Lindenhorst
| Lindenhorst | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Driebergen-Rijsenburg | |||
| Land | Nederland | |||
| Coördinaten | 52° 3′ NB, 5° 18′ OL | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| Detailkaart | ||||
  | ||||
| ||||
Lindenhorst is een historische buitenplaats aan de zuidzijde van de Hoofdstraat in Driebergen-Rijsenburg, in de Nederlandse provincie Utrecht. De buitenplaats werd gebouwd in 1863–1864 naar ontwerp van S.A. van Lunteren in opdracht van A.H. Metelerkamp, kantonrechter te Utrecht.[1] Het complex is bijzonder vanwege de integratie van een oudere boerderij in het nieuwe buitenhuis, een laat voorbeeld van de traditionele combinatie van buitenverblijf en agrarische functie.
Geschiedenis
Op de locatie van Lindenhorst stond oorspronkelijk een boerderij, mogelijk uit de 17e eeuw, die door Metelerkamp werd overgenomen van landbouwer Jan Legemaat. Deze boerderij werd opgenomen in het ontwerp van het nieuwe buitenhuis, dat evenwijdig aan en tegen het bestaande gebouw werd gebouwd. Door het plaatsen van nieuwe vensters, het aanpassen van de gevels en het pleisteren van het geheel werden oud en nieuw tot een architectonische eenheid gemaakt.
De combinatie van een buitenhuis met een boerderij sluit aan bij een 17e-eeuwse traditie waarbij stedelingen boerenhofsteden aankochten en uitbreidden met een herenkamer voor zomerverblijf. In de loop van de 19e eeuw raakten woon- en agrarische functies steeds meer gescheiden, waardoor Lindenhorst een zeldzaam laat voorbeeld vormt van deze oudere typologie.
De familie Metelerkamp gebruikte Lindenhorst tot 1912 als buitenverblijf.[2] In dat jaar werd het pand verbouwd en uitgebreid door de gebroeders Fukkink om het geschikt te maken als bejaardenoord. Deze functie behield het tot 1972. De gemeente Utrecht liet in 1959 een interne verbouwing uitvoeren en in 1967 volgde een grote uitbreiding aan de achterzijde. Van 1972 tot 2019 was Lindenhorst in gebruik als centrum van Youth for Christ.[3]
Architectuur
Hoofdgebouw
Lindenhorst is een witgepleisterde villa in neoclassicistische stijl, gelegen op een lichte verhoging en met de zijgevel naar de Hoofdstraat gericht. Het gebouw heeft een onregelmatige plattegrond en bestaat uit meerdere volumes van twee tot drie bouwlagen, elk onder een zadeldak. Kenmerkende elementen zijn onder meer:
- een risalerende topgevelpartij aan de tuinzijde;
- een lager hoekrisaliet met uitbouw en balkon;
- een gietijzeren portiek met balkon aan de zijde van de Hoofdstraat;
- schuifvensters en openslaande deuren met rechte of getoogde bovenlichten;
- keperboogvormige zolderlichten;
- gepleisterde gevels met profiellijsten, hoeklisenen en blindnissen.
Aan de rechterzijde bevindt zich de geïntegreerde boerderij, waarvan de voorgevel naar de Hoofdstraat is gericht. Deze bevat vensters van verschillende formaten en een hoofdingang onder een luifel. De zijgevel heeft drie zesruits schuifvensters met luiken en in de langsgevel bevinden zich getoogde stalvensters.
Zomer- en bakhuis
Rechts van het hoofdgebouw staat het voormalige zomer- annex bakhuis (Hoofdstraat 258), een witgepleisterd gebouw van één bouwlaag onder een zadeldak. De voorgevel heeft een tuitgevel met schouderstukken, twee zesruits schuifvensters met luiken en twee zoldervensters met roedenverdeling. Achter het bakhuis staat een schuurberg met bakstenen onderbouw en een gepotdekselde houten bovenbouw. Het bakhuis kreeg vermoedelijk rond 1863 zijn huidige uiterlijk; de kern is mogelijk ouder.
Koetshuis
Het koetshuis bestaat uit drie bouwdelen van verschillende ouderdom. Het oudste deel, uit 1863, is een rechthoekig bakstenen gebouw onder een zadeldak, met gepleisterde hoekpilasters en een profiellijst. Een gedenksteen vermeldt: ‘A.H.M. oud 3 jaar 7/8/1863’. Het middelste deel is een lager tussenlid onder een mansardedak. Het rechterdeel is een tweelaags volume onder een plat dak, dat in 1911 door de gebroeders Fukkink werd verbouwd en uitgebreid. De verdieping fungeerde als druivenkas en kreeg een glazen dakschild.
Tuin en terrein
Het terrein van de buitenplaats beslaat circa vijf hectare, waarvan ongeveer drie hectare uit weiland bestaat. Rond het huis ligt een landschappelijk aangelegde tuin met een deels intacte overplaats aan de noordzijde van de Hoofdstraat. De tuin is ingericht als coulisselandschap, met open ruimten omzoomd door boomgroepen, hagen en struiken. Vanuit de open middenruimte bestaan zichtlijnen naar Hydepark in Doorn en naar de lagere gronden bij de Gooijerdijk. Het koetshuis ligt in een coulisse tegenover de open middenruimte, voor een boomgaard met moestuin.
Zie ook
Bron
Referenties
- ↑ Planviewer
- ↑ Heuvelrug op de kaart
- ↑ Iconische buitenplaats past niet meer bij de missie van Youth for Christ, Nederlands Dagblad, 9 december 2019