Madeleine Damerment

Madeleine Damerment
Algemeen
Geboortedatum	11 november 1917
Geboorteplaats	Tortefontaine
Sterfdatum	13 september 1944
Plaats van overlijden	Dachau
Functie
Organisatie	Special Operations Executive
Portaal    Tweede Wereldoorlog

Madeleine Zoe Damerment (Tortefontaine, 11 november 1917 - Dachau, 13 september 1944) was een lid van het Franse verzet en de Britse geheime organisatie Special Operations Executive (SOE) tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Damerment werd op 11 november 1917 geboren in Tortefontaine, in het departement Pas-de-Calais in Frankrijk. Ze was de tweede dochter van Charles Damerment, een ambtenaar bij de Franse post- en telegraafdienst. Haar vader werd benoemd tot postmeester van Lille en bezorgde haar een baan als klerk bij het postkantoor. Ze woonde in Lille toen de Duitsers Frankrijk in de zomer van 1940 bezetten.

Na de bezetting van Frankrijk door de Duitsers raakte de familie van Damerment actief betrokken bij het Franse verzet. Damerment werkte als koerierster voor de clandestiene ontsnappingsroute Pat O'Leary Line (Pat Line), opgezet door Albert Guérisse. Ze hielp neergeschoten Britse piloten en anderen om vanuit Frankrijk naar het neutrale Spanje te ontsnappen en vandaar naar Brits Gibraltar of het neutrale Lissabon in Portugal, vanwaar ze naar Groot-Brittannië werden gevlogen. Ze hielp naar schatting 75 Britse piloten ontsnappen. Damerment verloofde zich met Roland Lepers, een jonge man die geallieerde piloten en Franse soldaten van Lille naar Marseille begeleidde, waar het hoofdkwartier van de Pat Line gevestigd was. In mei 1941 werden haar ouders gearresteerd door de Duitsers. Hoewel ze werden vrijgelaten, dook Damerment onder. Een medewerker van de ontsnappingsroute, een voormalige Britse soldaat genaamd Harold Cole, verraadde de Pat Line en velen werden gearresteerd door de Duitsers. Om arrestatie te voorkomen, stak Damerment illegaal de grens over naar Spanje en bereikte samen met Lepers op 10 maart 1942 Barcelona. Ze verbleef aanvankelijk in het huis van Michael Cresswell, een Britse diplomaat die vluchtelingen hielp die aan de Duitsers probeerden te ontkomen. Spanje probeerde de toestroom van mensen die de Duitse bezetting van een groot deel van Europa ontvluchtten, te beteugelen en Damerment werd op 24 april gearresteerd en gevangengezet tot 30 mei, toen de Britse ambassade haar vrijlating bewerkstelligde. Ze werd vervolgens in een auto van de Britse ambassade naar Lissabon gebracht en op 27 juni 1942 door de Britten naar Groot-Brittannië gevlogen. Lepers bereikte ook Groot-Brittannië, maar verbrak zijn verloving met Damerment. Ze herstelde van een ziekte in een katholiek klooster en werd lerares Frans.

Damerments ervaring met undercoverwerk aan de ontsnappingsroutes en haar kennis van Frankrijk maakten haar aantrekkelijk voor de Special Operations Executive (SOE), die op zoek was naar gekwalificeerd personeel om als agenten in Frankrijk te dienen. Ze werd gerekruteerd en meldde zich vrijwillig aan om voor de SOE te werken. Ze kreeg de schuilnaam Martine Dussautoy en werd benoemd tot vaandrig in de First Aid Nursing Yeomanry (FANY). Ze werd naar Schotland gestuurd voor een paramilitaire training. Kapitein Dixon-Robertson, haar signaalinstructeur in Inverie, oordeelde dat ze, omdat ze slechts redelijk was in het verzenden en ontvangen van berichten, ongeschikt was voor werk als radiotelegrafist. Kapitein Smith rapporteerde echter dat Damerment tijdens de fysieke training een "enthousiaste en hardwerkende vrouw met een goed uithoudingsvermogen" was. Damerment had een goede beheersing van de principes van gevechten van dichtbij, werkte goed en was agressief. Voor touwtechnieken beschikte ze naar verluidt over redelijke spierkracht en een goede coördinatie, maar had ze meer oefening nodig. Ze werkte goed en toonde enthousiasme voor veldvaardigheden, hoewel ze de theoretische kant moeilijk vond. Na de kerst (1943) en nieuwjaar in Engeland te hebben gevierd, werd Damerment naar Beaulieu (Hampshire) gestuurd voor een cursus clandestiene oorlogvoering.

Het "Prosper"-netwerk, gevestigd in Parijs, was het grootste en belangrijkste netwerk van de SOE in Frankrijk. Sinds juni 1943 had het SOE-hoofdkwartier in Londen aanwijzingen dat het "Prosper"-netwerk en andere netwerken door de Duitsers waren geïnfiltreerd, dat hun radio's waren gehackt en dat veel van hun agenten waren gevangengenomen. Desondanks besloot de SOE een trio agenten naar Frankrijk te sturen. Damerment werd toegewezen als koerier voor het "Bricklayer"-netwerk, en zij en de agenten France Antelme, een ervaren leider en organisator, en Lionel Lee (radiotelegrafist) sprongen in de nacht van 29 februari 1944 met een parachute uit een Halifax van het 161 Squadron van de RAF Special Duty in een veld nabij de stad Chartres. Agenten van de Sicherheitsdienst (SD), de inlichtingendienst van de SS in Parijs onder leiding van majoor Josef Kieffer, wachtten hen op de grond op. Damerment werd naar het SD-hoofdkwartier aan de Avenue Foch in Parijs gebracht, waar ze werd ondervraagd. Op 12 mei 1944 werd Damerment samen met een aantal andere gevangengenomen vrouwelijke SOE-agenten naar de gevangenis van Karlsruhe gestuurd, een civiele vrouwengevangenis in Duitsland, waar ze vier maanden vastzaten. In Karlsruhe zat ze in een cel naast een andere gevangengenomen SOE-agent, Eliane Plewman en de twee konden met elkaar communiceren.

Op 12 september werd Damerment samen met haar collega's Yolande Beekman, Noor Inayat Khan en Eliane Plewman abrupt overgeplaatst naar het concentratiekamp Dachau, en in de vroege ochtend van de volgende dag, 13 september, werden de vier vrouwen geëxecuteerd door Friedrich Wilhelm Ruppert.

De volgende onderscheidingen werden haar postuum toegekend:

• Médaille de la Résistance
• France and Germany Star
• 1939-1945 Star
• War Medal 1939-1945 met King's Commendation for Brave Conduct
• Croix de Guerre 1939 - 1945
• Ridder in de Orde van het Legioen van Eer

Damerment was een van de tien vrouwen die werden afgebeeld in een silhouetbeeld, ter ere van alle vrouwen die een cruciale rol speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog, gemaakt door Standing with Giants en ingehuldigd in maart 2025 voor de tentoonstelling "Women of War" in het International Bomber Command Centre in Lincoln.^[1]

Haar naam staat ook op de "FANY (SOE) memorial"-herdenkingsplaat op het Brookwood Cemetery en in Londen op een herdenkingsplaat met de tekst 1939-1945 - In honoured memory of those members of the Women’s Transport Service (FANY) who gave their lives for their King and country.^[2][3]