Maxim Februari

Max Drenth
Maxim Februari (2025)
Maxim Februari (2025)
Persoonsgegevens
Volledige naam Maximiliaan Drenth
Pseudoniem(en) Maxim Februari
M. Februari
Geboortedatum 23 februari 1963[1]
Geboorteplaats Coevorden[1]
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Tilburg University, Universiteit UtrechtBewerken op Wikidata
Beroep filosoof, schrijver en columnist
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1989-heden
Werken
Genre(s) literaire roman, columns
Bekende werken De literaire kring (2007), De maakbare man (2013), Doe zelf normaal (2023)
Uitgeverij(en) Uitgeverij Prometheus
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen Multatuliprijs (1990)[2]
Frans Kellendonk-prijs (2008)[3]
Annie Romein-Prijs (2007)[4]
J.L. Heldringprijs (2018)[5][6]
C.C.S. Crone-prijs (2019)[7]
P.C. Hooft-prijs (2020)[8][9]
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Filosofie
Literatuur

Maxim Februari, pseudoniem van Maximiliaan (Max) Drenth (Coevorden, 23 februari 1963),[10] is een Nederlandse filosoof, jurist, schrijver en columnist. Hij ontving in 2008 Frans Kellendonk-prijs voor zijn gehele oeuvre[3] en in 2020 de P.C. Hooft-prijs.

Februari publiceerde met verschillende pseudoniemen en namen. Hij debuteerde in 1989 als M. Februari.

Biografie

Februari werd geboren in Coevorden. Zijn vader was bouwkundig tekenaar en later architect en zijn moeder werd beschreven als declamatrice.[11] Het gezin verhuisde in 1964 naar Utrecht, waar zijn vader bij Gerrit Rietveld aan de slag ging.[12] Februari ging naar een dalton-basisschool[12] en daarna naar het Utrechts Stedelijk Gymnasium. Vervolgens studeerde hij aan de Universiteit Utrecht, en behaalde daarbij het doctoraalexamen filosofie (1985), kunstgeschiedenis (1986) en Nederlands recht (1991).[13] Hij werkte vier jaar als docent aan de juridische faculteit in Nijmegen.[14]

Vanaf 1991 werkte hij bij de redactie van het tijdschrift Filosofie & praktijk [15] en van het literaire tijdschrift De Revisor. Hij werkte ook enige tijd bij een organisatieadviesbureau.[11]

Daarnaast werkte hij vanaf 1989 ook als schrijver. Hij schreef verschillende boeken, waaronder romans en vele columns.

Omdat hij naar eigen zeggen te jong was om de rest van zijn leven proza te schrijven, aanvaardde Februari in 1991 een positie als aio aan de Katholieke Universiteit Brabant. Hij deed onderzoek naar economie en ethiek, wat resulteerde in de dissertatie Een pruik van paardenhaar & Over het lezen van een boek. Amartya Sen en de Onmogelijkheid van de Paretiaanse liberaal, waarop hij op 29 maart 2000 promoveerde bij Gido Berns.[1][13] Naast een kritiek als reactie op theorieën van econoom en Nobelprijswinnaar Amartya Sen stond in het proefschrift ook een verhalend gedeelte.

In december 2019 kreeg Februari de P.C. Hooft-prijs 2020 toegekend.[8][9] De jury stelde in diens rapport dat Februari's stijl "een effectieve dam opwerpt tegen eenduidigheid, stelligheid en onwrikbaar gelijk".[16] In 2020 werd Februari benoemd tot lid van de Akademie van Kunsten.[17]

Loopbaan als schrijver

In 1989 kwam onder het pseudoniem M. Februari zijn eerste roman uit, De zonen van het uitzicht, waarvoor hij het daaropvolgende jaar de Multatuliprijs ontving.[2]

Daarnaast schrijft Februari veel beschouwend proza.[10]

Van 1999 tot juli 2010 schreef Februari columns voor de Volkskrant; in augustus 2010 verwisselde hij deze krant voor NRC Handelsblad. Na 617 columns stopte hij op 24 februari 2023 bij deze krant,[18][19] die inmiddels officieel NRC was gaan heten. Op 10 juni 2025 keerde hij als columnist bij NRC terug, vooralsnog tweewekelijks.[18] In de periode waarin hij niet voor NRC schreef, was hij columnist bij Vrij Nederland.[20]

In 2007 verscheen zijn boek De Literaire kring, over een elitair leesclubje dat door het lezen van een populaire roman geconfronteerd wordt met zijn eigen morele gedrag naar aanleiding van een gifschandaal in een derde wereldland. Het boek was gebaseerd op het glycerineschandaal. Het boek kwam op de shortlist van De Gouden Uil[21] en werd ook genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs.[22]

In 2017 verscheen zijn roman Klont, over de invloed van het grootkapitaal op moraal.[10]

Anderen over zijn werk

Thema's in zijn werk zijn onder meer de zeggenschap van individuen over hun data op internet, democratie, de invloed van technologie op de mens,[10] en menselijk gedrag; zoals hij zelf schreef: "Zowel in zijn fictie als in zijn non-fictie benadrukt hij dat je mensen en hun gedrag niet kunt reduceren tot een paar beweegredenen, een aantal datapunten, een homo economicus-model. Er schuilt altijd meer onder de oppervlakte van het handelen, er zijn tegenstrijdigheden en complexe motivaties. De wereld is rijker dan de handboeken vertellen en de werkelijkheid is fundamenteel onvoorspelbaar".[23]

Gerrit Jan van Bork schreef in 2004 over de debuutroman dat daarin "sprake <is> van een weldoordachte botsing van rechtlijnige rationaliteit en een dubbelzinnige interpretatie van de werkelijkheid."[15]

De commissie van voordracht voor de Frans Kellendonk-prijs 2008 schreef onder andere over "de <door Februari gevoelde> morele plicht het verstand te blijven gebruiken, <...> een oproep om te studeren, onderzoek te doen en werkelijk te willen begrijpen hoe de wereld in elkaar steekt. <...> Denken <moet> niet alleen zorgvuldig <... gebeuren ....> maar ook avontuurlijk en niet bevangen door angst voor tradities of kongsi's." [24] Ook Yvonne Zonderop schrijft in 2011 in soortgelijke termen over de aanpak van Februari: "eerst onderzoeken, dan - misschien - oordelen." Daarbij neemt Februari volgens Zonderop de lezer mee op sleeptouw in het denkproces, niet alleen met een intellectuele achtergrond maar ook met gevoel voor humor.[14]

Hij vertelde in 2012 in gesprek met Marian Donner dat Alice's Adventures in Wonderland (Alice in Wonderland) zijn lievelingsboek was, en stelde: "Over het algemeen denken mensen dat Alice in Wonderland over een fantasiewereld gaat, maar eigenlijk gaat het over de werking van kennis. Wanneer Alice in onze wonderlijke wereld terechtkomt, probeert ze voortdurend regels toe te passen die ze op school heeft geleerd. Maar dat werkt niet. Omdat ze de regels niet meer zo goed weet en ze dus maar half toepast, maar ook omdat de werkelijkheid veel vreemder is dan ze op school heeft geleerd."[25] Ook journalist Thomas de Veen schreef over de relatie die Februari heeft met regels. Volgens De Veen zijn regels een hoofdthema in zijn werk: "regels en wetten die vrijheden beknotten in plaats van ze te bevorderen".[10]

Marja Pruis schreef in 2013 in De Groene Amsterdammer over de columns van Februari: "immer origineel, elegant en erudiet schrijft Februari hierin over zaken als rechtsprincipes, kunst, veiligheid en de vogelpopulatie in zijn achtertuin".[23]

Februari in 2012

Zijn boek De maakbare man. Notities over transseksualiteit (2013) schreef hij naar aanleiding van zijn eigen transitie. Het boek werd in het Engels vertaald door Andy Brown met als titel The Making of a Man. Notes on transsexuality.[26] Steven Levingston noemde het boek in The Washington Post "veel meer dan een persoonlijk verslag van een genderevolutie. Februari heeft zich verdienstelijk gemaakt door een etiquette-boek te schrijven voor mensen die misschien niet weten hoe ze moeten praten met vrienden, buren of vreemden die een gendertransitie doormaken".[26] In Trouw beschreef Monic Slingerland het als een boek met "een geestige, lichte toon over dit zware onderwerp".[27] De jury van de P.C. Hooft-prijs noemde de stijl van De maakbare man "lucide, speels, humoristisch, tegendraads en niet in de laatste plaats ontroerend".[16]

Overige activiteiten

In de periode 2005-2006 was hij lid van de commissie ‘Ontwikkeling van de Nederlandse Canon’.[12]

Februari was een van de geïnterviewden in het drie uur durende Marathoninterview (een radioprogramma van de VPRO) door Pieter van der Wielen in 2008[28] en van Zomergasten (een televisieprogramma van de VPRO) door Janine Abbring in 2019.

Februari gaf een groot aantal lezingen. Onder andere gaf hij lezingen in bekende reeksen:

Ook gaf hij de keynote speech op de Wikimedia Conferentie (WikiConNL) op 22 november 2025 in het Wereldmuseum Leiden.[44][45]

Onderscheidingen

Nominaties

Persoonlijk

Pseudoniemen en namen

Over de verschillende auteursnamen die hij gebruikt, zei Februari in 2007 in een interview: "Ik heb me vroeger beijverd voor geestelijk hermafroditisme. In mijn eerste roman, gepubliceerd onder de naam M. Februari, komt voortdurend de auteur aan bod die nu weer vrouwelijk, dan weer mannelijk is. Er kwamen zes voornamen in voor, drie manlijke en drie vrouwelijke."[51] Volgens het interview presenteerde Februari zich ook als M. Drenth von Februar: "Die naam heb ik ooit verworven, mijn ouders heten niet zo. En probeer er maar niet achter te komen hoe dat zit, want dat lukt niemand."[51]

Tijdens zijn academische promotie werd hij aangeduid met dr.mr. Max Drenth.[13] Het proefschrift, Een pruik van paardenhaar & Over het lezen van een boek, noemt als auteur M. Februari & Marjolijn Drenth.[52] Het proefschrift had twee voorwoorden: een door Drenth en een door Februari.[1]

Transitie

In februari 2013 publiceerde Maxim Februari De maakbare man. Notities over transseksualiteit. Een jaar ervoor berichtte NRC Handelsblad dat Februari voortaan onder de naam Maxim Februari zou publiceren. Hij had de krant laten weten in het voorjaar van 2012 te zijn begonnen met het gebruik van mannelijke hormonen (testosteron). "Dit om lichamelijk te transformeren en vanaf nu verder te leven als man."[53]

Familie

Zijn maternale grootvader was 'fout' in de Tweede Wereldoorlog, omdat hij dienst had genomen in het Duitse leger. Het gezin van de moeder van Februari was daardoor voor lange tijd stateloos. In een interview in 2012 vertelde Februari dat deze episode invloed had gehad op zijn opvattingen over recht, moraal en over de "ingewikkeldheid van die dingen".[54][55]

Vertaalster en germaniste Gerda Meijerink (1939-2015) was tot aan haar overlijden 25 jaar lang de levenspartner van Februari.[56][57]

Bibliografie

JaarTitelUitgeverijISBNOpmerkingen
1989De zonen van het uitzichtQuerido90-214-6208-7
1994God, een collageUitgeverij Prometheus90-5333-266-9Februari: samenstelling en verbindende teksten. (2e, herz. druk 2008: 978-90-446-1285-1)
1994Quodlibet (een kerstvertelling)Querido90-214-6209-5
2000Een pruik van paardenhaar & Over het lezen van een boek.
Amartya Sen en de onmogelijkheid van de Paretiaanse liberaal
Querido90-214-6210-9Handelseditie van het proefschrift, met twee voorwoorden, een met de eigen naam (Drenth) en een met de schrijversnaam (Februari)[1][13]
2003Stilte als stormde Volkskrant-Boekenfonds90-71474-80-1Co-referaat bij Beschadigde beelden door Tom Lanoye (Van der Leeuw-lezing 2003)
2004Park Welgelegen. Notities over morele verwarringQuerido90-214-6211-7Eerder verschenen in de Volkskrant
2004Globalisation and human dignity.
Sources and challenges in catholic social thought. An essay
Damon (uitgeverij) (Budel) in samenwerking met Radboudstichting Wetenschappelijk Onderwijsfonds9789055735778Gepubliceerd onder de naam Drenth von Februar, samen met Ernst Hirsch Ballin, Onno Ruding, R. Steenvoorde, S. Waanders en W. van de Donk
2005SchrappenDe Uitvreter (Zoeterwoude)Geen ISBN
2006TederUitgeverij Lubberhuizen978-90-5937-136-1Samenstelling door fotograaf Daniel Koning en filmer Bernd Wouthuysen; inleidend essay door Februari.
2007De literaire kringUitgeverij Prometheus9789044608571
Heruitgave 2019: 9789044643619
Vertaling in het Engels door Paul Vincent als The Book Club, London, Quercus, 2011, 978-0-85738-132-3
2008Variaties op de standaardForum Standaardisatie978-90-79490-01-1Interviews
2011Ons soort mensenUitgeverij Prometheus978-90-446-1795-5Columns uit de Volkskrant en NRC Handelsblad
2013De maakbare man. Notities over transseksualiteitUitgeverij Prometheus978-90-446-2318-5
2017KlontUitgeverij Prometheus978-90-446-3414-3Roman
2019De onbetrouwbare vertellerUitgeverij Prometheus978-90-446-4164-6
2020Slechte kunstUitgeverij EW978-94-634-8083-3Huizingalezing 2020
2020CampusromanVU University press9789086598502essays
2023Doe zelf normaalUitgeverij Prometheus978-90-446-5085-3

Bestseller 60

Boeken met noteringen in de Nederlandse Bestseller 60Jaar van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen[58]
Een * geeft aan dat de bewuste titel tot de dag van vandaag nog in de lijst staat.
Klont201710-01-2018531
Doe zelf normaal202322-02-202339