Kader Abdolah

Kader Abdolah
Kader Abdolah, oktober 2008
Persoonsgegevens
Volledige naam	Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani
Pseudoniem(en)	Kader Abdolah Mirza
Geboortedatum	12 november 1954[1]
Geboorteplaats	Arak, Markazi, Iran
Geboorteland	Iran  Nederland
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan	Technische Universiteit Delft
Beroep	Schrijver, columnist
Oriënterende gegevens
Jaren actief	1980 – heden
Werken
Bekende werken	Het huis van de moskee
Uitgeverij(en)	De Geus
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen	Gouden Ezelsoor (1994), Charlotte Köhler Stipendium (1995),[2] E. du Perronprijs (2000),[3] Charlotte Köhler Prijs voor Literatuur (1995)[4]
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
Portaal    Literatuur

Hossein Sadjadi Qaemmaqami Farahani (Perzisch: حسین سجادی قائم‌مقامی فراهانی) (Arak, 12 november 1954), beter bekend onder het pseudoniem Kader Abdolah luister^ⓘ(Perzisch: قادر عبدالله), is een Perzisch-Nederlandse schrijver. In 1988 vestigde hij zich in Nederland.

Kader Abdolah groeide op in een religieuze familie, in een streek waar de islam streng werd nagevolgd. Zijn vader was een dove tapijtrestaurateur met een verstandelijke beperking. De beperking van zijn vader zorgde ervoor dat Abdolah geen gemakkelijke jeugd had, omdat hij de vaderrol op zich moest nemen. Omdat hij hoopte ooit zijn betovergrootvader Qhaem Megham Ferahni na te volgen en schrijver te worden, verdiepte hij zich vanaf zijn twaalfde jaar in de Westerse literatuur. Hierdoor raakte hij ook geïnteresseerd in de Westerse samenleving. Die interesse werd nog verder gevoed tijdens het heimelijk luisteren naar Westerse radiostations en naar verzetszenders.

Aan de Universiteit van Teheran studeerde hij in 1977 af in natuurkunde. In die periode sloot hij zich aan bij een linkse politieke partij die zich verzette tegen het bewind van de sjah en later tegen dat van de ayatollahs. Hij schreef voor een illegaal blad en publiceerde in 1980 twee clandestiene verhalenbundels onder de naam Kader Abdolah met de titel Wat willen de Koerden zeggen?. Deze naam nam hij aan als eerbetoon aan twee vrienden, tevens studiegenoten en door de overheid geëxecuteerde partijleden: Kader en Abdolah. Een van hen werd tijdens het bewind van sjah Mohammed Reza Pahlavi geëxecuteerd, de ander onder het regime van Khomeini.

Na zijn opleiding werkte hij als directeur van een emballagefabriek en zette hij zijn politieke activiteiten voort. Deze activiteiten resulteerden erin dat hij in 1985 uit Iran moest vluchten. Op uitnodiging van de Verenigde Naties kwam hij als politiek vluchteling naar Nederland. Hij belandde in 1988 in een asielzoekerscentrum in Apeldoorn en kreeg vervolgens een huis in Zwolle toegewezen. Daar ging Abdolah werken in een natuurhistorisch museum en in een conservenfabriek. In zijn boek Papegaai vloog over de IJssel (2014) beschrijft hij zijn persoonlijke ervaringen in en rond die stad en Zalk, Wilsum, 's-Heerenbroek en Veecaten. Over zijn ervaringen in Zalk noemt hij Klazien Rotstein-van den Brink (1919-1997). In 2003 verhuisde hij naar Delft.

In 2006 werd Abdolah gastschrijver aan de Universiteit Leiden. In het kader van die functie gaf hij werkcolleges en lezingen.

Abdolah maakte zich de Nederlandse taal eigen met behulp van onder meer de kinderboeken van Annie M.G. Schmidt en van Nederlandstalige poëzie. Worstelend met de taal begon hij zijn verhalen in het Nederlands te schrijven. In 1993 debuteerde hij met de verhalenbundel De adelaars, die meteen bekroond werd met de belangrijke debutantenprijs Het Gouden Ezelsoor.

Abdolah schreef van 1996 tot 2011 wekelijks een column in de Volkskrant onder het pseudoniem 'Mirza'. Mirza is in het Perzisch 'kroniekschrijver' en is ook de naam van Abdolah's betovergrootvader. Zijn laatste column voor de Volkskrant verscheen op 21 februari 2011. Sinds 2013 schrijft hij elke vier weken Kaders Kijk op 'Nederland en haar eigen aardigheden' voor tijdschrift Zin. Abdolahs werken gaan over het leven in en tussen twee culturen en over het leven in de diaspora.

Abdolah schreef het boekenweekgeschenk van 2011, met als thema 'curriculum vitae - geschreven portretten'. Zijn novelle droeg de titel De kraai.

Uitgeverij De Geus was jarenlang de uitgever van het werk van Kader Abdolah. Met ingang van zijn roman 'Papegaai vloog over de IJssel' (2014) worden zijn boeken uitgegeven door uitgeverij Prometheus.

• Gouden Ezelsoor (best verkochte debuut) 1994 voor De adelaars.
• Charlotte Köhler Stipendium 1995 voor De meisjes en de partizanen.
• De meisjes en de partizanen zat zowel bij de AKO Literatuurprijs als bij de Libris Literatuur Prijs bij de laatste selectie.
• Ook De reis van de lege flessen stond op de longlist van de Libris Literatuur Prijs.
• ASN-ADO-Mediaprijs 1997 voor Mirza.
• Mundial Award voor zijn landelijke verdiensten op het gebied van internationale samenwerking, vrede en veiligheid.
• Ter gelegenheid van Koninginnedag 2000 benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw voor zijn inzet op het gebied van literatuur, internationale samenwerking en vrede.
• E. du Perronprijs 2001 voor Spijkerschrift.
• Het huis van de moskee is in de Boekenweek van 2007 verkozen tot het op een na beste Nederlandse boek, na De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch.
• De Franse onderscheiding 'chevalier dans l’Ordre des arts et des lettres' in 2008 bij het verschijnen van de Franse vertaling van Het huis van de moskee.
• Eredoctoraat 2009 aan de Rijksuniversiteit Groningen.^[5]

• 1980 - Wat willen de Koerden zeggen? (verhalenbundel, Perzisch)
• 1993 - De adelaars (verhalen) ISBN 90-5226-153-9, 1998 ISBN 90-5226-991-2
• 1995 - De meisjes en de partizanen (verhalen) ISBN 90-5226-260-8
• 1997 - De reis van de lege flessen (roman) ISBN 90-5226-379-5 (geb.), ISBN 90-5226-857-6 (pbk.). 2001 ISBN 90-208-4786-4. 2006: Aangevuld met vier verhalen uit 'De adelaars' en 'De Meisjes en de partizanen' ISBN 90-290-7873-1
• 1987 - Verwante zielen. Verhalen over vriendschap, Kader Abdolah ... et al. ISBN 90-6481-287-X
• 1998 - Mirza (columns). Eerder verschenen in de Volkskrant ISBN 90-5226-971-8
• 1998 - Buitenspiegels. Verhalen over Nederland, door Kader Abdolah ... et al. ISBN 90-5515-512-8
• 1998 - Is dit recht, mijn lief? Verhalen en gedichten over mensenrechten, Kader Abdolah ... et al. Uitg. ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Bevat tevens: Universele verklaring van de rechten van de mens ISBN 90-76224-07-2
• 1999 - Een kerstverrassing. De sfeervolste kerstverhalen, Kader Abdolah ... et al. ISBN 90-5795-026-X
• 1999 - Winterverhalen, Kader Abdolah ... et al. ISBN 90-5795-047-2
• 2000 - Spijkerschrift. Notities van Aga Akbar (roman met autobiografische achtergrond) ISBN 90-5226-779-0 (geb.), ISBN 90-445-0137-2 (pbk.). 2001. Met grote letter gedrukt ISBN 90-5542-748-9. 2004: Met bio- en bibliografische gegevens en kritisch commentaar ISBN 90-345-1922-8
• 2000 - Raak! Literair geweld, Kader Abdolah ... et al. ISBN 90-6801-722-5
• 2001 - De koffer (Overijssels boekenweekgeschenk) ISBN 90-445-0080-5
• 2001 - Een tuin in zee (columns). Eerder verschenen in De Volkskrant ISBN 90-445-0009-0
• 2002 - Kélilé en Demné (hervertelling van Perzische verhalen) ISBN 90-351-2366-2 (geb.), ISBN 90-351-2612-2 (pbk.). 2003: Met grote letter gedrukt ISBN 90-5542-910-4. Later heruitgegeven in 2007 onder de titel De Koe ISBN 978-90-445-1062-1
• 2002 = Alle verhalen. Bevat: De adelaars ; De meisjes en de partizanen. Oorspr. uitg.: Breda, De Geus, 1993, 1995 ISBN 90-417-0380-2
• 2003 - Portretten en een oude droom (roman) ISBN 90-445-0238-7
• 2003 - Karavaan (columns, 2003). Columns, eerder verschenen tussen september 2000 en augustus 2003 in de Volkskrant ISBN 90-445-0097-X
• 2005 - Het huis van de moskee (roman) ISBN 90-445-0768-0. 2008: Met grote letter gedrukt ISBN 978-90-463-0479-2. 2009: ISBN 978-90-345-6119-0
• 2007 - Uit liefde in boeken. Vijftien schrijvers op zoek naar een boekhandel, auteurs Kader Abdolah ... et al. Uitg. ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Nederlandse Boekverkopersbond (NBb) ISBN 978-90-295-6598-1
• 2008 - Een gouden handdruk voor Du Perron ISBN 978-90-71376-32-0
• 2008 - De boodschapper. Een vertelling; De Koran. Een vertaling ISBN 978-90-445-0913-7
• 2009 - Dit mooie land. Mirza-columns uit de Volkskrant (columns). De columns verschenen eerder tussen september 2003 en september 2008 ISBN 978-90-445-1434-6
• 2009 - Rode Wijn (bundeling van de eerdere verhalen De adelaars (1993) en De meisjes en de partizanen (1995)) ISBN 978-90-445-1169-7, ISBN 978-90-445-2195-5 (sticker)
• 2011 - De Koning. Een roman ISBN 978-90-445-1542-8
• 2011 - De kraai (novelle, boekenweekgeschenk) ISBN 978-90-5965-123-4
• 2011 - In de polder. 15 jaar Mirza. Oorspr. verschenen in de Volkskrant ISBN 978-90-445-2025-5
• 2011 - Geschreven portret, Boekenweek cadeau van Openbare Bibliotheek, met prijsvraag
• 2012 - Zeesla en de lepels van Alice. Een reis door de geest van Nederlandse ondernemers en uitvinders (verhalen) ISBN 978-90-445-2030-9
• 2013 - Karavaan. Columns, eerder verschenen tussen september 2000 en augustus 2003 in de Volkskrant ISBN 978-90-445-2773-5
• 2014 - Papegaai vloog over de IJssel (roman) ISBN 978-90-446-2582-0
• 2014 - En toen waren wij aan de beurt
• 2016 - Salam Europa (roman) ISBN 978-90-446-3087-9
• 2017 - Het Gordijn ISBN 978-90-446-3474-7
• 2018 - Het pad van de gele slippers ISBN 978-90-446-3399-300
• 2019 - Farao van de Vliet (roman) ISBN 978-90-446-4259-9
• 2020 - 1001 nacht, een hervertelling ISBN 978-90-446-3896-7
• 2021 - Op zoek naar Ramona (roman) ISBN 978-90-446-4876-8
• 2022 - Wat je zoekt, zoekt jou. Een mystieke reis door het leven van de Perzische dichter. Gedeeltelijk vertaald uit het Persisch ISBN 978-90-446-5193-5
• 2023 - Voordat het laat wordt ISBN 978-90-446-5404-2
• 2024 - Zarathustra spreekt
• 2025 - Ze vliegen nog altijd over de Schie ISBN 9789044659641

• 2006 - Het verhaal van oom Shelby over Lafcadio, de leeuw die terugschoot. Vert. van: Lafcadio, the lion who shot back van Shel Silverstein, 1963; vert. door Kader en Bahar Abdolah ISBN 90-239-9209-1 (geb.), ISBN 978-90-239-9209-7 (geb.)

• Kempen, Michiel van. (2004). 23 december 1978: Edgar Cairo’s eerste column voor de Volkskrant; 23 januari 1996: Kader Abdolahs eerste columns voor de Volkskrant; De Nederlandse taal als onderdrukker en bevrijder. In: Kunsten in beweging 1980-2000 / red. Rosemarie Buikema, Maaike Meijer. Sdu Uitgevers, Den Haag, 2004. XIII, 473 p., 16 p. pl. (Cultuur en migratie in Nederland ; dl. 2). ISBN 90-12-09776-2. Hieruit: p. 19-35.

• Migrantenliteratuur

• Officiële website (gearchiveerd)
• Salam Europa! : Nieuwe roman door Kader Abdolah (+Video)
• Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)

Zie de categorie Kader Abdolah van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.