Madi

De Madi of Ahmadi zijn een bevolkingsgroep die leeft in de regio Oeganda - Zuid-Soedan, met een minderheid in Congo-Kinshasa.

In Zuid-Soedan en Oeganda leven meer dan 250.000 Madi. Zij spreken een Centraal-Soedanese taal, het Ma'Di. Deze is niet verwandt aan de Bantoetalen, welke in de regio wel een belangrijke taalgroep vormt. Het Ma'Di wordt gekenmerkt door het veelvuldig gebruik van leenwoorden afkomstig uit andere talen, vooral de talen die het belangrijkste zijn in het land van herkomst. Dit zijn Arabisch in Soedan, Swahili in Oeganda en het Engels en Italiaans in beide landen. In Kongo is er een grotere invloed van het Frans. De taal reflecteert zowel socio-culturele als politieke contacten met andere bevolkingsgroepen.

De politieke en spirituele macht wordt geconcentreerd bij twee groepen, namelijk de Vu'dipi (de landeigenaars) en de Opi Eyia (de regenmakers). Deze laatste is ook het dorpshoofd. De macht van deze blijven echter beperkt tot regionaal niveau. Het dorpshoofd wordt beschouwd als het centrum van de collectieve invloed van vroegere generaties van dorpshoofden.

Als regenmaker werkt het dorpshoofd met regenstenen om droogtes te verdrijven. Deze worden meestal gevonden na een felle regenbui. De stenen zouden door de goden gemaakt worden. Zij zijn zo perfect afgewerkt dat dit volgens de Madi niet door mensenhanden gedaan kan zijn. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat deze donderstenen reeds honderden jaren in de grond zitten en vroeger bijlen of dergelijke geweest moeten zijn. De manier waarop deze stenen gemaakt worden zijn ze echter al lang vergeten.

De personen die de politieke en spirituele macht bezitten behoren tot families die al eeuwenlang deze machten concentreren. Na het overlijden zouden zij belangrijke krachten krijgen in een vooroudersrite.

Francis Van Noten van het Afrikamuseum te Tervuren heeft in de jaren 70 en 80 veel onderzoek gedaan bij de Madi in Congo. Tijdens zijn verblijf bij deze stam kwam meermaals naar boven dat ze kundig zijn in het smelten en smeden van ijzer. In vergelijking met de Europese ijzersmeltingen in de ijzertijd staan zij ver voor, alhoewel ze grotendeels dezelfde technieken gebruiken als de Europeanen toen deden. De Madi kregen met hun ijzersmelten veel vlugger staal, terwijl dit in Europa pas veel later uit ijzererts werd gehaald, na een reeks andere behandelingen.

• Mahdi, een persoon uit de islamitische eschatologie