Lijst van romaanse bouwwerken in België

Dit is een lijst van romaanse bouwwerken en belangrijke romaanse restanten per provincie.

Antwerpen

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
AntwerpenSteenmuurresten in Doornikse blauwe kalksteen ter hoogte van de kelderverdiepingOorspronkelijk het poortgebouw van een veel grotere fortificatie. Buiten het Steen zijn nabij het Vleeshuis nog resten van de oude ringmuur te vinden
BornemOnze-Lieve-Vrouw-en-Sint-Leodegariuskerkcrypte
KontichSint-Martinuskerktoren
LierSint-Pieterskapelgrotendeels reconstructie uit 1925
MuizenSint-LambertuskerkTorenDe kern van de toren is een overblijfsel van een pre-Romaanse centraalbouw. De kerk zelf is verwoest tijdens WOII
PostelAbdijkerkschip en koor

Brussel

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
BrusselResten van de eerste stadsmuurVerschillende muurresten en torens
BrusselKapellekerkTransept en resten van de TransepttorenKoor in romanogotische overgangsstijl
OudergemSint-AnnakapelGeheel
Sint-Lambrechts-WoluweSint-Lambertuskerkkerktoren en zijbeuklater uitgebreid in neoromaanse stijl

Henegouwen

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
AthBurbanttorengeheelEen dergelijke donjon naar Normandisch model is uniek in België
AnderluesSint-MedardToren
AubechiesSint-Gerykerkgeheel
BlatonAllerheiligenkerktoren, schip en transeptkoor in neoromaanse stijl
ChièvresSint-Janskapelgeheel
Chapelle de la Ladreriegeheel
DoornikOnze-Lieve-Vrouwekathedraalschip, torens en transept
Sint-KwintenkerkGrotendeels reconstructie in Schelderomaanse stijl
Sint-Brixiuskerkvieringtoren, onderbouw westtoren en muurwerk schip
Romaanse woonhuizenWoonhuizen op de Rue Barre-Saint-Brice 12 en 14
DottenijsOude dorpskerkTorenDe kerk is in 1913 op de toren na afgebroken
EreSint-AmanduskerkSchipHet schip van de oude kerk vormt nu het koor van de huidige. Het koor van de oude kerk is nu de sacristie
EsquelmesSint-Eleuthèrekerkgeheel
Fauburg-de-LilleChapelle de la Ladrerie du Val d'Orcqgeheel
Frasnes-lez-GosseliesOnze-lieve-vrouwekapel
HorruesSint-MartinuskerkGeheel
JumetOnze-Lieve-Vrouw van Heigne kapelgeheelHuidige gebouw is een overblijfsel van het koor en transept van een oorspronkelijk veel grotere kerk
La LouvièreKerk Saint-Vaastgeheel
LessinesSint-PieterskerkDelen van het schipIn het schip zijn nog dichtgemetselde romaanse raamopeningen te zien
LobbesSint-Ursmerkerkschip, toren en koor
SillySint-Amanduskerk te HellebecqGeheel
PecqSint-MartinuskerkResten van Romaanse zaalkerk in de onderbouw van de huidige gotische kerk
WannebeekSaint LégerkerkDeel van schip en westgevel
ZinnikSint-VincentiuskerkGeheelDe kerk heeft een rijke barokke aankleding gekend, die helaas verloren gegaan is in restauratiewoede. In het koor is het barokke interieur nog te zien

Limburg

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
AldeneikSint-AnnakerkDe westwerkachtige toren is grotendeels een 19e-eeuwse creatie
BorgloonSint-Odulfuskerkdeel schip
Hospitaal- en begijnhofkapeldeel schip en koorZijbeuken later gesloopt
BrustemSint EucheriuskapelkoorZeer zwaar gerestaureerd
TorenburchtResten van de achtzijdige donjon
GingelomOnze-Lieve-Vrouw van Klein-JeukkapelGeheelZeer verwaarloosd. Toren en zijbeuken in voorgaande eeuwen ingestort of gesloopt.
GingelomSint Martinuskerk te MontenakenToren
Groot-LoonSint-Servatiuskerkonderbouw toren en schip
HasseltSint-Quintinuskathedraalonderbouw toren
KortessemSint-Pieterskerkmiddenschip en toren
Sint-Agapituskerk te VliermaalToren
NeerglabbeekSint-Hubertuskerktoren
Sint-TruidenAbdijkerk Sint-Trudotoren en crypte
Sint-Pieterskerk
Sint-GangulfuskerkGeheel
TongerenOnze-Lieve-Vrouwebasiliekkloostergang
Sint-Martinuskerk te BergToren, schip, en onderbouw van de transeptarmen
WintershovenSint-Pietersbandenkerktoren en Schip
ZepperenSint-Genovevakerktoren

Luik

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
AmayCollegiale kerk van Sint-Joris en Sint-OdaWestwerk en deel schip
Warouxtorenwoontoren 12e eeuw
Avernas-le-BauduinMaria-HemelvaartkerkToren
Fexhe-le-Haut-ClocherSint-Johannes de DoperkerkGeheel
HerstalSint-Oremuskapel
LincentSint PieterskerkRuïne van toren en schip
LuikSint-BartholomeüskerkGeheelLater zijn er extra zijbeuken bijgeplaatst en is het interieur omgebouwd in een barokke stijl. Recentelijk hebben de romaanse delen van het exterieur een historiserende verflaag gekregen.
Sint-DeniskerkWestwerk en schip
Sint-Johannes EvangelistkerkEnkel het westwerkDe centraalbouw is een barokke constructie op het oorspronkelijke grondplan.
Sint-JacobuskerkResten van het Westwerk
MinderbroederskloosterRomaanse bouwdelen in het pandhofDe rest van het gebouw zelf is een schoolvoorbeeld van Maaslandse renaissance
OcquierSint-Remacluskerk
Saint-Séverin (Nandrin)Sint-Petrus-en-Pauluskerk
StavelotSint-Petrus-en-PauluskerkResten westwerk en opgegraven fundamenten van het kerkgebouwHet kerkgebouw is in 1802 gesloopt. Het westwerk is sterk verbouwd in de 16e en 18e eeuw.
TheuxSint-Hermes en AlexanderkerkSchip en torenZeldzaam voorbeeld van een verdedigbare kerk in België. Het gebouw staat ook bekend als een van de vroegste voorbeelden van een hallenkerk boven de Alpen.
ThisnesSint-MartinuskerkToren
Xhignesse (Hamoir)Sint-Petruskerkgehele kerk

Luxemburg

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
CherainSint-Vincentiuskerkgehele kerk
CineySint-Niklaaskerk
HargimontSint-ChristoffelkapelSchip
Villers-devant-Orvalabdijruïne
WahaSint-Étiennekerk

Namen

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
AndenneSint-PieterskerkToren en middenschip
Sint-Mauritskerk te SclaynMiddenschip en deel torenBovenbouw toren dateert uit de 18e eeuw
Sint-Ferminkerk te BonnevilleMiddenschip en deel torenBovenbouw toren dateert uit de 18e eeuw
AssesseSint-Genevièvekerk te Florée
Sint-Martinuskapel te Maillen
Celles (Houyet)Sint-Hadelinuskerkgeheel
DinantSint-Nicolaaskapel te ThynesKoor en crypte van de vroegere kerk
FloreffeKerk van de Norbertijnerabdijgeheel
Sint-Agathakerk te Franièregeheel
Fosses-la-VilleSint-FeuillenkerkOmvat zeldzame buitencrypte
StadsmuurO.a. een waltoren en enkele muurdelen
Sint-Brigidakapel
GemblouxStadsmuurTwee waltorens en enkele muurdelen
HastièreSint-Hadelinuskerkschip en torenIngrijpend gerestaureerd en gereconstrueerd in 1894
MettetSint-Martinuskerk te Biesmeschip en torenGotisch koor
NassogneDe collegiale St. Mononkerk
RochefortSint-Odillekapel
Sint-Remykapel
WalcourtSint-MaternusbasiliekToren met westkoor en crypte
WierdeOnze-lieve-vrouwekerkGeheel

Oost-Vlaanderen

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
AalstStadhuis
AdegemSint Adrianuskerkvieringtoren en delen van zuidelijk transept
AfsneeSint-Jan-de Doperkerk
Asper Sint-Martinuskerk toren en koor
AssenedeSint-Petrus en Sint-Martinuskerkdelen muurwerk toren, koor en transept
BaaigemSint-Bavokerkdelen muurwerk
Bachte-Maria-LeerneSint-Petrus en Pauluskerkdelen muurwerk schip
DaknamOnze lieve Vrouwekerk
GentSint-Jacobskerk
Ruïnes Sint-Baafsabdij
Korenstapelhuis
Borluutsteen
GravensteenIn het begin van de 20e eeuw zijn alle niet-oorspronkelijke delen gesloopt. Op de schaarse overblijfselen is zonder veel historisch inzicht de burcht opnieuw opgebouwd
HunnegemOLV kerk
MerendreeSint-Radgundiskerkvieringtoren en transept
OudenaardeBoudewijntoren
Sint-Lievens-Houtem Sint-Michielkerk koor en traptoren
Velzeke Sint-Martinuskerk Dit is naar alle waarschijnlijkheid een van de oudste bewaarde kerken van België.
WestremSint-Martinuskerk

Vlaams-Brabant

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
BertemSint-Pieters-Bandenkerkgeheel
BierbeekSint-HilariuskerkgeheelDe transeptarmen zijn een 19e-eeuwse reconstructie
DuisburgSint-KatharinakerkSchip
GoetsenhovenSint-LaurentiuskerkToren en schip
HakendoverHeilige VerlosserkerkToren en schip
HerentParochiekerk Onze-Lieve-VrouwToren, transept en koorOpvallend rijk versierde toren
HeverleeSint-LambertuskapelToren en resten van het schipOmgebouwd tot woning, en in de jaren 60 van de 20e eeuw grotendeels gesloopt en vervangen door glazen doos
HeverleeAbdijkerk van de ParkabdijResten van het schip en het transeptLater in barokke stijl verbouwd. In de 20e eeuw is tijdens een restauratie de oorspronkelijke romaanse toegangspoort terug in het zicht gebracht
HoegaardenSint-Janskerk te HoksenToren en schipLater uitgebreid met gotisch koor en transept. Naast de toren zijn nog de bogen van de oorspronkelijke zijbeuk te zien
KerkomSint-MartinuskerkToren
Kortrijk-DutselSint-CatharinakerkTorenDe toren is gebouwd in Demerromaanse stijl
KumtichSint-GilliskerkTransept en koorOpmerkelijk vanwege de rijke versiering van het koor.
LeefdaalSint-VeronakapelSchip, koor en TorenDe zijbeuken zijn een recente reconstructie.
Kasteel van LeefdaalKelder en onderbouw van de vierkante donjon
Sint-LambertuskerkOnderbouw toren en delen schip
LeuvenSint-JacobskerkToren
Romaanse poort
StadsmuurBelangrijke, maar verwaarloosde resten van romaanse stadsverdediging met kenmerkende speklagen van ijzerzandsteen
Kapel bij de Heilige GeesthoeveDe oorspronkelijke romaanse kapel vormt het koor van het huidige gebouw.
MeerbeekSint-Antoniuskerktoren
MeldertSint-Ermelindiskerktoren
Resten van de Donjon van Meldert
NeerijseSint-Pieter en PauwelkerkBeide torensDe torens flankeerden het koor van de oorspronkelijke romaanse kerk
Oud-HeverleeSint-AnnakerktorenWat nu de westtoren van het huidige kerkje is, is oorspronkelijk gebouwd als koortoren van het romaanse gebouw.
OplinterGenevovakerktoren
PellenbergSint-PieterskerkOnderbouw toren
PerkSint-Niklaaskerktoren
SteenokkerzeelSint-Katharinakerk te HumelchemVieringstoren en delen van het schip
TienenSint-GermanuskerkResten van het Westwerk
Sint-Lambertuskerk te OverlaarResten van het Westwerk
VertrijkOnze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopnemingkerktoren
VossemSint-PauluskerkToren, delen van het schip, en het koor
VeltemSint-LaurentiuskerkToren
WalsbetsSint-Jan de DoperkerkTorenNet zoals bij de Sint-Amanduskerk te Wezeren, is hier sprake van een oorspronkelijk losstaande romaanse verdedigingstoren waar later een romanogotische kerk aan vast is gebouwd
WezerenSint-Amanduskerk
WinkseleMaria HemelvaartkerkToren en schip
ZaventemSint-MartinuskerkTorenDe toren was oorspronkelijk de oostertoren van een romaanse basilicale kerk

Waals-Brabant

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
Tourinnes-la-GrosseSint-MartinskerkToren en schip
JodoigneDe St-MédardkerkGeheelDeels in een romanogotische overgangsstijl gebouwd
MarillesSint-MartinuskerkToren en schip
NeerheylissemSint-SulpicekerkToren en schipDe toren is later verlaagd.
NijvelSint-Gertrudisklooster
Sint-GertrudiskerkGereconstrueerd na oorlogsschade. Het huidige westwerk is geen historische reconstructie, maar het resultaat van een referendum.
Orp-le-GrandSint-Adela en Sint-Martinuskerkschip, deel torenGereconstrueerd na oorlogsschade
PerwijsSint-Truidenkerkonderbouw toren
Sint-Maria-GeestSint-PetruskerkKoortoren en apsis
Villers-la-VilleRuïnes van de adbijwesterse voorgevel van de abdijkerk (12e eeuw) - vleugel van de lekenbroeders – brouwerij.
WalhainRuïnes van de Donjons van de burcht van Walhain
Zittert-LummenSint-BartolomeuskerkToren, schip en transept.

West-Vlaanderen

PlaatsnaamObjectRomaansBijzonderhedenAfbeelding
AdinkerkeSint-Audomaruskerktoren
BovekerkeSint-Gertrudiskerktoren
BruggeOud Sint-Janshospitaaldelen muurwerk
Heilig Bloedbasiliekbenedenverdieping
Ettelgemruïne Sint-Eligiuskerk
GeluweSint-Dionysiuskerk
IeperSint-PieterskerkWestwerk en bogen van het transeptHet westwerk is een van de weinige gebouwen die enigszins ongeschonden door de Eerste Wereldoorlog heen zijn gekomen
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.