Lode Claes

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij dankzij zijn vriend Piet Meuwissen ambtenaar bij de Nationale Landbouw- en Voedingscorporatie en werd er verantwoordelijk voor de organisatie van de visdistributie. Naar aanleiding van zijn huwelijk verhuisde hij in februari 1941 naar Vorst bij Brussel.

Tot november 1941 was hij ook directeur-generaal van de Studie- en Voorlichtingsdienst op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarna werd hij adjunct-commissaris voor de Grote Agglomeraties, onder de commissaris-generaal Hendrik Borginon.

Bij de oprichting van Groot-Brussel in de loop van 1942 werd hij als partijloze voorgedragen door het Vlaamsch Nationaal Verbond onder het burgemeesterschap van Jan Grauls. Na eerst wat rechtszaken te hebben behandeld, werd hij schepen van de burgerlijke stand.^[2]

In september 1944 dook Claes onder in Antwerpen, maar werd begin december ontdekt en ingerekend. Wegens zijn collaboratie werd hij veroordeeld tot 15 jaar waarvan hij er bijna vijf uitzat in de gevangenis van Sint-Gillis en daarna in het Klein Kasteeltje. Daar heerste een lossere discipline en kreeg hij bezoek van de jezuïeten Karel Van Isacker en Hubert Drijvers, die hem aanboden om voor De Vlaamse Linie te werken. Nadat hij in september 1949 vrijkwam werd hij er in 1950 voltijds redacteur. Hij schreef onder het pseudoniem Georges Frederickx en werkte er samen met o.m. Karel Vertommen, Albe, Jerome Verhaeghe en ook Anthony Mertens, redacteur van de Nederlandse Linie.

In 1952, nadat hij zijn burgerrechten had teruggekregen, stapte hij over naar de Antwerpse redactie van De Standaard. Einde 1955 richtte hij een eigen weekblad op onder de naam Vandaag, waarvan slechts twee nummers verschenen. In 1956-57 vervulde hij allerhande kleine jobs en werd secretaris van het Instituut voor Industriële Vormgeving. In 1958 werd hij secretaris-generaal van de Economische Raad voor Vlaanderen, wat hij bleef tot in 1964. In die jaren was hij ook actief als secretaris-generaal van de Vereniging voor Economie, wat hij was van 1962 tot 1964, en lid van het Bureau van het Belgisch Instituut voor de Wetenschap der Politiek, een functie die hij uitoefende vanaf 1963.

In 1964 maakte hij kennis met baron Leon Lambert, die hem uitnodigde voor een gesprek waarop ook oud-minister Camille Gutt aanwezig was. Ze boden hem een bestuursfunctie aan binnen de Groupe Lambert. In maart 1965 werd Claes afgevaardigd bestuurder van de Bank Lambert (in 1975 gefuseerd tot Bank Brussel Lambert en later tot ING) en bleef actief binnen de bankgroep tot aan zijn pensioen in 1982.

In 1965 werd Claes op verzoek van Frans Van der Elst lid van de Volksunie en werd voor deze partij lid van de Brusselse Agglomeratieraad en de Gewestelijke Economische Raad voor Brabant. In 1968 werd hij voor het arrondissement Brussel verkozen in de Senaat waar hij zich vanuit een uitgesproken neoliberale visie voornamelijk bezighield met financiële en economische vraagstukken.^[3] Door het toenmalige dubbelmandaat zetelde hij ook in de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap (de verre voorloper van het Vlaams Parlement) vanaf haar instelling op 7 december 1971 tot december 1978.

Van 1969 tot 1971 werd hij lid van het partijbestuur en stelde zich in 1975 kandidaat voor het voorzitterschap. Ondanks de steun van Vander Elst en Wim Jorissen haalde hij het niet van de meer 'linkse' Hugo Schiltz. In 1976 werd hij in Elsene verkozen tot enig Vlaams gemeenteraadslid en oefende dit mandaat uit tot 1982.^[4]

Wegens onvrede met het Egmontpact en door zijn persoonlijke tegenstellingen met Schiltz verliet hij in 1977 de Volksunie en stichtte op 19 november in Dilbeek de Vlaamse Volkspartij (VVP) samen met de Antwerpse zakenman Luc Pauwels en Roeland Raes. In 1978 kwam er een kieskartel met de Vlaams Nationale Partij (VNP) van andere Volksuniedissidenten Karel Dillen en Leo Wouters dat bij de vervroegde parlementsverkiezingen van 17 december onder de naam Vlaams Blok 75.635 stemmen behaalde. Dillen werd verkozen vanuit Antwerpen, maar Claes niet waarna zijn VVP leegliep en de nationalistische fractie van Raes overstapte naar de VNP die zich herdoopte tot Vlaams Blok. Op 10 juli 1979 nam de VVP onder de opvallende slagzin 'Vlaanderen kent geen grenzen' zonder succes deel aan de verkiezingen voor het Europees Parlement waarna die partij in de herfst werd ontbonden.^[5][6]

Claes stopte met partijpolitiek, maar bleef zijn ideeën kenbaar maken. Hij beoogde geen institutionele veranderingen, maar wilde de Vlaamse demografische meerderheid aanwenden door het voeren van een sterke politiek om zo de Belgische staat over te nemen. Hij hekelde meermaals de Vlaamse nederlaagpartijen die geen eensgezind front konden vormen en die door de pariteit van een federale staat haar numeriek overwicht hadden verkwanseld.

In 1980 keerde Claes terug naar de journalistiek, als directeur en vervolgens columnist voor het financieel-economische weekblad Trends (Roularta). Krantenuitgever Willy De Nolf bood hem een uitstekende basis om ook na zijn pensionering in 1982 aan politieke netwerking te blijven doen.

Claes organiseerde een eigen denktank, waarin o.a. de naam van Herman Van Rompuy opvalt. Begin jaren negentig lag hij - met zijn zogenaamde Eén Oktobergroep - mee aan de basis van de verruiming van de Vlaamse Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV) naar de Vlaamse Liberalen en Democraten (VLD). Onder meer Edwin Truyens, Paul Belien, prof. Raoul Bauer, prof. Boudewijn Bouckaert, prof. Chris Van Sumeren, Jaak Gabriëls, Gerolf Annemans en Guy Verhofstadt waren lid van deze denktank die van de VLD een partij van conservatieve christendemocraten, Vlaams-nationalisten en liberalen wilde maken. Claes zelf werd uiteindelijk géén lid van de VLD, die wel verruimde maar niet in de mate die hij had vooropgesteld.^[7]

Daarnaast nam Claes ook de leiding van een meer losse groep geïnteresseerden, waarvan de spillen twee kaderleden waren van Electrabel, Felix Michielsen (oud-kabinetsmedewerker van Leo Tindemans) en Jozef Godefroid. Een vijftigtal deelnemers waren telkens aanwezig op spreekbeurten over actuele thema's. Behalve de hierboven genoemden van de Eén Oktobergroep, zag men daar onder meer Jean-Pierre De Bandt, Pieter Huys, Stefaan De Clerck, Fernand Keuleneer, Pieter Demeyere (VKW), graaf Evrard de Limburg Stirum, graaf Charles d'Ursel enz.

Kort voor hij in 1997 op 83-jarige leeftijd overleed, werkte hij volop aan Tweedracht en macht, een vervolg op zijn vorige boeken.