Leidse Studentenvakbond

Leidse Studentenvakbond
Zetel	Leiden Leiden
Oprichting	15 januari 1968
Aansluiting	LSVb
Instellingen	Hogeschool Leiden, mboRijnland, ROC Mondriaan, Universiteit Leiden, Webster University Leiden
Website	lsuleiden.nl

De Leidse Studentenvakbond, ook bekend als de Leiden Student Union en afgekort als LSU, is de studentenvakbond voor studenten in Leiden. De vakbond is in 1968 als vereniging opgericht en dient als belangenbehartiger van de Leidse student.

De oprichting van de Leidse studentenvakbond begint met de opheffing van de stichting van de Leidse Studentenraad (LSR) in 1967. De LSR besloot de stichting op te heffen en een democratischere vereniging in diens plaats te zetten. Hiermee kregen de ruim zesduizend leden van de nieuwe Algemene Leidse Studentenvereniging (ALSV) meer inspraak in hun eigen belangenbehartiging en de werkzaamheden van de LSR.^[1] Op 15 januari 1968 werd de ALSV formeel geregistreerd als vereniging.

De ALSV stelt zich binnen een jaar op als een strijdvaardige vereniging tijdens een landelijk studentenprotest tegen de inval van Tsjecho-Slowakije^[2], een kort geding tegen de Universiteit Leiden over de numerus fixus^[3], en een bezetting in het Academiegebouw.^[4] Het uiteenvallen van de landelijke Studentenvakbeweging bleek hierna ook effect te hebben in Leiden in de vorm van enkele jaren van stilte.

In september 1972, met de dreiging van het verhoogde collegegeld, kwam de ALSV hernieuwd naar voren als de Leidse Studentenbond (LSB). De bond voerde actie tegen innen van collegegeld en bezette een zaal in het Academiegebouw. Als resultaat van de acties van de LSB en de maatschappelijke onvrede over de bezuinigingen van Kabinet-Biesheuvel I besloot het Leidse College van Bestuur inschrijfbewijzen te verstrekken aan alle studenten, ongeacht of het collegegeld was betaald.^[5]

Een tweede bezetting in februari 1973 die deel uitmaakte van een landelijke golf aan bezettingen was minder succesvol. Deze werd ontruimd door de politie en een knokploeg bestaande uit medestudenten uit het Leidse studentencorps. Gelijktijdig werden er bezettingen in Eindhoven, Utrecht en Amsterdam ook met geweld ontruimd door de politie ofwel medestudenten uit het lokale studentencorps.^[6] Ook behaalde de LSB in diezelfde maand het nieuws met een protestbrief tegen het repressief regime van sjah Mohammad Reza Pahlavi. Deze brief werd samen met verschillende Nederlandse studentenvakbonden en de Iraanse Confederation of Iranian Students geschreven en bevatte een lijst van alle Iraanse burgers die tussen maart 1971 en februari 1973 door de Iraanse overheid waren geëxecuteerd.^[7]

In de hieropvolgende jaren genoot de LSB van verminderde aandacht in de krantenkoppen. In 1976 organiseert de LSB een demonstratie tegen het bezoek aan de Universiteit Leiden van de rector magnificus van de gesegregeerde Universiteit van Pretoria.^[8] Tien jaar daarvoor, in 1966, had de LSR al diens verontwaarding uitgesproken over een bezoek van de ambassadeur van Zuid-Afrika.^[9] In 1985 organiseert de LSB nog een bezetting van het Academiegebouw om een bezoek van Onderwijsminister Deetman te verstoren.^[10] Ook wordt de LSB in 1987 door de Raad voor de Journalistiek in hun recht gesteld in een zaak tegen de hoofdredacteur van het universiteitsblad Mare.^[11]

In 1980 wordt nog gerapporteerd dat 450 van de 15.000 (3%) Leidse studenten lid zijn van de LSB.^[12] Tien jaar later was de bond in vergetelheid geraakt. In mei 1993 bezet een studentenactiegroep genaamd "Leids Bezet", uit protest tegen de bezuinigingen van Kabinet-Lubbers III en de plannen van Onderwijsminister Ritzen voor het onderwijs, een universitair gebouw. Na afloop van de bezetting besluiten een groep van dertig studenten om de slapende studentenvakbond nieuw leven in te blazen. Om de notariskosten bespaard te zijn vinden ze twee nog ingeschreven bestuurders van LSB om de vakbond voor te zetten. In de jaren tussen 1987 en 1993 is de vakbond hernoemd naar de Vereniging Studentenbelangen Leiden (VSL).^[13]

De bond begon zich meer te richten op vertegenwoordiging en belangenbehartiging en begon het nieuwe millenium als de nogmaals hernoemde Leidse Studenten Belangenorganisatie (LSBo). Hierbij ontwikkelde de LSBo verder diens banden met de Landelijke Studentenvakbond^[14] en lokale studentenorganisaties zoals de universitaire studentenpartijen.^[15] In 2013 wordt de LSBo, echter, als "gloednieuw" beschreven door de universiteitskrant waarbij wordt aangestipt dat Leiden al enkele jaren zonder studentenvakbond heeft gezeten. De bond benoemt vanaf dit punt ook expliciet studenten van de Hogeschool Leiden en de Webster University Leiden te willen vertegenwoordigen,^[16] maar ook deze frisse wind lijkt van korte adem te zijn. In 2016 komt de LSBo zonder nieuwe bestuursleden te zitten.

in 2019 dreigden er weer grootschalige bezuingingen op en structurele nadelige herfinanciering van het hoger onderwijs, ditmaal van Onderwijsminister van Engelshoven en Kabinet-Rutte III.^[17] Uit protest organiseerden Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV), Vakbond voor de Wetenschap (tegenwoordig onderdeel van de Algemene Onderwijsbond / AOb), LSVb, en actiegroep WOinActie samen een demonstratie in Leiden. Deze demonstratie op het Gerecht in Leiden, genaamd "de Ware Opening", was gericht op Minister van Engelshoven die in de Pieterskerk, op steenworp van de demonstranten, aanwezig was bij de officiële opening van het academisch jaar van de Universiteit Leiden.^[18] Een groep Leidse studenten kwam tijdens deze opening in contact met de LSVb en begon met het heropzetten van de LSBo. In verband met de coronapandemie en de de protesten tegen het leenstelsel, werd er pas in 2021 een nieuw bestuur gevonden. De bond richtte zich met dit nieuwe bestuur weer op dienstverlening en belangenbehartiging.^[19]

Met het aantreden van Kabinet-Schoof in juli 2024 werden er massale bezuinigingen voor het onderwijs gepland. Ook hadden universiteiten te maken met een groeiende verontwaardiging onder studenten over de (in)directe steun van de genocide in Gaza dat zich uitmondde in Pro-Palestijnse protesten op universiteiten. De studentenbonden namen de bezuinigingen als kans om samen met de FNV en de AOb actie te voeren tegen de plannen van het kabinet, waaronder de herintroductie van de langstudeerboete.^[20] De LSBo was vanwege diens focus op belangenbehartiging en landelijke vertegenwoordiging afwezig in grote getallen tijdens deze acties. Hierdoor besloot een groep Leidse studenten in december 2024 zich bij de LSBo te voegen en deze om te dopen tot de Leidse StudentenUnie (LSU).^[21]

De LSU heeft sinds februari 2025 grote activiteit en betrokkenheid bij lokale en landelijke acties en protesten getoond, met name op 10 maart 2025 tijdens de estafettestaking tegen de geplande bezuinigingen van het kabinet. Hierbij weten de actievoerders ruim 3.000 stakers op te trommelen en sprekers zoals Rob Jetten en Frans Timmermans voor aan te trekken.^[22] De actiecoalitie behaalde beperkt succes, de langstudeerboete werd van tafel geveegd en de bezuinigingen werden in december 2024 al met 750 miljoen euro verminderd.^[23]

De LSU richt zich op het organiseren van de Leidse student. Hierbij stellen ze het vergroten van de collectieve kracht van leden via een vakbond als doel. De LSU richt zich op de Leidse student uit elke onderwijsvorm en stelt het lidmaatschap open voor allen die in Leiden wonen of studeren en zestien jaar of ouder zijn.^[24]

De LSU is lidbond van de Landelijke Studentenvakbond.^[25]

• Website LSU
• Federatie LSVb