Léo Delibes

Léo Delibes was zoon van een postbode. Zijn muzikale interesse werd gestimuleerd door zijn moeder, dochter van een zanger van de Opéra-Comique en zijn oom Édouard Baptiste Delibes, organist en zangleraar aan het Conservatoire national supérieur de musique van Parijs. Toen zijn vader in 1847 stierf, verhuisde zijn moeder naar Parijs. Datzelfde jaar begon hij op elfjarige leeftijd zijn studie aan het Conservatoire de Paris. Een jaar later begon hij ook zanglessen te volgen en in 1850 behaalde hij zijn Eerste Prijs solfège. Vervolgens studeerde hij orgel bij François Benoist en compositieleer bij Adolphe Adam.

Hij werd koorzanger in de kerk van Sainte Marie-Madeleine en maakte in 1849 deel uit van het jongenskoor bij de eerste opvoering van Le Prophète van Giacomo Meyerbeer. Later bezorgde Adolphe Adam hem de positie van adjunct-repetitor bij het Théâtre Lyrique te Parijs.

Op 35-jarige leeftijd trad hij in 1871 in het huwelijk met Léontine Estelle Denain. Acht jaar later, in 1880, werd hij aangesteld als professor aan het Conservatoire de Paris, waar hij les gaf in compositieleer. Een hoogtepunt in zijn leven was zijn opname in de beroemde Académie des Beaux-Arts in 1884.

Delibes overleed op 54-jarige leeftijd. Hij werd begraven op het Cimetière de Montmartre te Parijs.

In 1856 schreef hij de operette Deux sous de charbon, die veertien jaar onafgebroken op de affiches van de Folies-Nouvelles stond. Van toen af bleef hij vijftien jaar operettes en vaudevilles componeren in het tempo van een per jaar. Het succes van de cantate Alger, geschreven voor Napoleon III, leidde tot de samenwerking met de Weense violist en componist Léon Minkus voor Delibes' eerste balletcompositie La Source in 1866. Dit was een ballet met een oosters thema, een populair onderwerp op dat ogenblik.

In 1870 schreef hij de Balletmuziek voor Coppélia, naar De Zandman van E.T.A. Hoffmann, waarin het verhaal verteld wordt van de oude Dr Coppelius en zijn pop Coppélia. Deze compositie was niet alleen het eerste ballet dat hij zonder assistentie schreef, maar ook een compositie die de balletmuziek fors opwaardeerde. Het ballet, uitgevoerd in de Opéra de Paris waarvan hij sinds 1865 koordirigent was, oogstte veel succes en maakte hem beroemd.

In 1876 publiceerde hij zijn volgend ballet Sylvia, dat zich in Griekenland afspeelt. Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, zelf componist en dansliefhebber, was een groot bewonderaar van de twee hierboven genoemde werken. Hij vond Sylvia zelfs beter dan zijn eigen Zwanenmeer. Hij beschouwde Delibes ook als een betere componist dan Johannes Brahms, maar op zich heeft dit blijk van waardering weinig waarde, rekening houdend met het feit dat Tsjaikovski Brahms omschreef als "een talentloze bastaard". Een zeer bekend wijsje uit dit ballet is het Divertissiment - Pizzicato.

Divertissiment - Pizzicato uit Sylvia — 3081 KB (download·info)

In 1882 schreef Delibes een pastiche van deuntjes en dansen voor Le roi s'amuse van Victor Hugo, hetzelfde werk waarop Giuseppe Verdi de figuur van Rigoletto had gebaseerd.

Zijn beroemdste opera Lakmé (1883) vertelt het verhaal van een onmogelijke liefde tussen een Brits officier en Lakmé, de dochter van een Engelse priester in het Brits-Indië van de 19e eeuw. De Scène et légende de la fille du paria (Scène en verhaal van de dochter van de paria) met zijn Air des clochettes (in het Nederlands bekend als de klokjesaria) waarin Lakmé bijna bezeten zingt over een legendarisch klokje in de wouden, is een bravourestuk voor coloratuursopranen. Een andere, zeer bekende, aria uit deze opera is het Bloemenduet, (Duo des fleurs) een barcarolle.^[3] Ook het duet D'où viens-tu? Que veux-tu (Van waar kom je? Wat wil je?) wordt als een uitdaging voor de zangers beschouwd.

Bij zijn overlijden in 1891 liet Delibes een onvoltooide opera achter, Kassya. Deze opera werd door Jules Massenet voltooid.

• Suite No. 1 uit het ballet La Source
• Suite No. 2 uit het ballet La Source
• Intermezzo uit het ballet La Source
• Suite No. 3 uit het ballet La Source

• 1859 La nuit de Noël, voor 4 mannenstemmen
• 1865 Alger, cantate voor sopraan, gemengd koor en orkest
• 1865 Hymne de Noël, voor zangkoor
• Messe brève, voor twee kinderstemmen en orgel
• Noël, voor 3 dezelfde stemmen

• 1865 Pastorale, voor 4 mannenstemmen
• 1866 Les lansquenets, voor 4 mannenstemmen
• 1866 Les chants lorrains, voor 4 mannenstemmen
• 1866 Marche de soldats, voor 4 mannenstemmen
• 1866 Avril, voor zangkoor
• 1867 Au printemps, voor 3 gelijke stemmen
• 1867 Chant de la paix, voor 4 mannenstemmen, of 6 gemengde stemmen, of 3 tot 4 gelijke stemmen
• 1868 Trianon, voor 4 mannenstemmen
• 1868 La cour des miracles, voor 4 mannenstemmen
• 1874 Les abeilles, voor 3 gelijke stemmen
• 1874 Les pifferari, voor 3 gelijke stemmen
• 1874 L’écheyeau de fil, voor 3 gelijke stemmen
• 1877 Le pommier, voor 3 gelijke stemmen
• 1877 La mort d’Orphée, lyrische scène voor tenor; stem en orkest
• 1884 Voyage enfantin, voor 3 gelijke stemmen
• C’est Dieu, voor zangkoor
• En avant, voor 3 dezelfde stemmen
• Le dimanche, voor 2 of 3 stemmen
• Les norvégiennes, voor 2 vrouwenstemmen met begeleiding
• 1895 Les nymphes de bois, voor 2 vrouwenstemmen met begeleiding
• Les prix, voor 2 dezelfde stemmen met begeleiding

• 1874 Les filles de Cadix, voor zangstem en piano - tekst: Alfred de Musset

• 1882 Le roi s’amuse, «six airs de danse dans le style ancien», dansen
  1. Gaillarde
  2. Pavane
  3. Scene du bouquet
  4. Lesquercarde
  5. Madrigal
  6. Passepied
  7. Final

• La Marseillaise, arrangement voor mannenstemmen (datum onbekend)