe het wél moest. De publicatie van Scacchi was echter vrij lijvig - circa 250 pagina's - en aan de dure kant, waardoor de verspreiding moeizaam verliep. Scacchi gaf daarom in 1644 een samenvatting uit onder de titel Lettera per maggiore informazione, bedoeld om potentiële kopers aan te trekken. In Rome werd deze samenvatting zelfs gratis verspreid.
Sieferts reactie kwam in 1645 in een geschrift met de titel Anticribratio musica ad avenam Schachianam hoc est, Ocularis demonstratio crassisssimorum errorum, quos Marchus Schachius quem Cribrum musicum ad triticum Syferticum baptizavit, passim in eo commisit. Hierin gaf hij aan dat hij de stijl volgde van onder andere zijn leermeester Jan Pieterszoon Sweelinck en niet afgerekend kon worden op een vergelijking met de Italiaanse muziekstijl. Verder stipte hij fouten aan in Scacchi's composities.
In 1649 publiceerde Scacchi te Warschau zijn reactie op Siefert: Judicium Cribri musici. Dit werk bestond uit brieven van bekende componisten, verzameld door Scacchi om te laten zien dat zij hem steunden. Een van hen was Heinrich Schütz, die zich overigens diplomatiek op de vlakte hield en zowel Siefert als Scacchi prees.
Muziektheorie
Scacchi schreef ook verhandelingen over muziektheorie. De door hem beloofde verhandeling over het contrapunt - waar Heinrich Schütz enkele malen hoopvol aan refereerde - kwam echter niet gereed. In 1649 gaf hij wel Breve discorso sopra la musica moderna uit: hierin pleitte hij om een veelvoud aan stijlen te omarmen en je dus niet te beperken tot slechts één stijlsoort. Ook stond hij vernieuwing voor in de muziek.
Aan Christoph Werner schreef hij in 1648 de brief Epistola ad excellentissimum Dn. CS. Wernerum waarin hij de muziekstijlen in drie klasses onderbracht: kerkmuziek, kamermuziek en theatermuziek. De eerste twee stijlen kenden ook weer een eigen onderverdeling. Deze indeling is hierna door Christoph Bernard verder uitgewerkt in zijn eigen muziekverhandelingen. Ook Johann Joseph Fux en Johann Mattheson gebruikten Scacchi's indeling als basis voor hun eigen publicaties.
- (en) Claude V. Palisca; Zygmunt M. Szweykowski, Scacchi, Marco. Grove Music Online (2001).
- (en) Aleksandra Patalas, Scacchi, Marco. MGG Online (2005).
- (en) Kjellberg, Erik (2010). The Dissemination of Music in Seventeenth-century Europe: Celebrating the Düben Collection : Proceedings from the International Conference at Uppsala University 2006. Peter Lang, pp. 219-222. ISBN 978-3-0343-0057-5.
- ↑ (en) Powers, Harold (8 december 2015). Studies in Music History: Essays for Oliver Strunk. Princeton University Press, p. 229. ISBN 978-1-4008-7918-2.
- ↑ (en) Sadie, Julie Anne (1 januari 1998). Companion to Baroque Music. University of California Press, p. 222. ISBN 978-0-520-21414-9.
- ↑ (en) Kerala J. Snyder, Bernhard, Christoph. Grove Music Online (2001).